Thị trường tài chính Việt Nam trước bước ngoặt hệ sinh thái toàn diện
Từ “mạch máu vốn” đến đổi mới sáng tạo
Tại phiên thảo luận trong khuôn khổ Diễn đàn Đầu tư Việt Nam năm 2026 với chủ đề “Thị trường tài chính – Trụ cột và động lực tăng trưởng Việt Nam” diễn ra ngày 4/11 tại TP. Hồ Chí Minh, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân - Thành viên Tổ Tham mưu Thành lập Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh, để đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần một lượng vốn khổng lồ và một hệ thống tài chính đủ sâu.
Ông cho rằng, nền kinh tế Việt Nam hiện vẫn là bank-based system, tức phụ thuộc chủ yếu vào ngân hàng, với tỷ lệ dư nợ/GDP đã vượt 130% – minh chứng rõ rệt cho vai trò trung tâm của hệ thống ngân hàng.
Không chỉ là “mạch máu vốn”, ngân hàng còn đang trở thành động lực đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Những mô hình như open banking hay API chia sẻ dữ liệu đang giúp ngân hàng mở rộng vai trò, cung cấp các dịch vụ công nghệ tài chính (fintech) tiên tiến, đồng thời lan tỏa sức mạnh số hóa tới doanh nghiệp, đặc biệt là khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).
TS. Nguyễn Tú Anh - Giám đốc Nghiên cứu Chính sách Trường Đại học VinUni cho biết, để đạt tăng trưởng 10% thực (tương đương 13% danh nghĩa), tín dụng phải tăng khoảng 15%/năm trong giai đoạn 2025–2030, đồng nghĩa quy mô ngân hàng sẽ tăng gấp đôi chỉ trong 5 năm. Dù thị trường vốn phát triển, ông nhận định ngân hàng vẫn là trụ cột trong ít nhất 15 năm tới, bởi lợi thế trong quản trị rủi ro, xử lý dữ liệu và chi phí vốn thấp hơn so với thị trường vốn còn non trẻ.
Ông Tú Anh cũng nhấn mạnh cơ hội hình thành ngân hàng đầu tư (investment bank) – yếu tố “bắc cầu” giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn, giúp chứng khoán hóa các khoản vay dài hạn và tạo điều kiện cho ngân hàng đầu tư vào doanh nghiệp lớn, qua đó thúc đẩy quá trình kết nối vốn dài hạn cho nền kinh tế. Đây được xem là nền móng cho mô hình tập đoàn tài chính đa năng – xu hướng phát triển tất yếu của hệ thống tài chính hiện đại.
Kỷ nguyên mới tập đoàn tài chính
Từ góc nhìn của thị trường, ông Quản Trọng Thành - Giám đốc Khối Phân tích Maybank Securities Vietnam cho rằng, ngân hàng vẫn là kênh dẫn vốn quan trọng nhất của nền kinh tế Việt Nam, với dư địa tăng trưởng lớn trong cho vay doanh nghiệp và sản xuất. Ông cho biết, giai đoạn 2020–2024, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 682 tỷ USD, trong đó khu vực ngân hàng trong nước tài trợ gần 44%, chủ yếu tập trung ở ba ngân hàng thương mại nhà nước lớn.
Khi nền kinh tế hướng đến mục tiêu tăng trưởng cao và mở rộng đầu tư hạ tầng, năng lượng, ông Thành dự báo nhu cầu vốn sẽ lên tới 1.400 tỷ USD trong 5 năm tới, trong đó phần lớn đến từ hệ thống ngân hàng và doanh nghiệp tư nhân. Cùng với sự trỗi dậy của khu vực tư nhân, ông cho rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn “công tư kiến quốc”, nơi các ngân hàng tư nhân bứt phá mạnh mẽ, nhưng các ngân hàng nhà nước vẫn là trụ cột chính sách và thanh khoản của thị trường.
Không chỉ là kênh dẫn vốn, ngân hàng còn đang chuyển đổi mạnh mẽ về công nghệ. Theo ông Thành, ngân hàng là ngành có dữ liệu tốt nhất và nhân lực mạnh, đang tiên phong áp dụng AI, Big Data, định danh điện tử (KYC) để hỗ trợ khách hàng, đặc biệt là các hộ kinh doanh và doanh nghiệp SME.
