 |
| Việc hoàn thiện chính sách đất đai không chỉ nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực cho phát triển kinh tế mà còn hướng tới bảo đảm công bằng xã hội, ổn định đời sống người dân và phát triển bền vững. Ảnh Thùy Linh. |
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 229/NQ-CP về Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan, cùng Kế hoạch số 07-KH/TW ngày 28/7/2026 của Bộ Chính trị thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW.
Kế hoạch đặt mục tiêu tạo chuyển biến mạnh mẽ trong quản lý, sử dụng đất, đồng thời hoàn thiện thể chế đất đai đồng bộ với quá trình phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm
Theo Chính phủ, việc xây dựng, sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan phải được thực hiện đồng bộ, thống nhất, kế thừa những quy định còn phù hợp, đồng thời tăng cường tham vấn chuyên gia, nhà khoa học, người dân, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tượng chịu tác động.
Mục tiêu là nâng cao chất lượng chính sách, bảo đảm tính khả thi của các quy định pháp luật sau khi được ban hành.
Quá trình tổ chức thực hiện phải gắn chặt việc hoàn thiện thể chế với cải cách hành chính, chuyển đổi số, kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức và bảo đảm nguồn lực thực hiện.
Chính phủ đồng thời yêu cầu phát huy tính chủ động, sáng tạo của các địa phương, đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát của Trung ương.
Một yêu cầu xuyên suốt là tăng cường công khai, minh bạch và ứng dụng công nghệ số trong quản lý, sử dụng đất; bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của người dân, doanh nghiệp. Việc thực hiện chính sách đất đai cũng phải chịu sự giám sát hiệu quả của Quốc hội, HĐND, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan báo chí và Nhân dân.
Để triển khai Nghị quyết số 21-NQ/TW và Kế hoạch số 07-KH/TW, Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố tổ chức nghiên cứu, học tập, quán triệt và xây dựng kế hoạch thực hiện phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế. Việc triển khai phải bảo đảm đồng bộ, thống nhất và hiệu quả từ Trung ương đến địa phương.
Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp làm công tác quản lý đất đai, Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh phổ biến, giáo dục pháp luật và đào tạo chuyên sâu, nhất là đối với những người thực hiện xây dựng pháp luật, quy hoạch, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giao đất, cho thuê đất, định giá đất, đăng ký đất đai và giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp.
 |
| Thiết kế Infographic có sự hỗ trợ của AI. |
Giải quyết các “điểm nghẽn” đất đai tồn đọng kéo dài
Kế hoạch cũng đặt yêu cầu đổi mới công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong quản lý, sử dụng đất. Chính phủ yêu cầu thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát thường xuyên và hiệu quả, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật.
Đồng thời, nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là tập trung xử lý những hạn chế, khuyết điểm và vướng mắc kéo dài trong quản lý, sử dụng đất.
Chính phủ yêu cầu rà soát toàn diện hiện trạng quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường quốc doanh; xác định rõ diện tích không đầu tư, giao khoán không đúng đối tượng, bị lấn chiếm hoặc đang tranh chấp.
Các cơ quan phải phân định rõ diện tích tiếp tục được các công ty nông, lâm nghiệp sử dụng với phần diện tích giao địa phương quản lý; giải quyết dứt điểm tình trạng chồng lấn, tranh chấp, khiếu kiện.
Trên cơ sở đó, xây dựng phương án thu hồi đất để giao địa phương quản lý, thực hiện giao đất, cho thuê đất phù hợp với điều kiện từng địa phương, từng vùng, miền và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.
Đối với quỹ đất của các cơ quan, trụ sở dôi dư, đất sau cổ phần hóa, thoái vốn, các dự án tồn đọng, kéo dài và đất của cơ sở sản xuất, đơn vị sự nghiệp đã di dời khỏi các trung tâm đô thị lớn, Chính phủ yêu cầu rà soát, xây dựng cơ chế quản lý và khai thác hiệu quả.
Việc thu hồi, giao đất, cho thuê đất, đấu giá, đấu thầu phải được thực hiện công khai, minh bạch và phù hợp với quy hoạch. Các khu đất sử dụng sai mục đích, để hoang hóa, lãng phí hoặc chậm đưa vào sử dụng phải kiên quyết thu hồi.
Bên cạnh mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai, Kế hoạch của Chính phủ cũng yêu cầu triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất và sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo các chương trình mục tiêu quốc gia.
Qua đó, việc hoàn thiện chính sách đất đai không chỉ nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực cho phát triển kinh tế mà còn hướng tới bảo đảm công bằng xã hội, ổn định đời sống người dân và phát triển bền vững.
Với Nghị quyết số 229/NQ-CP, Chính phủ đặt trọng tâm vào ba yêu cầu lớn: hoàn thiện thể chế để tháo gỡ điểm nghẽn, số hóa để nâng cao hiệu quả quản lý và tăng cường công khai, minh bạch để kiểm soát quyền lực. Đây được xem là những nền tảng quan trọng để đưa nguồn lực đất đai vào phát triển hiệu quả hơn, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
