 |
| Các chuyên gia tham gia thảo luận tại Hội thảo. |
Chia sẻ tại các phiên thảo luận trong khuôn khổ Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp” do Báo Nhân Dân và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp tổ chức vào ngày 8/7/2026, TS. Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho rằng, sau nhiều năm tham gia xây dựng và hoàn thiện thể chế cho doanh nghiệp, điều cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân, mong muốn nhất không phải là được ưu đãi hay ưu tiên nhiều hơn.
Theo TS. Bùi Anh Tuấn, trong bối cảnh kinh tế tư nhân được xác định là động lực quan trọng của tăng trưởng, tư duy quản lý cũng cần thay đổi theo hướng chuyển từ quản lý sang kiến tạo môi trường phát triển cho doanh nghiệp.
Điều này đòi hỏi phải thực hiện nghiêm nguyên tắc xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh cởi mở, khuyến khích doanh nghiệp mở rộng đầu tư, đồng thời khẩn trương hiện thực hóa các phương án cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính, gắn với chuyển đổi số thực chất và sự đồng hành của chính quyền để thu hẹp khoảng cách từ chính sách đến thực thi.
 |
| TS. Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính). |
Không chỉ dừng ở cải cách thủ tục, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây sẽ là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đóng góp nhiều hơn cho mục tiêu tăng trưởng bứt phá của nền kinh tế.
Bàn về cải cách thể chế, TS. Nguyễn Minh Thảo, Trưởng Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (Bộ Tài chính) cũng chia sẻ, doanh nghiệp hiện nay không chỉ cần thêm các chính sách hỗ trợ mà cần những cải cách mang tính thực chất, giúp giảm chi phí tuân thủ và tạo lập môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch hơn.
Hiệu quả cải cách không nên chỉ đo bằng số lượng thủ tục được cắt giảm mà phải được phản ánh qua những thay đổi doanh nghiệp thực sự cảm nhận được trong quá trình đầu tư, sản xuất và kinh doanh.
Đồng quan điểm, theo ông Phan Đức Hiếu, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cải cách môi trường kinh doanh không chỉ dừng ở việc sửa đổi các quy định pháp luật mà quan trọng hơn là phải có cơ chế xử lý nhanh những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi. Nhiều chính sách đã được ban hành theo hướng cởi mở hơn, song nếu không kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh thì doanh nghiệp vẫn phải mất nhiều thời gian và chi phí để tiếp cận cơ hội đầu tư, kinh doanh. Vì vậy, cùng với hoàn thiện thể chế, cần tăng cường trách nhiệm của các cơ quan thực thi để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.
Nếu môi trường kinh doanh được xem là điều kiện tiên quyết để khơi thông nguồn lực, thì theo nhiều chuyên gia, mục tiêu tăng trưởng 2 con số cũng đòi hỏi phải tạo dựng một hệ sinh thái đủ mạnh để doanh nghiệp tư nhân phát triển cả về quy mô lẫn năng lực cạnh tranh.
TS. Bùi Anh Tuấn cho hay, kinh tế tư nhân chỉ có thể trở thành động lực tăng trưởng khi được tạo điều kiện tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị và các dự án lớn của nền kinh tế. Vì thế cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế để doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có cơ hội tham gia các dự án trọng điểm quốc gia, đồng thời thay đổi cách tiếp cận trong chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.
Hiện nay, sau gần 10 năm triển khai, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã bộc lộ những hạn chế nhất định. Vì vậy, theo Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, việc sửa đổi luật cần hướng tới nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị và định vị rõ vai trò của các doanh nghiệp lớn trong việc dẫn dắt hệ thống doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển. Nếu không có giải pháp căn cơ, các tập đoàn lớn sẽ chiếm lĩnh toàn bộ, làm thu hẹp không gian phát triển của khối doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng, cùng với việc hoàn thiện chính sách, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, tăng khả năng liên kết và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa chỉ có thể phát triển bền vững khi được kết nối với các doanh nghiệp lớn, đồng thời có thêm cơ hội tiếp cận nguồn lực về vốn, công nghệ và thị trường.
Cũng về vấn đề này, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định, những giai đoạn kinh tế tăng trưởng mạnh trong hơn 40 năm đổi mới đều gắn với các đợt cải cách mạnh mẽ về thể chế và môi trường kinh doanh.
Thời gian qua, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết, luật và nghị định nhằm tháo gỡ các dự án bị ách tắc, qua đó khơi thông nguồn lực đầu tư của doanh nghiệp. Điều đáng chú ý là yêu cầu tăng trưởng cao cũng đang làm thay đổi tư duy điều hành ở nhiều địa phương, khi chính quyền chủ động đồng hành, thúc đẩy doanh nghiệp triển khai dự án thay vì chờ doanh nghiệp tìm đến như trước.
Theo ông Đậu Anh Tuấn, một tín hiệu tích cực là yêu cầu tăng trưởng cao đang tạo ra sự thay đổi trong tư duy điều hành ở nhiều địa phương. Nếu trước đây doanh nghiệp thường phải chủ động tìm đến cơ quan quản lý để tháo gỡ khó khăn thì hiện nay nhiều địa phương đã chủ động đồng hành, thúc đẩy doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án. Đây là biểu hiện rõ nét của quá trình chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo và phục vụ doanh nghiệp.
Ngoài ra, ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho rằng, bên cạnh việc tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cần tháo gỡ những điểm nghẽn về vốn, logistics và thủ tục xuất khẩu để doanh nghiệp có điều kiện mở rộng đầu tư, tận dụng cơ hội từ các thị trường quốc tế.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến tại phiên thảo luận cũng cho rằng doanh nghiệp tư nhân muốn phát triển bền vững cần tiếp tục đầu tư cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực quản trị. Đây không chỉ là yêu cầu để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế mà còn là điều kiện để nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Khi doanh nghiệp đủ niềm tin để mở rộng đầu tư, đổi mới sáng tạo và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị, khu vực kinh tế tư nhân sẽ có điều kiện đóng góp mạnh mẽ hơn cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