Xu hướng hình thành tập đoàn tài chính đã manh nha tại Việt Nam với các ngân hàng mở rộng sang bảo hiểm, chứng khoán, quản lý quỹ, tài sản số và dịch vụ Wealth Management. Tuy nhiên, thiếu nhân lực chất lượng cao cho mảng tư vấn và quản lý tài sản vẫn là thách thức lớn trong giai đoạn tới.
Từ góc nhìn quốc tế, TS. Nguyễn Minh Cường - Chuyên gia kinh tế Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho rằng, hệ thống tài chính Việt Nam đang phản chiếu cấu trúc của nền kinh tế thực, trong khi cơ cấu kinh tế vẫn dựa nhiều vào doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và khu vực phi chính thức. Vì thế, dù tỷ lệ tín dụng cao, hiệu quả sử dụng vốn mới là yếu tố cần quan tâm hàng đầu.
Theo ông Cường, xu hướng hình thành các tập đoàn tài chính đa ngành là tất yếu, nhưng cần gắn với năng lực quản lý rủi ro của Nhà nước để tránh lệch pha giữa tài chính và kinh tế thực. Việt Nam nên chọn mô hình tài chính chuyên sâu, quản trị hiệu quả như Bắc Âu, thay vì “siêu tập đoàn tài chính” khi nền kinh tế chưa đủ độ chín.
Đặc biệt, việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng sẽ là “bước tiếp theo của tiến trình tự do hóa tài chính”, giúp Việt Nam thử nghiệm cơ chế mở dòng vốn có kiểm soát, tăng hiệu quả huy động và phân bổ nguồn lực trong nước. IFC được kỳ vọng trở thành cầu nối hội nhập tài chính quốc tế, tạo động lực mới cho tăng trưởng và chuyển đổi cơ cấu kinh tế Việt Nam trong thập niên tới, ông Cường nhận định.
Tin tức khác
Kiện toàn Hội đồng quản lý Quỹ Hỗ trợ đầu tư
Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho cơ sở giáo dục không vì lợi nhuận, đất bỏ hoang chịu thuế 0,2%
Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp, gỡ khó cho người nộp thuế
Tài chính doanh nghiệp 24/7: Vingroup phát triển 45.000 căn nhà ở, Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cấp độ 4
Bộ Tài chính ban hành kế hoạch đổi mới và nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư nước ngoài
Chiều nay, Quốc hội xem xét chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp
Thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa: Doanh thu không quá 10 tỷ đồng được chọn phương pháp tính thuế
VIDEO: 255 thủ tục thuế, hải quan, kho bạc chính thức xóa bỏ rào cản địa giới hành chính
PODCAST: Chính sách giảm và gia hạn thuế 366,6 nghìn tỷ đồng tạo bệ phóng giúp doanh nghiệp tái đầu tư
PODCAST: Hướng dẫn người nộp thuế tra cứu và chủ động gỡ bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh
PODCAST: Freelancer và KOL cần nắm rõ quy định mới về thuế thu nhập cá nhân từ tháng 7 năm 2026
PODCAST: Sửa Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập: Mở rộng thị trường, tăng cường hậu kiểm
Tạo cơ hội hợp tác thiết thực cho địa phương, doanh nghiệp hai nước Việt Nam - Trung Quốc
Chuyển ngay từ chuẩn bị sang triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Tuần lễ cấp cao APEC và làm việc tại Trung Quốc
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc, thúc đẩy hợp tác thực chất
Giao dịch hàng hóa phái sinh: Minh bạch giá tham chiếu, kết nối thị trường thực
Trường Đại học Tài chính - Marketing: Bền bỉ hành trình gieo mầm tri thức
Xung lực mới cho quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Azerbaijan
Chính phủ được điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách
Chiều nay, Quốc hội xem xét chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp
VIFC-HCMC thúc đẩy phát triển Sở Giao dịch hàng hóa, hướng tới hình thành giá tham chiếu trong nước
Luật Đầu tư sửa đổi: Mở cơ chế ưu đãi đầu tư đặc biệt, thu hút các dự án chiến lược
Cơ hội mở rộng không gian kinh doanh cho doanh nghiệp Việt
Giao dịch hàng hóa phái sinh: Minh bạch giá tham chiếu, kết nối thị trường thực
Chuyển dịch năng lượng xanh, khơi thông nguồn lực cho phát triển bền vững
Chuyển giá trị văn hóa thành động lực tăng trưởng
Chủ tịch Vietnam Airlines: Kết nối Việt - Trung mở rộng giao thương APEC
Đưa AI thành động lực tăng trưởng mới của kinh tế Việt Nam








