 |
| Chính phủ yêu cầu giữ nguồn cung, bình ổn thị trường để kiểm soát lạm phát. |
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký Công điện số 70/CĐ-TTg ngày 15/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành giá trong những tháng cuối năm 2026, góp phần kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra.
Bộ Tài chính chủ động tham mưu giải pháp điều hành giá phù hợp
| Trong 9 tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, tiềm ẩn nhiều rủi ro từ biến động địa chính trị và đứt gãy nguồn cung. Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động đến giá năng lượng, chi phí đầu vào, vận tải và logistics quốc tế, gây áp lực lên giá hàng hóa, dịch vụ trong nước. Mặc dù giá một số mặt hàng có thời điểm hạ nhiệt, tác động tích lũy từ những đợt tăng giá trước đó cùng diễn biến tăng trở lại của giá xăng dầu tiếp tục ảnh hưởng đến mặt bằng giá. Theo số liệu thống kê, CPI bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, có 14 tỉnh, thành phố ghi nhận mức tăng CPI bình quân cao hơn mức chung của cả nước, cho thấy áp lực tăng giá tại một số địa phương vẫn lớn. |
Trong những tháng cuối năm, nhu cầu tiêu dùng, mua sắm phục vụ các dịp lễ, Tết và hoạt động sản xuất, kinh doanh dự kiến gia tăng. Cùng với đó, những yếu tố bất lợi từ tình hình thế giới, biến động giá năng lượng, chi phí vận tải và nguy cơ gián đoạn nguồn cung có thể tiếp tục gây sức ép lên mặt bằng giá trong nước.
Trước tình hình này, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ đạo về quản lý, điều hành và bình ổn giá; tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm đời sống nhân dân và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Thủ tướng nhấn mạnh là nâng cao năng lực theo dõi, phân tích, dự báo diễn biến giá cả thị trường, kịp thời nhận diện các yếu tố gây áp lực tăng giá để chủ động xây dựng phương án ứng phó.
Theo đó, các bộ, ngành, địa phương phải thường xuyên cập nhật tình hình kinh tế trong nước và quốc tế, diễn biến cung cầu và giá cả thị trường, đặc biệt đối với những nhóm hàng hóa có tác động lớn đến đời sống người dân và chi phí sản xuất, kinh doanh như xăng dầu, năng lượng, lương thực, thực phẩm, nguyên nhiên vật liệu và vật liệu xây dựng.
Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan theo dõi sát diễn biến CPI và các yếu tố tác động đến mặt bằng giá; tổng hợp, phân tích, dự báo tình hình, kịp thời tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo điều hành giá các giải pháp quản lý, điều hành phù hợp.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác. Trong đó, điều hành lãi suất, tín dụng hợp lý, theo dõi sát tỷ giá và thị trường ngoại hối, bảo đảm nhu cầu ngoại tệ hợp pháp, hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu; đồng thời kiểm tra, xử lý các hành vi găm giữ, thao túng thị trường ngoại tệ.
Đối với hàng hóa, dịch vụ thiết yếu, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành chủ động phương án bảo đảm nguồn cung, điều tiết lưu thông, phân phối hàng hóa, không để xảy ra thiếu hàng, gián đoạn nguồn cung hoặc tăng giá bất hợp lý.
Bộ Công Thương có trách nhiệm theo dõi sát cung cầu, giá cả các mặt hàng năng lượng, xăng dầu, điện và hàng hóa thiết yếu; triển khai các giải pháp bình ổn thị trường theo thẩm quyền, tăng cường kiểm tra hoạt động kinh doanh, phân phối hàng hóa và xử lý các hành vi vi phạm.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp bảo đảm nguồn cung lương thực, thực phẩm, nông, lâm, thủy sản, đặc biệt trong dịp cuối năm và Tết Nguyên đán; chủ động phương án ứng phó với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung do thiên tai, dịch bệnh.
Bộ Xây dựng theo dõi diễn biến giá và nguồn cung vật liệu xây dựng, nâng cao chất lượng, tính kịp thời của công tác công bố giá; đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn trong sản xuất, vận chuyển, lưu thông, góp phần kiểm soát chi phí đầu tư và bảo đảm tiến độ các công trình, dự án.
Bộ Y tế tăng cường quản lý giá thuốc, vật tư y tế và dịch vụ khám chữa bệnh, không để xảy ra thiếu hụt hoặc tăng giá bất hợp lý. Bộ Giáo dục và Đào tạo theo dõi giá sách giáo khoa và những hàng hóa, dịch vụ thiết yếu thuộc phạm vi quản lý, góp phần hạn chế áp lực tăng giá đối với người dân.
Đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, Thủ tướng yêu cầu các cơ quan rà soát thận trọng phương án điều chỉnh giá, đánh giá đầy đủ tác động đến CPI, đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trường hợp cần thiết phải tăng giá, các cơ quan phải cân nhắc kỹ thời điểm, mức điều chỉnh, khả năng chi trả của người dân và yêu cầu kiểm soát lạm phát. Đặc biệt, hạn chế điều chỉnh giá đồng thời nhiều mặt hàng hoặc tập trung vào những tháng cuối năm khi có thể chủ động lựa chọn thời điểm phù hợp hơn.
