 |
| Hà Nội hướng tới là trung tâm mô hình “chùm đô thị hướng tâm” tại phía Bắc. |
Định vị trung tâm tăng trưởng và liên kết vùng
Trình bày tham luận tại Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh vị trí, vai trò của Thủ đô đã được xác lập rõ trong Nghị quyết 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị và Luật Thủ đô số 02/2026/QH16. Theo đó, Hà Nội là hạt nhân của Vùng Thủ đô, giữ vai trò trung tâm liên kết phát triển, cực tăng trưởng quốc gia và động lực thúc đẩy các vùng Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền núi phía Bắc.
Trong hệ thống quy hoạch quốc gia và vùng, Hà Nội tiếp tục được định vị là cực tăng trưởng trung tâm, giữ vai trò dẫn dắt phát triển không chỉ của vùng mà còn của cả nước. Thành phố đồng thời là hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo và tài chính. Đây là nền tảng quan trọng để Hà Nội nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập sâu rộng trong giai đoạn phát triển mới.
Trong giai đoạn 2026-2030, Hà Nội đặt mục tiêu GRDP tăng bình quân 11%/năm; đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp đạt 57%; kinh tế số chiếm 40% GRDP; hệ số ICOR giảm xuống 5,5. Tổng vốn đầu tư xã hội dự kiến đạt 5 triệu tỷ đồng, FDI đạt 16 tỷ USD. Đây là những chỉ tiêu cao, thể hiện quyết tâm chuyển đổi mạnh mẽ sang mô hình phát triển dựa trên tri thức và công nghệ. |
Ở tầm Vùng Thủ đô, mô hình “chùm đô thị hướng tâm” được xác lập với Hà Nội là trung tâm, kết nối chặt chẽ với 6 địa phương gồm Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình và Hải Phòng. Các đô thị vệ tinh được phân vai rõ ràng, tạo thành mạng lưới phát triển đồng bộ. Thực tiễn cho thấy, GRDP của Hà Nội chiếm tỷ trọng lớn trong GDP quốc gia, thu ngân sách đứng đầu, tăng trưởng ổn định.
Để tương xứng với vị thế, Hà Nội xây dựng tầm nhìn dài hạn với các mốc cụ thể. Đến năm 2065, GRDP dự kiến đạt khoảng 1.920 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người đạt 95 nghìn USD, hướng tới nhóm các thủ đô có chất lượng sống cao. Thành phố đồng thời định hình mô hình tăng trưởng “3 trụ cột - 5 động lực - 4 không gian phát triển”, gắn với ba chuyển dịch chiến lược về mô hình tăng trưởng.
Về không gian phát triển, Hà Nội chuyển từ mô hình đơn cực sang cấu trúc đa cực, đa trung tâm, đa tầng với 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực. Mỗi cực gắn với ngành kinh tế trọng tâm và các dự án đầu mối. Thành phố cũng triển khai 4 trục hành động, trong đó trọng tâm là phát triển hạ tầng với vành đai chiến lược, mạng đường sắt “2 vòng - 7 tuyến” và cụm 3 sân bay.
Ba trục còn lại gồm liên kết chuỗi giá trị liên vùng; phát triển hệ sinh thái khoa học công nghệ, nhân lực và tài chính; cùng liên kết quản trị môi trường và điều phối vùng. Hà Nội chủ động đề xuất cơ chế điều phối và quỹ phát triển Vùng Thủ đô. Qua đó, Thủ đô khẳng định quyết tâm hiện thực hóa vai trò đầu tàu tăng trưởng, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững cho toàn vùng và cả nước.
Khai mở không gian phát triển phía Nam
Tại phía Nam, Lãnh đạo UBND TP. Đồng Nai cho biết, địa phương giữ vị trí trung tâm vùng Đông Nam Bộ và trong không gian siêu đô thị TP. HCM, là điểm giao thoa của nhiều hành lang kinh tế chiến lược. Đồng Nai kết nối trực tiếp TP. HCM, đóng vai trò cầu nối với Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và lan tỏa đến Đồng bằng sông Cửu Long. Nhờ đó, tỉnh vừa là cửa ngõ giao thương, vừa là đầu mối điều phối dòng hàng hóa, dịch vụ và đầu tư khu vực phía Nam.
 |
| Sân bay Long Thành được kỳ vọng là đầu mối kết nối chiến lược vùng Đông Nam Bộ. |
Trong quy hoạch quốc gia và vùng, Đồng Nai được xác định là không gian động lực quan trọng, chia sẻ và bổ trợ chức năng với TP. HCM. Địa phương định hướng phát triển theo các tiểu vùng, trong đó phía Nam gắn với đô thị sân bay Long Thành; các vành đai phía Bắc, Tây phát triển đô thị bền vững. Đồng Nai đồng thời giữ vai trò động lực phía Nam vùng Đông Nam Bộ, gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Về hành lang kinh tế, Đồng Nai tập trung phát triển trục Bắc - Nam, đẩy nhanh tuyến Thủ Thiêm - Long Thành; hành lang Mộc Bài - TP. HCM - Biên Hòa - Vũng Tàu với các cao tốc và đường sắt kết nối cảng biển. Đồng thời thúc đẩy hành lang quốc lộ 13, cao tốc TP. HCM - Chơn Thành - Hoa Lư, đường sắt TP. HCM - Lộc Ninh. Các hành lang dọc sông Sài Gòn, sông Đồng Nai và khu bảo tồn sinh thái cũng được chú trọng.
Để hiện thực hóa quy hoạch, Đồng Nai ưu tiên phát triển đô thị sân bay Long Thành với tầm nhìn hiện đại, đồng bộ. Khu vực Long Thành - Nhơn Trạch được quy hoạch đạt quy mô dân số từ 2,5 triệu người, hướng tới “thành phố sân bay” trung chuyển quốc tế. Đồng thời, địa phương phối hợp triển khai giai đoạn 2 sân bay Long Thành, nâng công suất lên 50 triệu hành khách/năm, gắn với hệ sinh thái logistics, tài chính, dịch vụ quốc tế.
Đồng Nai xác định phát triển hạ tầng chiến lược là trục xương sống. Về đường bộ, địa phương triển khai cao tốc TP. HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, mở rộng TP. HCM - Long Thành - Dầu Giây, hoàn thành vành đai 3, 4, nghiên cứu vành đai 5. Đồng thời tăng cường kết nối qua các cầu, tuyến liên vùng. Về đường sắt, phối hợp xây dựng các tuyến Biên Hòa - Vũng Tàu, Thủ Thiêm - Long Thành, TP. HCM - Lộc Ninh.
Về dài hạn, Đồng Nai phát triển không gian đa trung tâm với các hành lang chiến lược kết nối TP. HCM - Biên Hòa - Long Thành - Biển Đông và các tuyến liên vùng. Mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tập trung vào kinh tế hàng không, logistics, công nghệ cao. Đồng thời, địa phương xây dựng cơ chế đặc thù đến năm 2035, tầm nhìn 2065, phát triển các khu thương mại tự do, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh.
