 |
| Kích hoạt động lực mới để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số. |
Theo Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị, nhóm nhiệm vụ, giải pháp về phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2026-2030 gồm 11 nhiệm vụ cụ thể và các giải pháp trọng tâm, như: thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động; đổi mới quản trị thực thi để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.
Đặc biệt, tập trung hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh để tạo đột phá tăng trưởng; chuyển đổi mô hình tăng trưởng, lấy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực; phát triển các khu vực doanh nghiệp và các mô hình kinh tế mới.
Thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; khơi thông và đa dạng hóa chuỗi cung ứng, kênh dẫn vốn; tập trung đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và chuẩn mực con người Việt Nam; hiện đại hóa nền giáo dục quốc dân, nâng cao chất lượng đào tạo, thu hút, trọng dụng nhân tài; phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thúc đẩy đô thị hóa, phát triển đô thị.
Tại cuộc họp Thường trực Chính phủ bàn giải pháp thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo Kết luận 18-KL/TW, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu cải cách phải đi vào thực chất, gắn trực tiếp với mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số. Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng phải trực tiếp vào cuộc, đề xuất phương án cắt giảm thủ tục hành chính ngay trong tháng 4/2026. Đồng thời, trong quá trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cần chú ý lắng nghe, nghiên cứu kỹ lưỡng, tiếp thu các kiến nghị, đề xuất của doanh nghiệp, hiệp hội.
Tại Hội thảo “40 năm Đổi Mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế”, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam khẳng định, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi mang tính bước ngoặt trong tiến trình phát triển kinh tế. Mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045 đặt ra yêu cầu cấp thiết phải thay đổi mô hình tăng trưởng, từ chiều rộng sang chiều sâu, dựa trên năng suất, chất lượng và hiệu quả.
Một trong những chuyển dịch quan trọng nhất là tái cấu trúc dòng vốn và nguồn lực từ các lĩnh vực như bất động sản, tài chính sang sản xuất và công nghệ. Đây vừa là thách thức lớn, vừa là yêu cầu cấp bách. Để thực hiện được điều này, Việt Nam cần một chiến lược phát triển công nghiệp rõ ràng, xác định các ngành mũi nhọn và đi kèm với các chính sách cụ thể như ưu đãi thuế, tín dụng dài hạn, hỗ trợ nghiên cứu, phát triển (R&D) và đầu tư hạ tầng chuyên biệt.
Trong khi đó, TS Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng tư vấn Tài chính và Tiền tệ Quốc gia cho rằng, tăng trưởng là câu chuyện dài hạn, không chỉ trong một giai đoạn mà kéo dài đến nhiều thập kỷ. Vì vậy, Việt Nam cần đồng thời đạt 2 mục tiêu là đổi mới mô hình để tăng trưởng nhanh và bảo đảm tính bền vững của nền kinh tế.
Xét về các động lực tăng trưởng, mô hình truyền thống vẫn dựa trên ba yếu tố chính là lao động, vốn và TFP. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, 3 yếu tố này đóng góp tương đối cân bằng, trong khi tại Việt Nam, vốn và TFP chiếm tỷ trọng lớn hơn. Điều này cho thấy dư địa cải thiện năng suất lao động vẫn còn rất lớn. Chính vì thế, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, việc phát huy đồng thời ba trụ cột này là điều kiện bắt buộc, giống như một “kiềng ba chân”. Tuy nhiên, thách thức hiện nay là năng suất lao động mới tăng khoảng 5,2 - 5,3%, thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 8,5%. Kinh tế số cũng mới đóng góp khoảng 14% GDP, trong khi mục tiêu đến năm 2030 là 30%.
Đặc biệt, khu vực nông nghiệp, nơi có năng suất thấp cần được cải thiện mạnh mẽ thông qua ứng dụng công nghệ, nâng cao chất lượng và đẩy mạnh chế biến sâu. Việc nâng tốc độ tăng trưởng của khu vực này lên mức 4,5 - 5% sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu chung của nền kinh tế.
Việc cơ cấu lại nền kinh tế nhằm phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn, nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua cải thiện năng suất và giảm hệ số ICOR (thước đo hiệu quả sử dụng vốn đầu tư) cũng là yêu cầu cấp thiết. ICOR của Việt Nam hiện ở mức khoảng 5 và cần giảm xuống 4 để nâng cao hiệu quả đầu tư. Đây là chỉ tiêu quan trọng phản ánh chất lượng tăng trưởng và khả năng sử dụng vốn của nền kinh tế. Bên cạnh đó, cần đảm bảo đồng bộ 4 trụ cột “an ninh” gồm an ninh lương thực, an ninh năng lượng, an ninh chuỗi cung ứng và an ninh mạng, dữ liệu.
