Đề xuất nhiều quy định kiểm soát giá thuốc, thiết bị y tế, ngăn mua bán lòng vòng nâng giá

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế. Ảnh: VPQH

Bổ sung quy định kiểm soát giá thiết bị y tế, giá thuốc

Tiếp tục Phiên họp thứ 7, chiều ngày 12/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Trình bày các nội dung mới của dự thảo, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, bên cạnh việc tiếp thu, chỉnh lý theo kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đề xuất bổ sung một số quy định nhằm giải quyết những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu quản lý trong lĩnh vực y tế.

Đáng chú ý, đối với Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều 113 về thiết bị y tế theo hướng quy định các nguyên tắc quản lý và giải pháp kiểm soát giá, hạn chế tình trạng mua bán lòng vòng để nâng giá thiết bị y tế.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, các giải pháp được đề xuất bao gồm: quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng; công khai theo lộ trình thông tin về giá thiết bị y tế và các cơ sở kinh doanh thiết bị y tế; tăng cường liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa ngành y tế với hải quan, thuế, đấu thầu và bảo hiểm y tế.

Dự thảo cũng đề xuất áp dụng các biện pháp phục vụ truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chuỗi cung ứng; công khai giá niêm yết và cập nhật khi có thay đổi trên hệ thống quản lý dữ liệu về thiết bị y tế. Các cơ sở kinh doanh thực hiện kê khai giá, cập nhật giá kê khai và công khai danh sách cơ sở phân phối, kinh doanh thiết bị y tế trên hệ thống này.

Để tránh phát sinh thủ tục không cần thiết cho doanh nghiệp, dự thảo đề xuất không phải thực hiện kê khai lại nếu giá thay đổi trong biên độ do Chính phủ quy định.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, những nội dung bổ sung này nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trang thiết bị y tế, giải quyết các vấn đề cấp bách từ thực tiễn, đồng thời bảo đảm việc quản lý giá không kéo theo quá nhiều thủ tục phức tạp cho doanh nghiệp.

Tại báo cáo thẩm tra sơ bộ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Lò Thị Việt Hà cho biết, cơ quan thẩm tra tán thành việc sửa đổi, bổ sung Điều 113 theo hướng quy định mang tính nguyên tắc về quản lý thiết bị y tế, nhằm đáp ứng yêu cầu cấp thiết, tăng cường quản lý mua sắm, đàm phán giá, khắc phục những hạn chế, bất cập và nâng cao hiệu quả phòng ngừa vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này.

Cơ quan thẩm tra đề nghị quy định rõ thời điểm bắt đầu lộ trình triển khai, đồng thời đánh giá các điều kiện bảo đảm để xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu về thiết bị y tế. Cơ sở dữ liệu cần phục vụ quản lý tập trung, liên thông thông tin giữa giá nhập khẩu, giá bán ra, giá niêm yết và giá tính thầu.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị đánh giá đầy đủ tác động của các quy định mới, nhất là chi phí tuân thủ tăng thêm so với quy định hiện hành; rà soát để tránh chồng chéo với pháp luật về giá, đấu thầu và hải quan.

Bên cạnh đó, cần bổ sung quy định về trách nhiệm của nhà sản xuất thiết bị y tế và cơ sở y tế, trong đó làm rõ trách nhiệm của cơ sở y tế trong mua sắm, sử dụng thiết bị, đánh giá chất lượng, hiệu quả, quản lý rủi ro và xử lý khi thiết bị không còn giá trị sử dụng.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng đề nghị nghiên cứu công cụ công khai thông tin giá giao dịch thực tế trên thị trường để các đơn vị có cơ sở tham chiếu; rà soát, sửa đổi các văn bản pháp luật liên quan, nghiên cứu mở rộng phạm vi đàm phán giá so với quy định của Luật Đấu thầu, khắc phục tình trạng độc quyền, chuyển giá.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày tờ trình về dự án luật. Ảnh: VPQH

Cùng với thiết bị y tế, Chính phủ đề xuất bổ sung một số quy định liên quan đến quản lý giá thuốc trong dự án Luật Dược. Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, dự thảo bổ sung quy định về công bố giá bán buôn dự kiến; quy định về các phương pháp định giá bán buôn thuốc dự kiến; đồng thời bổ sung quy định về liên thông, chia sẻ dữ liệu.

Về nội dung này, Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành với việc sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến giá thuốc, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý, kiểm soát giá, bảo đảm người dân được tiếp cận thuốc có chất lượng với giá cả hợp lý, giảm gánh nặng chi phí y tế.

Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ mục tiêu sớm hoàn thành việc xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu về dược, bảo đảm kết nối, chia sẻ và liên thông đồng bộ, phục vụ kiểm soát giá thuốc xuyên suốt các khâu từ sản xuất, nhập khẩu, phân phối đến sử dụng. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ mục tiêu sửa đổi về các trường hợp không thực hiện công bố giá bán buôn thuốc dự kiến sau khi đã bán lô đầu tiên ra thị trường.

Về lâu dài, cần tiếp tục nghiên cứu các biện pháp đồng bộ để kiểm soát giá thuốc từ gốc, ưu tiên chuyển đổi số, xây dựng và vận hành đồng bộ cơ sở dữ liệu về dược, trong đó có dữ liệu giá thuốc. Đồng thời, rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan để bảo đảm hành lang pháp lý chặt chẽ, thống nhất trong quản lý giá thuốc và hệ thống phân phối, hướng tới hệ thống cung ứng thuốc chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu quả, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh.

Hoàn thiện pháp luật y tế, đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Ngoài các nội dung mới về giá thuốc và thiết bị y tế, Chính phủ đề xuất bổ sung, sửa đổi một số quy định của Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế để phù hợp với việc sắp xếp tổ chức theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời bảo đảm tính thống nhất với các luật mới ban hành.

Đối với Luật Trẻ em, dự thảo được chỉnh lý theo hướng giao cơ quan chuyên môn về y tế cấp tỉnh, cấp xã thực hiện nhiệm vụ theo dõi, đánh giá trẻ em được nhận chăm sóc thay thế. Dự thảo tiếp tục quy định Bộ Y tế chủ trì giúp Chính phủ chuẩn bị báo cáo Quốc hội về kết quả thực hiện quyền trẻ em; bổ sung trách nhiệm chủ trì của Bộ Công an trong bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, đồng thời giữ trách nhiệm của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và bổ sung trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Đối với Luật Khám bệnh, chữa bệnh, dự thảo chỉnh lý quy định về thẩm quyền cấp mới, cấp lại, gia hạn, bổ sung, đình chỉ và thu hồi giấy phép hành nghề theo hướng giao cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh thực hiện đối với người hành nghề thuộc thẩm quyền quản lý. Quy định về điều chỉnh giấy phép hoạt động khi bổ sung danh mục kỹ thuật loại đặc biệt, kỹ thuật mới, phương pháp mới cũng được chỉnh lý để tạo thuận lợi cho cơ sở y tế, hạn chế phát sinh thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ.

Chính phủ đã tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, không chuyển thẩm quyền quyết định giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh từ HĐND cấp tỉnh sang UBND cấp tỉnh như đề xuất trước đó. Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, việc tiếp tục giao HĐND cấp tỉnh phù hợp với yêu cầu minh bạch, đồng thời bảo đảm vai trò xem xét, thẩm định của các cơ quan thuộc HĐND đối với vấn đề giá dịch vụ liên quan đến đông đảo người dân.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, bổ sung đánh giá tác động kỹ lưỡng đối với những chính sách mới; thuyết minh đầy đủ cơ sở, sự cần thiết của các nội dung sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện bản so sánh để Quốc hội có căn cứ xem xét.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Lò Thị Việt Hà báo cáo thẩm tra dự án luật. Ảnh: VPQH

Đối với Luật Người cao tuổi, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành phạm vi, nội dung sửa đổi, bổ sung, đồng thời đề nghị nghiên cứu giải pháp hậu kiểm phù hợp đối với các cơ sở chăm sóc người cao tuổi, bảo đảm quyền lợi của người cao tuổi, nhất là người thuộc diện bảo trợ xã hội. Cần khẩn trương tổng kết việc thực hiện pháp luật, nghiên cứu hoàn thiện thể chế thích ứng với tình trạng già hóa dân số và yêu cầu phát triển hệ thống an sinh xã hội.

Đối với Luật Bảo hiểm y tế, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ nhóm người hoạt động không chuyên trách hưởng phụ cấp từ ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật sau khi loại trừ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; đồng thời làm rõ căn cứ quy định mức hỗ trợ chi phí tham gia bảo hiểm y tế khác nhau giữa các nhóm đối tượng. Dự thảo cũng cần nghiên cứu thiết kế lại tên gọi của loại hình phòng khám khu vực để thống nhất với Luật Khám bệnh, chữa bệnh nhưng vẫn bảo đảm quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội cho rằng dự án Luật đủ điều kiện trình Quốc hội sau khi Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến thẩm tra và ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để hoàn thiện hồ sơ.