 |
| Các Kiến trúc sư chia sẻ về tái định hình siêu đô thị TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Thu Hòa |
5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh
Ngày 30/9, tại Hội thảo “TP. Hồ Chí Minh – Tái định hình siêu đô thị: Những siêu dự án kiến tạo diện mạo và chất lượng sống TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2030 - 2035”, các Kiến trúc sư, chuyên gia kinh tế đã chia sẻ nhiều góc nhìn về không gian phát triển, hạ tầng và kinh tế đô thị của Thành phố.
Theo Kiến trúc sư Nguyễn Chánh Phương, Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh, đại diện Ban Tổ chức, mỗi bước chuyển mình của TP. Hồ Chí Minh đều mở ra những yêu cầu mới đối với không gian đô thị và cuộc sống người dân. Những dự án hạ tầng, đô thị quy mô lớn sẽ tạo các trục kết nối, trung tâm phát triển và cơ hội đầu tư mới.
Với cộng đồng kiến trúc, nội thất và xây dựng vừa là cơ hội phát triển, vừa là trách nhiệm đóng góp. Từ quy hoạch đến từng công trình, từng không gian sống, chất lượng thiết kế, vật liệu và thi công đều góp phần quyết định chất lượng đô thị.
“Các chuyên gia và doanh nghiệp cùng chia sẻ góc nhìn, nhận diện nhu cầu và tìm kiếm cơ hội hợp tác. Chúng tôi kỳ vọng những trao đổi tại đây sẽ gợi mở các giải pháp thiết thực, giúp doanh nghiệp chủ động tham gia sâu hơn vào quá trình kiến tạo diện mạo mới của TP. Hồ Chí Minh, hướng đến một đô thị hiện đại, bền vững và giàu bản sắc”, ông Nguyễn Chánh Phương chia sẻ.
Theo Kiến trúc sư Ngô Anh Vũ, TP. Hồ Chí Minh có 5 cực động lực phát triển. Trong đó, lõi trung tâm thiên về quản trị và tài chính; cực đổi mới sáng tạo hướng tới trở thành thung lũng đổi mới sáng tạo của Đông Nam Á; cực phát triển đô thị, y tế, giáo dục phía Tây hướng tới trở thành trung tâm nghiên cứu, y tế, giáo dục.
Cực thủ phủ công nghiệp – logistics phía Bắc tập trung phát triển công nghiệp và logistics. Trong khi đó, cực cảng biển, năng lượng, khu thương mại tự do phía Nam hướng tới trở thành cửa ngõ giao thương với quốc tế.
Bên cạnh 5 cực động lực, TP. Hồ Chí Minh phát triển 5 trung tâm vệ tinh. Đặc khu Côn Đảo phát triển du lịch sinh thái biển, đảo và di sản quốc tế; Long Hải – Hồ Tràm phát triển du lịch nghỉ dưỡng, giải trí và dịch vụ biển quốc tế.
Phía Tây với Hóc Môn – Củ Chi được định hướng phát triển đô thị sinh thái, dịch vụ cửa ngõ và công nghệ sinh học. Bàu Bàng phát triển công nghiệp công nghệ cao, logistics và đô thị công nghiệp. Tân Uyên phát triển đô thị dịch vụ công nghiệp, logistics và sinh thái ven sông.
Kiến trúc sư Ngô Anh Vũ cũng đề cập 5 liên kết chiến lược của TP. Hồ Chí Minh, không chỉ về giao thông mà còn liên kết về văn hóa và kinh tế.
Trong đó, liên kết Bắc – Nam kết nối kinh tế lục địa với kinh tế biển, kinh tế biên mậu. Các tuyến đường bộ gồm cao tốc TP. Hồ Chí Minh – Chơn Thành – cửa khẩu Hoa Lư, cao tốc TP. Hồ Chí Minh – cửa khẩu Mộc Bài và Quốc lộ 22. Đường sông kết nối sông Sài Gòn – sông Đồng Nai; đường sắt kết nối Bàu Bàng – Long Thành – Cái Mép.
Liên kết Đông – Tây hướng tới kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với cảng quốc tế Long Thành, phát triển các mặt hàng trọng điểm, trong đó có nông sản.
Liên kết sản xuất – phân phối tập trung tổ chức lại chuỗi sản xuất, gắn kết từ sản xuất đến tiêu thụ; tổ chức chuỗi công nghiệp gần với logistics dọc các tuyến vành đai 4, vành đai 5, cao tốc và vận tải thủy nội địa. Đồng thời phát triển logistics đa phương thức, thông minh.
