Mở rộng không gian xuất khẩu để duy trì đà tăng trưởng

Cần mở rộng không gian xuất khẩu để duy trì đà tăng trưởng.

Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa tháng 1/2026 đạt 88,16 tỷ USD, giảm 0,6% so với tháng trước và tăng 39,0% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu tăng 29,7%; nhập khẩu tăng 49,2%. Cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 1,78 tỷ USD.

Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 1/2026 đạt 43,19 tỷ USD, giảm 2,0% so với tháng trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 9,51 tỷ USD, giảm 2,0%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 33,68 tỷ USD, giảm 1,9%. So với cùng kỳ năm trước, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 1/2026 tăng 29,7%, trong đó khu vực kinh tế trong nước giảm 1,3%, chiếm 22,0% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) tăng 42,2%, chiếm 78,0%.

Về cơ cấu nhóm hàng xuất khẩu tháng 1/2026, nhóm hàng công nghiệp chế biến đạt 38,43 tỷ USD, chiếm 89,0%; nhóm hàng nông sản, lâm sản đạt 3,65 tỷ USD, chiếm 8,5%; nhóm hàng thủy sản đạt 1,01 tỷ USD, chiếm 2,3%; nhóm hàng nhiên liệu và khoáng sản đạt 0,10 tỷ USD, chiếm 0,2%.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 1/2026 đạt 44,97 tỷ USD, tăng 0,6% so với tháng trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 12,91 tỷ USD, giảm 11,4%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 32,06 tỷ USD, tăng 6,5%. So với cùng kỳ năm trước, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 1/2026 tăng 49,2%, trong đó khu vực kinh tế trong nước tăng 18,2%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 66,8%.

Về cơ cấu nhóm hàng nhập khẩu tháng 1/2026, nhóm hàng tư liệu sản xuất đạt 42,3 tỷ USD, chiếm 94,0%, trong đó nhóm hàng máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng chiếm 56,1%; nhóm hàng nguyên, nhiên, vật liệu chiếm 37,9%. Nhóm hàng vật phẩm tiêu dùng đạt 2,67 tỷ USD, chiếm 6,0%.

Về thị trường xuất, nhập khẩu hàng hóa tháng 1/2026, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 13,9 tỷ USD. Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 19,0 tỷ USD. Trong tháng 1/2026, xuất siêu sang Hoa Kỳ đạt 12,0 tỷ USD tăng 28,6% so với cùng kỳ năm trước; xuất siêu sang EU 3,9 tỷ USD, tăng 3,9%; xuất siêu sang Nhật Bản 0,2 tỷ USD, giảm 59,9%; nhập siêu từ Trung Quốc 12,7 tỷ USD, tăng 52,1%; nhập siêu từ Hàn Quốc 3,4 tỷ USD, tăng 74,9%; nhập siêu từ ASEAN 1,3 tỷ USD, tăng 92,2%.

Theo số liệu sơ bộ, cán cân thương mại hàng hóa tháng 1/2026 nhập siêu 1,78 tỷ USD (cùng kỳ năm trước xuất siêu 3,17 tỷ USD). Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 3,4 tỷ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 1,62 tỷ USD.

Để xuất khẩu năm 2026 cán mốc tăng trưởng 2 con số, tại Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 8/1/2026 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước năm 2026, nhiều giải pháp khơi thông điểm nghẽn, hỗ trợ doanh nghiệp, ngành hàng được các Bộ, ngành tập trung ngay từ đầu năm.

Thủ tướng Chính phủ đã sớm yêu cầu ngành Công thương đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, đa dạng hóa chuỗi cung ứng gắn với xây dựng thương hiệu hàng Việt Nam chất lượng cao; tận dụng hiệu quả 17 FTA đã ký; đàm phán các FTA mới; mở rộng, khai thác hiệu quả thị trường mới, nhất là thị trường Halal, Trung Đông, Mỹ Latinh, châu Phi…

Và để đạt được mục tiêu tăng trưởng theo Nghị quyết số 01/NQ-CP với tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2026 ở mức khoảng 15 - 16% so với năm 2025 thì kim ngạch xuất khẩu cả năm cần đạt khoảng 546 - 550 tỷ USD, tức bình quân mỗi tháng, Việt Nam phải xuất khẩu được khoảng 45 - 46 tỷ USD.

Với mục tiêu này, chuyên gia Cấn Văn Lực cho rằng, không dễ để đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 15-16%, khi các dự báo hiện nay mới chỉ nghiêng về kịch bản tăng trưởng 12 - 14%. Bởi không chỉ chịu sức ép từ bên ngoài, cơ cấu xuất khẩu cũng đang là vấn đề của ngành. Một số nhóm hàng công nghệ cao như điện tử, điện máy tiếp tục gia tăng tỷ trọng, trong khi các ngành truyền thống như dệt may, da giày dù vẫn tăng trưởng, nhưng có dấu hiệu chậm lại về thị phần…