 |
| Toàn cảnh Trung tâm Công nghiệp Năng lượng và Hậu cần Kỹ thuật PTSC tại Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh. |
Năng lực được kiểm chứng qua các dự án trọng điểm
Sau nhiều thập kỷ phát triển, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã hình thành năng lực tổng thầu EPC, EPCI và EPCIC đối với các công trình dầu khí ngoài khơi có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp.
Trong hệ sinh thái Petrovietnam, Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) là lực lượng chủ lực, trực tiếp triển khai qua Công ty TNHH MTV Dịch vụ Cơ khí Hàng hải PTSC (PTSC M&C) và các đơn vị thành viên. Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro cũng tích lũy năng lực từ thiết kế, chế tạo đến vận chuyển, lắp đặt, đấu nối và chạy thử qua nhiều thế hệ công trình biển.
EPC là mô hình tổng thầu gồm thiết kế, mua sắm và thi công. Khi phạm vi trách nhiệm mở rộng sang vận chuyển, lắp đặt ngoài khơi, đấu nối và chạy thử, hợp đồng được gọi là EPCI hoặc EPCIC. Tổng thầu có trách nhiệm tích hợp nguồn lực, kiểm soát giao diện kỹ thuật, tiến độ, chi phí, chất lượng, an toàn và chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng của dự án.
Dấu mốc quan trọng trong quá trình xây dựng năng lực này là Dự án Sư Tử Đen Đông Bắc. Năm 2008, Cửu Long JOC trao cho PTSC M&C thực hiện hợp đồng EPCI trị giá gần 190 triệu USD. Đây là dự án EPCI đầu tiên của PTSC M&C, đồng thời là lần đầu một nhà thầu Việt Nam chịu trách nhiệm xuyên suốt các công đoạn trước đó chủ yếu do doanh nghiệp nước ngoài đảm nhận. PTSC M&C cũng trực tiếp quản lý các nhà thầu phụ quốc tế, trong đó có McDermott của Mỹ, tại các hạng mục thiết kế, vận chuyển và lắp đặt.
Từ nền tảng này, PTSC M&C tiếp tục đảm nhận vai trò tổng thầu tại nhiều dự án như Chim Sáo, Tê Giác Trắng, Hải Sư Trắng - Hải Sư Đen. Phạm vi công việc từng bước được mở rộng, nhất là trong thiết kế và tích hợp các hệ thống kỹ thuật phức tạp.
Năm 2011, đội ngũ kỹ sư PTSC M&C lần đầu tự thực hiện toàn bộ thiết kế chi tiết cho giàn Hải Sư Đen. Đến giai đoạn 2014-2015, đơn vị đã đạt tỷ lệ nội địa hóa 100% ở khâu thiết kế chi tiết tại một số dự án trọng điểm.
Vietsovpetro phát triển năng lực công trình biển theo mô hình nhà điều hành dầu khí tích hợp. Ngay từ những năm đầu hoạt động, Liên doanh đã xây dựng các đơn vị nghiên cứu - thiết kế, xây lắp, vận tải biển, cơ điện và khai thác để phục vụ phát triển mỏ.
Qua quá trình xây dựng các công trình tại Bạch Hổ, Rồng và những mỏ kết nối, lực lượng kỹ thuật của Vietsovpetro tích lũy kinh nghiệm từ thiết kế, chế tạo, hạ thủy đến lắp đặt, đấu nối và chạy thử. Năng lực này sau đó được chuyển hóa thành dịch vụ cung cấp cho các chủ đầu tư khác.
Giàn BK - Thiên Ưng là dự án EPCI đầu tiên và có quy mô lớn nhất ngoài Lô 09-1 do Vietsovpetro thực hiện tại thời điểm hoàn thành. Tháng 11/2022, PVEP POC tiếp tục ký với Vietsovpetro hợp đồng EPCI Dự án phát triển mỏ Đại Hùng giai đoạn 3, Lô 05-1(a), gồm giàn đầu giếng WHP-DH01 và các hạng mục kết nối với giàn khai thác nổi FPU Đại Hùng 01.
Bước phát triển có tính quyết định đối với năng lực tổng thầu ngoài khơi của Petrovietnam là Dự án Biển Đông 01. Dự án phát triển hai mỏ khí - condensate Hải Thạch và Mộc Tinh tại khu vực nước sâu, xa bờ, cách Vũng Tàu khoảng 320 km.
Năm 2010, PTSC M&C được giao làm tổng thầu EPCIC các hạng mục trọng yếu, với giá trị hợp đồng gần 1 tỷ USD và tổng khối lượng gần 40.000 tấn. Dự án đặt ra yêu cầu cao về thiết kế, chế tạo kết cấu siêu trường, siêu trọng và tổ chức lắp đặt ngoài khơi.
Để đáp ứng khối lượng công việc, bãi thi công được mở rộng gấp ba lần. Sức chịu tải nền tăng từ khoảng 4 tấn/m² lên 50 tấn/m²; hệ thống đường trượt được đầu tư để có thể tiếp nhận công trình nặng tới 25.000 tấn.
Các hạng mục tổng thầu hoàn thành trong khoảng 30 tháng, ghi nhận hơn 8,7 triệu giờ lao động an toàn. Khoảng 90% khối lượng công việc được thực hiện trong nước. Những giải pháp kỹ thuật áp dụng tại dự án góp phần rút ngắn tiến độ khoảng hai năm và tiết kiệm 74 triệu USD.