Liên kết hạ tầng đô thị đa tầng được tổ chức theo không gian ngầm, mặt đất và trên cao ở tầm thấp; đồng thời kết hợp hạ tầng số, quản trị bằng cơ sở dữ liệu.
 |
| Kiến trúc sư Nguyễn Chánh Phương, Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Thu Hòa |
Liên kết xanh – xanh dương khai thác hệ thống sông, hồ và biển gồm hồ Dầu Tiếng, sông Sài Gòn, sông Nhà Bè, sông Đồng Nai, sông Soài Rạp, sông Thị Vải và biển Đông; đồng thời gắn với rừng Cần Giờ và hệ sinh thái ven biển.
Đa trung tâm, phát triển kinh tế biển
Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng TP. Hồ Chí Minh mất 20 năm để hoàn thành tuyến metro số 1, trong khi chỉ có vài năm để phát triển 9 tuyến metro. Điều này đòi hỏi nguồn vốn rất lớn, đồng thời kéo theo sự thay đổi trong đời sống của người dân.
Theo Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, mô hình phát triển cần hướng tới đa trung tâm với 10 vùng quản trị phát triển. Trong đó có vùng lõi đô thị, tài chính, quản trị và di sản thuộc địa giới hành chính của 54 phường của TP. Hồ Chí Minh.
Sau sáp nhập, TP. Hồ Chí Minh có 3 cực động lực gồm cực đô thị công nghiệp Bình Dương phía Bắc; cực đô thị trung tâm gồm nội thành TP. Hồ Chí Minh và thành phố Thủ Đức; cực đô thị biển Cần Giờ và Bà Rịa – Vũng Tàu.
Cực đô thị công nghiệp Bình Dương phía Bắc có lợi thế nền đất cao, thuận tiện phát triển đô thị và ít phải lo ngại về nguy cơ biến đổi khí hậu, nước biển dâng.
Cực đô thị trung tâm có thế mạnh về kinh tế, tài chính, đào tạo nhân lực chất lượng cao, sáng tạo công nghệ cao và hội nhập quốc tế.
Trong khi đó, cực đô thị biển Cần Giờ và Bà Rịa – Vũng Tàu có thế mạnh về đô thị cảng biển quốc tế xung quanh cụm cảng Thị Vải – Cái Mép – Cần Giờ và chuỗi đô thị du lịch biển Vũng Tàu – Cần Giờ.
Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng cần hình thành hệ thống hạ tầng chiến lược đa phương tiện gồm đường bộ, cao tốc, đường sắt, đường thủy và hàng không để liên kết 3 cực, đồng thời kết nối với Đồng Nai. Trong đó, cần liên kết các đầu mối hạ tầng trọng điểm với khu công nghiệp và các đơn vị kinh tế khác trong vùng.
 |
| Không gian phát triển siêu đô thị TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Thu Hòa |
Đề cập phát triển kinh tế biển, ông Nguyễn Đỗ Dũng, Tổng Giám đốc enCity cho biết, 60% quỹ đất khu công nghiệp của TP. Hồ Chí Minh nằm cách các cửa ngõ cảng nước sâu trên 50 km. Trong khi đó, lượng hàng đường bộ đến khu bến Cát Lái – Phú Hữu chủ yếu đến trực tiếp từ các khu công nghiệp.
Theo ông Dũng, chỉ 5% hàng hóa xuất nhập khẩu đến khu bến Cái Mép đến từ Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ), là mức đóng góp thấp nhất. Trong khi đó, 45% đến từ các cảng thủy nội địa/ICD TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai (cũ) và Bình Dương (cũ) chiếm 14%. Quỹ đất khu công nghiệp Bà Rịa – Vũng Tàu cũng thấp nhất khi so sánh với TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Bình Dương theo số liệu trước sáp nhập.
Ông Dũng cho rằng, dù là cửa ngõ đón lượng hàng hóa xuất nhập khẩu rất lớn, Việt Nam vẫn thất thoát 6 - 8 tỷ USD mỗi năm lợi tức từ các dịch vụ hàng hải có giá trị gia tăng cao như tài trợ thương mại, tài trợ tàu biển, bảo hiểm và tái bảo hiểm hàng hải.
Từ góc nhìn này, không gian phát triển kinh tế biển cần được đặt trong mối liên kết giữa hạ tầng, khu công nghiệp, cảng biển, logistics và các dịch vụ giá trị gia tăng.
Tại hội thảo, các chuyên gia tiếp tục đề cập yêu cầu tái định hình không gian đô thị theo hướng đa trung tâm, tăng cường liên kết vùng và khai thác hiệu quả các lợi thế về công nghiệp, logistics, cảng biển, đổi mới sáng tạo và chất lượng sống.
