Hà Nội: Tạo động lực tăng trưởng mới từ ngành chăm sóc sức khỏe

Hà Nội hướng tới trở thành trung tâm du lịch y tế chất lượng cao.

Khơi dậy lợi thế sẵn có để hình thành ngành kinh tế dịch vụ mới

Du lịch y tế nhiều năm qua được xem là một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất trên thế giới. Xu hướng của người dân hiện nay không dừng lại ở việc tìm kiếm nơi điều trị hiệu quả, mà còn hướng tới kết hợp chăm sóc sức khỏe với nghỉ dưỡng, phục hồi chức năng và trải nghiệm văn hóa. Nhờ đó, nhiều quốc gia như Thái Lan, Singapore, Hàn Quốc hay Ấn Độ đã biến du lịch y tế thành ngành dịch vụ mang về nguồn thu hàng tỷ USD mỗi năm.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng được đánh giá có nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia sâu hơn vào thị trường đầy tiềm năng này. Thủ đô hội tụ nhiều lợi thế vượt trội khi tập trung phần lớn bệnh viện tuyến cuối, bệnh viện chuyên khoa đầu ngành của cả nước, đồng thời quy tụ đội ngũ giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng nhiều kỹ thuật y học hiện đại đạt trình độ tiệm cận các nước trong khu vực.

Những thành tựu về ghép tạng, tim mạch can thiệp, điều trị ung bướu, hỗ trợ sinh sản, ngoại khoa, nhãn khoa hay y học cổ truyền đã góp phần khẳng định năng lực chuyên môn của ngành y tế Hà Nội. Đây chính là nền tảng quan trọng để thành phố xây dựng các sản phẩm du lịch y tế có chất lượng cao, đủ sức cạnh tranh với nhiều trung tâm y tế trong khu vực Đông Nam Á.

TS. Nguyễn Đình Hưng Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội

Theo các chuyên gia, muốn phát triển du lịch y tế bền vững cần hình thành sự liên kết chặt chẽ giữa ngành y tế với ngành du lịch. Người bệnh quốc tế luôn có nhu cầu về một hệ sinh thái dịch vụ đồng bộ, từ tư vấn, khám chữa bệnh, lưu trú, phiên dịch, vận chuyển, bảo hiểm đến chăm sóc sau điều trị. Vì vậy, đây là lĩnh vực đòi hỏi sự tham gia của nhiều ngành thay vì chỉ riêng các cơ sở y tế.

Chia sẻ tại Hội thảo “Phát triển Du lịch y tế Hà Nội: Từ chính sách đến triển khai thực tiễn”, TS. Nguyễn Đình Hưng, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, cho biết xu hướng kết hợp chăm sóc sức khỏe với du lịch nghỉ dưỡng đang phát triển mạnh trên thế giới. Hà Nội sở hữu nhiều lợi thế khi hội tụ hệ thống bệnh viện chất lượng cao, kho tàng di sản văn hóa, cảnh quan đặc sắc, hạ tầng giao thông hiện đại cùng mạng lưới dịch vụ du lịch ngày càng phát triển.

Theo TS. Nguyễn Đình Hưng, ngoài năng lực chuyên môn, Hà Nội còn quy tụ nhiều chuyên ngành mũi nhọn như ghép tạng, tim mạch, ung bướu, ngoại khoa, sản phụ khoa, nhi khoa, nhãn khoa, răng hàm mặt, hỗ trợ sinh sản, y học cổ truyền và phục hồi chức năng. Đây đều là những lĩnh vực có nhu cầu lớn từ người bệnh trong nước cũng như quốc tế, đồng thời có khả năng trở thành sản phẩm đặc trưng mang thương hiệu du lịch y tế của Thủ đô.

Bên cạnh những lợi thế về chuyên môn, Hà Nội còn được hưởng nhiều điều kiện thuận lợi từ cơ chế, chính sách. Theo TS. Nguyễn Đình Hưng, các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị cùng Luật Thủ đô (sửa đổi) năm 2024 đã tạo nền tảng pháp lý vững chắc để thành phố xây dựng chiến lược phát triển du lịch y tế trong dài hạn. Đây là cơ sở quan trọng để các ngành mạnh dạn triển khai nhiều mô hình mới.

Để hiện thực hóa mục tiêu, lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội đề xuất năm nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là phát huy sức mạnh của toàn bộ hệ thống khám chữa bệnh trên địa bàn, gồm bệnh viện Trung ương, bệnh viện bộ, ngành, bệnh viện công lập, ngoài công lập và các phòng khám chất lượng cao nhằm hình thành mạng lưới du lịch y tế thống nhất, đủ khả năng phục vụ nhiều nhóm người bệnh.

