Nới cơ chế khai thác than vượt công suất để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Các đơn vị khai thác phải bảo đảm quản lý chặt chẽ tài nguyên khoáng sản, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước. Ảnh Thùy Linh.

Theo Nghị quyết, cơ chế đặc thù áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép khai thác khoáng sản than và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan.

Chính phủ yêu cầu việc áp dụng cơ chế đặc thù phải đặt mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia lên hàng đầu, đặc biệt trong các tình huống cấp bách, không để gián đoạn nguồn cung than cho sản xuất điện và các ngành công nghiệp nền tảng.

Nghị quyết quy định rõ, việc khai thác vượt công suất không được vượt quá trữ lượng than đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Đồng thời, phần sản lượng khai thác tăng thêm chỉ được cung cấp và phục vụ cho hoạt động sản xuất điện.

Bên cạnh đó, các đơn vị khai thác phải bảo đảm quản lý chặt chẽ tài nguyên khoáng sản, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước, đồng thời tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, an toàn và vệ sinh lao động.

Theo cơ chế mới, các tổ chức, cá nhân đủ điều kiện được phép khai thác vượt không quá 15% công suất ghi trong giấy phép khai thác khoáng sản than mà không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh nội dung giấy phép khai thác khoáng sản.

Tuy nhiên, việc khai thác vượt công suất chỉ được triển khai sau khi hoàn thành thủ tục đăng ký theo quy định của Nghị quyết. Tổng sản lượng than khai thác, bao gồm cả phần vượt công suất, không được vượt quá trữ lượng được phép khai thác và phải được theo dõi, giám sát, báo cáo định kỳ theo quy định.

Quy định này được đánh giá sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp ngành than chủ động nâng công suất khai thác trong những thời điểm nhu cầu than cho phát điện tăng cao, đồng thời giảm bớt thủ tục hành chính nhưng vẫn bảo đảm công tác quản lý nhà nước đối với tài nguyên khoáng sản.

Nghị quyết quy định các tổ chức, cá nhân chỉ được áp dụng cơ chế khai thác vượt công suất khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Cụ thể, doanh nghiệp phải có giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực; có đủ năng lực kỹ thuật, thiết bị và công nghệ đáp ứng phần công suất tăng thêm; bảo đảm an toàn lao động, an toàn mỏ và các yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Đặc biệt, phần sản lượng than khai thác tăng thêm phải nằm trong phạm vi trữ lượng đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, cấp phép và chỉ được sử dụng để cung cấp cho sản xuất điện.

Nghị quyết số 28/2026/NQ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 9/6/2026 và được áp dụng đến hết ngày 31/12/2027. Sau thời hạn này, hoạt động khai thác khoáng sản sẽ thực hiện theo giấy phép đã được cấp và các quy định hiện hành của pháp luật.