Động thái khối ngoại trước thời điểm nâng hạng: Tín hiệu từ dòng tiền và thanh khoản

Tuần 14-18/9, khối ngoại đã mua ròng 3 phiên liên tiếp với tổng giá trị đạt 1.785,9 tỷ đồng.

Động thái thực tế của khối ngoại

Sau nhiều tháng duy trì trạng thái bán ròng, dòng vốn ngoại đang cho thấy những chuyển biến tích cực hơn khi thời điểm thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng đang đến gần.

Thống kê trên HoSE cho thấy, khối ngoại bán ròng 1.644 tỷ đồng trong tháng 8/2026, giảm 85,8% so với mức 11.593 tỷ đồng của tháng 7. Đây là tháng bán ròng thứ tám liên tiếp kể từ đầu năm, song quy mô bán đã thu hẹp đáng kể. Sau khi FTSE Russell công bố danh sách 27 cổ phiếu Việt Nam được đưa vào các bộ chỉ số FTSE Emerging, dòng tiền ngoại có thời điểm chuyển biến tích cực với sáu phiên mua ròng liên tiếp, tổng giá trị hơn 1.170 tỷ đồng.

Tuy nhiên, tín hiệu này chưa hình thành một xu hướng liên tục. Trong những phiên đầu tháng 9, khối ngoại vẫn duy trì trạng thái bán ròng, với áp lực bán đặc biệt mạnh trong phiên 3/9 khi giá trị bán ròng vượt 1.500 tỷ đồng. Phiên 4/9, dòng tiền chuyển sang mua ròng nhưng chỉ khoảng 118 tỷ đồng; sau đó, trong tuần 7–11/9, khối ngoại tiếp tục bán ròng hơn 1.600 tỷ đồng.

Sự thay đổi rõ hơn xuất hiện khi thị trường bước vào tuần 14–18/9. Phiên 14/9, khối ngoại mua ròng hơn 800 tỷ đồng trên HoSE, tập trung vào VPB, MBB, TCB và VCB. Sang phiên 15/9, giá trị mua ròng khối ngoại tiếp tục vượt 720 tỷ đồng, với dòng tiền tập trung tại VCB, BID, TCB, MBB, CTG, SSB và HDB. Đến phiên 16/9, khối ngoại vẫn mua ròng, nâng chuỗi lên ba phiên liên tiếp, nhưng quy mô giảm còn hơn 243,5 tỷ đồng. Dòng tiền tập trung tại SBT, FPT, BSR và MBB, lần lượt đạt 230,88 tỷ đồng, 119,27 tỷ đồng, 112,62 tỷ đồng và 96,04 tỷ đồng.

Cơ cấu giao dịch cũng cho thấy không nên đồng nhất toàn bộ lượng mua ròng này với dòng vốn tái cơ cấu theo FTSE Russell. Trong phiên 16/9, FPT thuộc danh sách 27 cổ phiếu liên quan đến đợt nâng hạng, trong khi SBT, BSR và MBB không nằm trong danh sách này. Như vậy, trạng thái mua ròng đã có sự cải thiện trong ba phiên gần đây, nhưng dòng vốn ngoại vẫn bao gồm cả hoạt động phân bổ danh mục ngoài câu chuyện nâng hạng.

Điều này đặc biệt đáng chú ý khi thị trường bước vào tuần cao điểm 14–18/9, thời điểm nhiều hoạt động quỹ ETF tái cơ cấu cùng diễn ra. Khi đó, giá trị giao dịch có thể tăng mạnh ở cả chiều mua và bán, khiến thanh khoản trở thành chỉ dấu quan trọng để đánh giá cường độ dòng tiền trước ngày 21/9.

Tuần cao điểm: Thanh khoản và cơ cấu dòng tiền được chú ý

Sự chuyển biến của khối ngoại diễn ra đúng khi thị trường bước vào tuần cao điểm 14–18/9, thời điểm nhiều quỹ đồng thời thực hiện tái cơ cấu danh mục. Vì vậy, giá trị giao dịch trong những phiên cuối trước ngày 21/9 sẽ là dữ liệu quan trọng để nhận diện cường độ dòng tiền, nhất là khi giao dịch tái cơ cấu có thể diễn ra đồng thời ở cả chiều mua và bán.

Theo Chứng khoán Rồng Việt, tại các thị trường từng được nâng hạng mà đơn vị đã khảo sát, thanh khoản khớp lệnh trong tháng diễn ra nâng hạng cao hơn 1,1–2,7 lần mức bình quân 12 tháng trước đó. Diễn biến này phản ánh hoạt động điều chỉnh danh mục của các quỹ thường tập trung quanh thời điểm thị trường chính thức được đưa vào nhóm phân loại mới.

Việt Nam đang bước vào tuần cao điểm với dư địa gia tăng giao dịch còn khá lớn. Thanh khoản tháng 8/2026 mới tương đương khoảng 0,59 lần mức bình quân 12 tháng trước đó, theo Rồng Việt. Trong bối cảnh nhiều hoạt động tái cơ cấu tập trung trong tuần 14–18/9, lượng giao dịch có khả năng tập trung tại phiên ATC ngày 18/9.

Tuy nhiên, thanh khoản tăng cần được đọc cùng cơ cấu giao dịch, bởi giá trị giao dịch lớn trong các phiên tái cơ cấu có thể đồng thời đến từ lượng mua và bán của các quỹ, không đồng nghĩa với dòng vốn ròng mới vào thị trường. Điều này càng đáng chú ý khi ba phiên mua ròng gần nhất của khối ngoại có sự phân bổ khá rộng, trong đó không phải tất cả các cổ phiếu được mua mạnh đều nằm trong danh sách 27 cổ phiếu liên quan đến đợt nâng hạng của FTSE Russell.

Ở góc độ tham chiếu, Chứng khoán Rồng Việt cũng lưu ý diễn biến trước ngày hiệu lực là một yếu tố cần đặt cạnh hoạt động dòng tiền. VN-Index đã tăng 10,3% trong 11 tháng trước ngày dự kiến nâng hạng, mức cao nhất trong nhóm thị trường được công ty so sánh. Trong khi đó, thanh khoản tháng 8 vẫn thấp hơn đáng kể mức bình quân 12 tháng.

Như vậy, trước ngày 21/9, bức tranh dòng vốn ngoại đang hình thành hai đặc điểm song song: trạng thái mua ròng đã xuất hiện rõ hơn trong những phiên gần đây, nhưng cường độ và nguồn gốc dòng tiền vẫn cần được phân biệt với các giao dịch tái cơ cấu mang tính kỹ thuật. Hai phiên cuối tuần, đặc biệt phiên 18/9, sẽ tiếp tục cho thấy quy mô và cơ cấu dòng tiền ngoại khi thị trường tiến sát thời điểm FTSE Russell chính thức nâng hạng.