Một giải pháp quan trọng khác là phát triển các sản phẩm du lịch y tế dựa trên lợi thế chuyên môn của Hà Nội. Thành phố ưu tiên những lĩnh vực đã tạo dựng thương hiệu như điều trị ung bướu, tim mạch, ghép tạng, hỗ trợ sinh sản, răng hàm mặt, thẩm mỹ, y học cổ truyền và phục hồi chức năng. Đây đều là các chuyên khoa có khả năng thu hút người bệnh từ nhiều quốc gia.

Song hành với đầu tư chuyên môn, Hà Nội xác định chuyển đổi số là động lực nâng cao chất lượng dịch vụ. Việc xây dựng bệnh viện thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, triển khai bệnh án điện tử và hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ góp phần rút ngắn thời gian khám chữa bệnh, nâng cao trải nghiệm của người dân, đồng thời tạo thuận lợi cho người bệnh quốc tế trong quá trình tiếp cận dịch vụ.

Thành phố cũng đặt mục tiêu tăng cường liên kết giữa bệnh viện với doanh nghiệp lữ hành, hãng hàng không, khách sạn, đơn vị vận chuyển, doanh nghiệp bảo hiểm và dịch vụ phiên dịch để hình thành chuỗi dịch vụ hoàn chỉnh. Khi mọi mắt xích được kết nối đồng bộ, người bệnh sẽ được hỗ trợ xuyên suốt từ trước khi nhập cảnh đến khi kết thúc quá trình điều trị và phục hồi.

Một định hướng lâu dài được Sở Y tế Hà Nội xác định là xây dựng thương hiệu “Hà Nội - Trung tâm y tế chất lượng cao của Việt Nam”, từng bước hướng tới vị thế điểm đến chăm sóc sức khỏe hàng đầu Đông Nam Á. Đây vừa là mục tiêu nâng cao uy tín của hệ thống y tế, vừa mở ra cơ hội thu hút đầu tư, phát triển kinh tế dịch vụ và quảng bá hình ảnh Thủ đô.

Hoàn thiện cơ chế để nâng sức cạnh tranh và thu hút người bệnh quốc tế

Ở góc độ quản lý nhà nước, TS.BS Dương Huy Lương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho rằng Hà Nội cần sớm cụ thể hóa quy hoạch phát triển du lịch y tế bằng các chương trình hành động cụ thể. Đồng thời, thành phố cần xây dựng bộ tiêu chí dành cho các cơ sở khám chữa bệnh phục vụ người bệnh quốc tế, đồng thời tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế giá dịch vụ, tự chủ và thanh toán bảo hiểm quốc tế.

TS.BS Dương Huy Lương Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh

Theo TS.BS Dương Huy Lương, các bệnh viện cần xây dựng lộ trình đạt bộ tiêu chuẩn chất lượng nâng cao, tiến tới đạt các chứng nhận quốc tế nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư nên tập trung vào những chuyên khoa có thế mạnh như ung bướu, tim mạch, răng hàm mặt, hỗ trợ sinh sản và y học cổ truyền để tạo sự khác biệt trên thị trường.

Một nội dung quan trọng được vị chuyên gia nhấn mạnh là cần chuẩn hóa các gói sản phẩm du lịch y tế theo toàn bộ hành trình của người bệnh. Từ tư vấn ban đầu, thủ tục nhập cảnh, khám chữa bệnh, lưu trú, phục hồi chức năng đến theo dõi sau điều trị đều cần được thiết kế thành quy trình thống nhất. Điều này sẽ nâng cao trải nghiệm của người bệnh và tăng khả năng cạnh tranh với các trung tâm y tế trong khu vực.

“Mỗi năm người Việt vẫn chi khoảng 2-3 tỷ USD để ra nước ngoài khám chữa bệnh. Nếu xây dựng được hệ thống dịch vụ đủ chất lượng và tạo dựng niềm tin, Hà Nội vừa có cơ hội thu hút người bệnh quốc tế, vừa giữ lại nguồn chi tiêu rất lớn của người dân trong nước. Đây sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế song hành với nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe”, TS.BS Dương Huy Lương nhấn mạnh.

Vị chuyên gia cũng đề xuất Hà Nội sớm thành lập đầu mối điều phối du lịch y tế của thành phố, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý, đánh giá hiệu quả và hoạch định chính sách. Cùng với đó là đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu mới, kết hợp chuyên môn y tế với ngoại ngữ, kỹ năng điều phối, chăm sóc khách hàng và hiểu biết văn hóa quốc tế, tạo nền tảng để Thủ đô từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch y tế khu vực.