Đến cuối năm 2025, cụm mỏ Hải Thạch - Mộc Tinh đã khai thác hơn 20 tỷ m³ khí, trên 30 triệu thùng condensate và đạt doanh thu lũy kế hơn 5,3 tỷ USD.
 |
| Một góc khu vực bãi chế tạo Cảng Vietsovpetro. |
Sau Biển Đông 01, PTSC M&C tiếp tục đảm nhận vai trò tổng thầu EPCIC tại Dự án Sao Vàng - Đại Nguyệt. Giàn xử lý trung tâm Sao Vàng có chân đế nặng khoảng 12.600 tấn và khối thượng tầng nặng 14.000 tấn, lớn nhất Việt Nam tại thời điểm hoàn thành.
Công trình tích hợp hệ thống xử lý, khu nhà ở và các giếng khai thác trên cùng một giàn, đặt ra yêu cầu đồng bộ cao giữa thiết kế, chế tạo, vận chuyển, lắp đặt, đấu nối và chạy thử. Việc hoàn thành dự án tiếp tục nâng năng lực tích hợp kỹ thuật của đội ngũ trong nước.
Năng lực này đang được phát huy tại phần thượng nguồn Chuỗi dự án khí - điện Lô B - Ô Môn. PTSC tham gia liên danh tổng thầu gói EPCI#1 trị giá gần 1,1 tỷ USD, gồm giàn công nghệ trung tâm, giàn nhà ở và tháp đuốc. Chân đế công trình nặng khoảng 14.000 tấn, khối thượng tầng khoảng 26.000 tấn, lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam.
Tại gói EPCI#2, PTSC M&C đảm nhận bốn giàn thu gom, giàn đầu giếng với tổng khối lượng gần 15.000 tấn cùng bốn tuyến đường ống nội mỏ dài gần 50 km.
Toàn bộ Chuỗi dự án Lô B - Ô Môn có tổng mức đầu tư gần 12 tỷ USD, dự kiến cung cấp khoảng 5,06 tỷ m³ khí mỗi năm cho bốn nhà máy điện với tổng công suất 3.800 MW. Việc tham gia các gói thầu trọng yếu cho thấy doanh nghiệp trong nước đã có khả năng đảm nhận những công trình gắn với chuỗi dự án năng lượng quy mô lớn.
Từng bước mở rộng thị trường quốc tế
Năng lực tích lũy qua các dự án trong nước đã tạo điều kiện để Petrovietnam và các đơn vị thành viên tham gia sâu hơn vào thị trường dịch vụ kỹ thuật quốc tế. PTSC M&C từng thực hiện Dự án HRD tại Ấn Độ cho ONGC và Dự án Maharaja Lela South của Total E&P tại Brunei.
Tháng 11/2018, PTSC M&C trở thành doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên trúng thầu EPCI tại Qatar khi được trao Dự án Gallaf 1. Hợp đồng trị giá gần 350 triệu USD do North Oil Company, liên doanh giữa QatarEnergy và TotalEnergies, làm chủ đầu tư tại mỏ Al-Shaheen.
 |
| Lắp đặt ngoài khơi giàn CPP Sao Vàng. |
Trong quá trình đấu thầu, PTSC M&C cạnh tranh với các doanh nghiệp đến từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Mỹ và châu Âu. Dự án đặt ra các tiêu chuẩn cao về kỹ thuật, an toàn, chất lượng và khả năng tổ chức hoạt động xuyên quốc gia, từ chế tạo tại Vũng Tàu đến triển khai ngoài khơi Qatar.
Dù chịu ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, dự án vẫn được hoàn thành và bàn giao theo yêu cầu của chủ đầu tư. Sau Gallaf 1, năm 2021, North Oil Company tiếp tục trao cho PTSC M&C gói EPCI thuộc Dự án Gallaf Batch 3.
Việc tiếp tục được lựa chọn tại các dự án sau đó cho thấy năng lực kỹ thuật, quản trị dự án và khả năng thực hiện cam kết của doanh nghiệp Việt Nam đã được khách hàng quốc tế ghi nhận. PTSC cũng từng bước tham gia chuỗi cung ứng của nhiều nhà điều hành năng lượng lớn như TotalEnergies, QatarEnergy, ExxonMobil, Petronas, PTTEP và ONGC.
Để đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế, Petrovietnam đã đầu tư hệ thống cơ sở vật chất phục vụ công trình ngoài khơi, tập trung tại các căn cứ dịch vụ dầu khí ở Vũng Tàu. Cụm căn cứ của PTSC có quy mô gần 200 ha, trong khi Vietsovpetro sở hữu hơn 80 ha mặt bằng phục vụ chế tạo và dịch vụ kỹ thuật.
Cùng với cơ sở vật chất là đội ngũ kỹ sư, chuyên gia, công nhân kỹ thuật có kinh nghiệm và hệ thống quản lý dự án, an toàn, chất lượng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. PTSC đã tham gia gần 100 dự án EPC, EPCI và EPCIC trong và ngoài nước. Vietsovpetro tích lũy năng lực qua nhiều thế hệ công trình do Liên doanh điều hành và các hợp đồng dịch vụ cho đối tác.
Năng lực tổng thầu được thể hiện ở khả năng trực tiếp thực hiện những phần việc đã làm chủ, huy động nguồn lực trong nước và quốc tế, tích hợp các khâu trong chuỗi triển khai, đồng thời kiểm soát chất lượng, tiến độ, chi phí và an toàn đến khi công trình hoàn thành.
Từ các giàn khai thác trên thềm lục địa Việt Nam đến những hợp đồng tại Trung Đông và các thị trường quốc tế, quá trình phát triển của PTSC, PTSC M&C, Vietsovpetro cùng các đơn vị trong hệ sinh thái đã góp phần hình thành năng lực công nghiệp công trình biển của Petrovietnam. Đây là cơ sở để doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị năng lượng khu vực và toàn cầu.