Tập trung kiểm soát CPI tại 14 địa phương có mức tăng cao
Công điện cũng đặt ra yêu cầu tăng cường trách nhiệm quản lý, điều hành giá của chính quyền địa phương, nhất là những nơi có CPI tăng cao hơn mức bình quân chung của cả nước.
Cụ thể, 14 địa phương gồm Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Gia Lai, Huế, Tây Ninh, Khánh Hòa, Cà Mau, Đà Nẵng, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Vĩnh Long, Đồng Tháp và Đắk Lắk phải khẩn trương rà soát, đánh giá diễn biến CPI trên địa bàn.
UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với cơ quan thống kê và các cơ quan chức năng phân tích chuyên sâu nguyên nhân tăng giá theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ, làm rõ tác động từ nguồn cung, nhu cầu tiêu dùng, chi phí đầu vào, lưu thông, phân phối và việc điều chỉnh giá do Nhà nước định giá.
Trên cơ sở đó, các địa phương phải xác định những nhóm hàng đóng góp chủ yếu vào mức tăng CPI, xây dựng và triển khai ngay phương án điều hành phù hợp; phân công rõ trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, đôn đốc và thường xuyên đánh giá kết quả thực hiện.
Mục tiêu đặt ra là kiểm soát CPI của các địa phương này không tăng trong những tháng còn lại của năm 2026, góp phần thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát chung của cả nước.
Đối với những địa phương có CPI tăng thấp hơn mức bình quân cả nước, Thủ tướng yêu cầu không được chủ quan, tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường và chủ động phương án điều hành, nhất là đối với các mặt hàng thiết yếu, nhóm hàng có nguy cơ tăng giá theo mùa vụ.
Các địa phương đồng thời phải rà soát tình hình sản xuất, dự trữ, lưu thông, phân phối và nhu cầu tiêu dùng, xây dựng phương án bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu phục vụ những tháng cuối năm và Tết Nguyên đán 2027.
Trọng tâm là các mặt hàng xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thịt gia súc, gia cầm, rau củ quả, vật liệu xây dựng, phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc và vật tư y tế.
Thủ tướng yêu cầu chủ động triển khai các chương trình bình ổn thị trường phù hợp với điều kiện từng địa phương; khuyến khích doanh nghiệp tham gia dự trữ, cung ứng hàng hóa thiết yếu, thực hiện các chương trình khuyến mại, giảm giá, góp phần hỗ trợ người tiêu dùng.
Cùng với việc bảo đảm nguồn cung, các địa phương cần rà soát khâu trung gian, chi phí vận chuyển, lưu kho, bảo quản và phân phối; khuyến khích doanh nghiệp tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Đối với vật liệu xây dựng, phải chú trọng quản lý nguồn cung, khai thác khoáng sản, kịp thời công bố giá và ngăn chặn tình trạng tăng giá bất hợp lý, ảnh hưởng đến các dự án trọng điểm.
Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng
Để hạn chế những biến động bất thường trên thị trường, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về kê khai giá, niêm yết giá, công khai thông tin về giá và bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo giá niêm yết.
Hoạt động kiểm tra tập trung vào các mặt hàng thiết yếu và lĩnh vực có nguy cơ biến động giá bất thường như vận tải, lưu trú, du lịch, vật liệu xây dựng, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế.
Các cơ quan chức năng phải kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm hành vi lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý, đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc gây gián đoạn nguồn cung.
Đối với những hàng hóa, dịch vụ có chi phí đầu vào giảm, cần theo dõi diễn biến giá bán, khuyến khích doanh nghiệp chủ động tiết giảm chi phí, điều chỉnh giá phù hợp và xử lý khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Bên cạnh đó, công tác thông tin, truyền thông phải được thực hiện kịp thời, chính xác, khách quan, minh bạch, giúp người dân và doanh nghiệp chủ động trong sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng, góp phần ổn định tâm lý thị trường và kiểm soát kỳ vọng lạm phát. Các trường hợp tung tin thất thiệt gây hoang mang, bất ổn thị trường phải được xử lý theo quy định.
Về tổ chức thực hiện, Thủ tướng yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương chịu trách nhiệm chỉ đạo, phân công rõ nhiệm vụ, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc và đánh giá hiệu quả triển khai các giải pháp quản lý, điều hành giá.
Các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm chế độ báo cáo giá thị trường, định kỳ hằng tháng gửi kết quả về Bộ Tài chính; đồng thời kịp thời báo cáo khi phát sinh biến động bất thường, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung hoặc áp lực tăng giá lớn.
Bộ Tài chính, với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo điều hành giá, có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, tổng hợp báo cáo; phối hợp đánh giá diễn biến giá hàng hóa, dịch vụ và tác động đến CPI để tham mưu Trưởng Ban Chỉ đạo các biện pháp điều hành phù hợp.
Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tuyệt đối không chủ quan, lơ là trong công tác quản lý, điều hành giá; chủ động ứng phó với các yếu tố gây áp lực tăng giá, phấn đấu kiểm soát CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,5%, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội, đời sống nhân dân và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
