Khơi thông nguồn lực phát triển nhà ở xã hội cho người lao động

Nhiều người lao động vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở xã hội.

Nỗi trăn trở từ thực tiễn đời sống người lao động

Tại chương trình đối thoại giữa Thủ tướng Chính phủ và đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, vấn đề nhà ở cho công nhân tiếp tục được đặt ra như một trong những mối quan tâm lớn nhất của người lao động hiện nay. Từ thực tiễn hoạt động công đoàn tại cơ sở, bà Nguyễn Thị Thanh, Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình (Hà Nội), cho rằng đây là vấn đề tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và năng suất lao động.

Theo bà Thanh, phần lớn công nhân tại Hà Nội và nhiều địa phương là lao động ngoại tỉnh, đang phải sống trong những khu nhà trọ chật hẹp, điều kiện sinh hoạt còn nhiều hạn chế. Không ít gia đình 4-5 người phải sinh hoạt trong những căn phòng chỉ rộng khoảng 10-15m². Chi phí thuê nhà, điện, nước và sinh hoạt ngày càng tăng trong khi thu nhập còn hạn chế khiến cuộc sống của người lao động gặp nhiều áp lực.

Thực trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, đời sống tinh thần mà còn tác động đến khả năng tái tạo sức lao động và hiệu quả làm việc của công nhân. Theo đại diện Công đoàn phường Ba Đình, đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng dịch chuyển lao động diễn ra thường xuyên tại nhiều khu công nghiệp, ảnh hưởng đến sự ổn định nguồn nhân lực của doanh nghiệp.

Bày tỏ sự phấn khởi trước những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển nhà ở xã hội, bà Nguyễn Thị Thanh cho biết người lao động đặc biệt kỳ vọng vào các chính sách hỗ trợ nhà ở dành cho công nhân. Kết quả khảo sát của Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội cho thấy nhu cầu hiện nay rất đa dạng, từ thuê nhà dài hạn, thuê mua đến mua nhà ở xã hội, phù hợp với điều kiện và khả năng tài chính của từng nhóm lao động.

Để đáp ứng nhu cầu nhà ở ngày càng cấp thiết, bà Thanh đề xuất phát triển đa dạng các loại hình nhà ở với diện tích phù hợp; ưu tiên quy hoạch gần khu công nghiệp và đồng bộ hạ tầng xã hội như trường học, y tế, văn hóa, giao thông công cộng. Đồng thời, cần có cơ chế hỗ trợ tài chính cho người lao động, khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội và xây dựng mô hình quản lý phù hợp với đặc thù sinh hoạt, làm việc của công nhân.

Cố gắng hoàn thành mục tiêu 1 triệu căn vào năm 2030

Trao đổi tại chương trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết phát triển nhà ở xã hội (NOXH), nhà ở công nhân và nhà ở cho thuê đang là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm. Đây cũng là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm an sinh xã hội, đáp ứng nhu cầu nhà ở ngày càng lớn của người lao động và các nhóm thu nhập thấp.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh. Đến hết năm 2025, cả nước đã xây dựng khoảng 720.000 căn nhà, trong đó có 180.000 căn NOXH được hoàn thành và đưa vào sử dụng, giúp hàng trăm nghìn hộ gia đình có cơ hội ổn định chỗ ở. Riêng trong 5 tháng đầu năm 2026, các địa phương đăng ký triển khai khoảng 158.000 căn hộ, trong đó hơn 91.000 căn NOXH đã và đang được xây dựng, bao gồm cả các dự án nhà ở cho thuê.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, thời gian qua Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển NOXH. Từ mục tiêu xây dựng 1 triệu căn NOXH giai đoạn 2021-2030 được đề ra tại Đại hội XIII, cùng với Chỉ thị số 34 của Ban Bí thư, các địa phương và doanh nghiệp đã tích cực tham gia triển khai nhiều dự án, tạo thêm nguồn cung nhà ở cho người dân và công nhân lao động.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho rằng thị trường nhà ở vẫn tồn tại những bất cập cần sớm khắc phục. Trong khi nguồn cung nhà ở thương mại khá dồi dào thì phân khúc phù hợp với người thu nhập thấp vẫn còn thiếu hụt. Cơ cấu thị trường chưa cân đối, chủ yếu tập trung vào nhà ở để bán, trong khi các sản phẩm nhà ở cho thuê dài hạn chưa được phát triển tương xứng với nhu cầu thực tế của người lao động.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, phát triển nhà ở cho thuê dài hạn là hướng đi mang tính chiến lược và lâu dài. Mục tiêu đặt ra là từng bước chuyển từ tư duy sở hữu nhà ở sang bảo đảm quyền tiếp cận nhà ở với chi phí phù hợp. Để thực hiện điều này, Nhà nước sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách về đất đai, tín dụng, thuế và huy động đa dạng nguồn lực xã hội, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển các dự án nhà ở cho thuê và NOXH.

Nhấn mạnh vai trò đặc biệt của lực lượng công nhân trong phát triển kinh tế – xã hội, Bộ trưởng Trần Hồng Minh khẳng định việc bảo đảm chỗ ở ổn định cho người lao động là yêu cầu cấp thiết. Thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, nghiên cứu sửa đổi các quy định liên quan và phối hợp với các địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án. Mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành ít nhất 1 triệu căn NOXH, tạo điều kiện cho khoảng 4 triệu công nhân và người lao động có cơ hội thuê hoặc sở hữu nhà ở phù hợp.