Động lực mới định hình cục diện lợi nhuận ngân hàng

Lợi nhuận ngân hàng được dự báo tiếp tục khởi sắc với dự phóng tăng 18%.

Theo kết quả điều tra xu hướng kinh doanh quý III/2026 của Ngân hàng Nhà nước, hoạt động của hệ thống ngân hàng đang có nhiều tín hiệu tích cực hơn so với đầu năm.

Trong quý II/2026, nhu cầu sử dụng dịch vụ ngân hàng của khách hàng cải thiện mạnh hơn quý trước, nổi bật là nhu cầu vay vốn của khối doanh nghiệp đã vượt nhóm khách hàng cá nhân để trở thành động lực tăng trưởng chính.

Các tổ chức tín dụng kỳ vọng xu hướng này sẽ tiếp tục duy trì trong quý III và cả năm 2026, với nhu cầu vay vốn tăng nhanh hơn nhu cầu gửi tiền và thanh toán, phản ánh quá trình phục hồi sản xuất, kinh doanh và mở rộng đầu tư của khu vực doanh nghiệp.

Diễn biến này cũng phù hợp với đánh giá của MBS Research khi dự báo tăng trưởng tín dụng của nhóm ngân hàng theo dõi đạt khoảng 9% so với đầu năm vào cuối quý II, tiếp tục được dẫn dắt bởi phân khúc khách hàng doanh nghiệp. Đặc biệt, VPBank và HDBank được dự báo duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt mặt bằng chung nhờ được cấp hạn mức tín dụng cao hơn và không bị giới hạn tăng trưởng theo từng quý.

Đáng chú ý, dù điều chỉnh giảm kỳ vọng so với cuộc điều tra trước, các tổ chức tín dụng vẫn dự báo huy động vốn năm 2026 tăng 14,3%, tín dụng tăng 14,5%, trong khi riêng quý III, cả huy động vốn và dư nợ tín dụng đều có thể tăng bình quân 4,2%. Cơ cấu tín dụng cũng tiếp tục dịch chuyển theo hướng trung và dài hạn, phản ánh dòng vốn đang tập trung nhiều hơn vào các dự án đầu tư và hạ tầng.

Sự cải thiện của nhu cầu tín dụng đang tạo nền tảng thuận lợi cho kết quả kinh doanh của ngành ngân hàng.

Theo khảo sát của Ngân hàng Nhà nước, hoạt động kinh doanh và lợi nhuận trước thuế của hệ thống trong quý II/2026 tiếp tục ổn định và cải thiện so với quý trước. Có tới 84,1% tổ chức tín dụng kỳ vọng lợi nhuận trước thuế năm 2026 tăng trưởng dương so với năm 2025; trong khi 10,6% dự báo lợi nhuận giảm và 5,3% cho rằng kết quả kinh doanh sẽ đi ngang.

Các tổ chức tín dụng cũng đánh giá các yếu tố nội tại và môi trường kinh doanh sẽ tiếp tục hỗ trợ hoạt động trong những tháng cuối năm.

Thanh khoản hệ thống tiếp tục được duy trì ở trạng thái tốt dù thu hẹp nhẹ trong quý II và được kỳ vọng cải thiện hơn trong quý III cũng như giai đoạn 2026-2027. Bên cạnh đó, tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống vẫn duy trì xu hướng giảm, tạo thêm dư địa cho tăng trưởng lợi nhuận.

NIM tiếp tục suy giảm do áp lực chi phí vốn gia tăng.

Dù triển vọng kinh doanh tích cực, áp lực đối với ngành ngân hàng chưa hoàn toàn được gỡ bỏ. Theo kết quả điều tra của Ngân hàng Nhà nước, mặt bằng rủi ro của khách hàng trong năm 2026 được đánh giá cao hơn năm trước, đặc biệt ở nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp tư nhân và công ty trách nhiệm hữu hạn. Để bù đắp rủi ro, các tổ chức tín dụng đã điều chỉnh tăng nhẹ giá bình quân sản phẩm, dịch vụ, bao gồm cả lãi suất biên và phí dịch vụ.

Trong khi đó, MBS Research cho rằng dù lãi suất huy động đã hạ nhiệt so với cuối quý I nhưng vẫn cao hơn cùng kỳ năm trước, khiến NIM toàn ngành tiếp tục chịu áp lực thu hẹp. Một số ngân hàng quốc doanh như Vietcombank và VietinBank có lợi thế chi phí vốn thấp nên được kỳ vọng cải thiện NIM, song nhìn chung thu nhập lãi vẫn chịu sức ép.

Theo MBS Research, thu nhập lãi thuần của nhóm ngân hàng theo dõi được dự báo tăng 15,7%, cao hơn mức tăng 11,3% của thu nhập ngoài lãi. Tuy nhiên, chi phí dự phòng có thể tăng khoảng 19%, khiến tốc độ cải thiện lợi nhuận không đồng đều giữa các ngân hàng. Dù vậy, lợi nhuận sau thuế của nhóm ngân hàng này vẫn được kỳ vọng tăng khoảng 16% so với cùng kỳ.

Bên cạnh triển vọng tích cực của toàn ngành, các tổ chức phân tích cho rằng kết quả kinh doanh sẽ tiếp tục phân hóa.

VPBank được dự báo là ngân hàng có mức tăng trưởng nổi bật trong quý II/2026 với lợi nhuận sau thuế khoảng 7.499 tỷ đồng, tăng 54% so với cùng kỳ nhờ tín dụng tăng mạnh. Trong khi đó, VNDirect đánh giá HDBank, VPBank và MB sẽ là nhóm dẫn dắt tăng trưởng của ngành trong năm 2026 nhờ tốc độ mở rộng tín dụng cao, thanh khoản ổn định và hệ sinh thái tài chính đa dạng, đồng thời dự báo lợi nhuận trước thuế toàn ngành tăng khoảng 18% trong năm nay.

Ở nhóm ngân hàng có chất lượng tài sản tốt, ACB được VNDirect dự báo tăng trưởng lợi nhuận trước thuế khoảng 15%, ROE đạt 17,7%, với động lực từ tín dụng doanh nghiệp và FDI. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn chịu áp lực khi NIM có thể giảm xuống khoảng 2,8% do chi phí vốn tăng.

Đối với MB, tăng trưởng tín dụng, thu nhập lãi thuần và chất lượng tài sản đều duy trì tích cực trong quý I, song NIM cũng giảm còn 3,8% do chi phí huy động tăng. Ngược lại, các ngân hàng có tỷ trọng cho vay bất động sản lớn như Techcombank, SHB, TPBank hoặc đang trong quá trình tái cơ cấu như Sacombank và Eximbank được dự báo xây dựng kế hoạch lợi nhuận thận trọng hơn do ưu tiên kiểm soát nợ xấu và tăng trích lập dự phòng.

Theo các chuyên gia, trong nửa cuối năm 2026, lợi thế sẽ nghiêng về các ngân hàng có nguồn vốn giá rẻ, chất lượng tài sản tốt và nguồn thu ngoài lãi đa dạng. Ngược lại, các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào huy động vốn hoặc có tỷ trọng tín dụng bất động sản cao sẽ tiếp tục chịu áp lực từ chi phí vốn, NIM và dự phòng rủi ro.