 |
| Toàn cảnh KCN Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh |
Tỉnh Bắc Ninh có quy mô diện tích đất tự nhiên khoảng 4.718 km2, nằm trong tam giác phát triển kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, cách trung tâm Hà Nội khoảng 30 km, gần sân bay quốc tế Nội Bài (45km) và cảng biển Hải Phòng; có vị trí địa lý chiến lược, hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại và phát triển mạnh với các trục giao thông huyết mạch (Quốc lộ 1A, Cao tốc Hà Nội - Bắc Giang - Lạng Sơn, Cao tốc Nội Bài - Hạ Long; các tuyền đường vành đai 4,5 kết nối vùng Thủ đô; Tuyến đường sắt liên vận quốc tế và Hệ thống logistics liên vùng, đặc biệt là Dự án sân bay Gia Bình đang triển khai…). Qua đó, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận chuyển, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng. Mặt khác, Tỉnh có nguồn lao động dồi dào, chất lượng cao đã tạo lợi thế quan trọng cung cấp nguồn nhân lực cho các dự án đầu tư trên địa bàn Tỉnh.
Bên cạnh những lợi thế trên, với các cơ chế, chính sách thông thoáng, hấp dẫn “luôn mở rộng cửa đón nhà đầu tư” của UBND tỉnh Bắc Ninh, trong đó, không thể không nhắc đến vai trò hết sức quan trọng của Ban Quản lý các KCN Bắc Ninh trong công tác phát triển các KCN - “xương sống” của kinh tế Bắc Ninh. Với chức năng được UBND Tỉnh giao trực tiếp quản lý nhà nước và phát triển các KCN, Ban Quản lý các KCN Bắc Ninh đã không ngừng củng cố, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước trên các lĩnh vực được phân cấp, tham mưu cho Tỉnh về cơ chế, chính sách phát triển các KCN cả về số lượng và chất lượng, tạo nên những thành tựu nổi bật của Tỉnh trong thu hút đầu tư, đặc biệt là đầu tư nước ngoài (FDI), tăng năng lực sản xuất, đẩy nhanh tốc độ phát triển công nghiệp, góp phần đưa Bắc Ninh trở thành trung tâm phát triển công nghiệp của cả nước.
Phát triển các khu công nghiệp tăng cả chất và lượng
Trong những năm qua, Bắc Ninh đã có thay đổi mạnh mẽ, từ một tỉnh nghèo, lạc hậu, Bắc Ninh vươn lên trở thành một địa phương giàu có và là một hình mẫu về phát triển kinh tế - xã hội, có vai trò và vị thế ngày càng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.
Tháng 12/2000, KCN Tiên Sơn - KCN tập trung đầu tiên của Tỉnh được khởi công xây dựng. Theo Quy hoạch Tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có 52 KCN với tổng diện tích quy hoạch là 16.138ha.
Đến nay, Tỉnh có 39 KCN đã được phê duyệt chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư (với 58 dự án đầu tư xây dựng hạ tầng KCN), tổng diện tích khoảng 11.751 ha (trong đó có khoảng 8.116 ha đất công nghiệp và đất hành chính dịch vụ cho thuê); diện tích đất đã cho thuê trên 4.300ha, đạt tỷ lệ lấp đầy khoảng 54%; hiện quỹ đất sạch còn rất nhiều, sẵn sàng mặt bằng để cung cấp cho các nhà đầu tư có nhu cầu (khoảng 560ha), như: KCN Thuận Thành III-B (30ha); KCN Gia Bình II (130ha); KCN Yên Lư (70ha); KCN Thuận Thành I (90ha), KCN Yên Phong II-A (50ha); KCN Hoà Phú mở rộng giai đoạn 1 (45ha); KCN Song Mai-Nghĩa Trung (30ha); KCN Đồng Phúc (50ha)…
Việc quy hoạch và xây dựng các KCN Bắc Ninh hợp lý kết hợp với công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch chi tiết một cách chặt chẽ, bài bản đã góp phần thu hút đầu tư thành công vào các KCN; giúp hình thành các khu đô thị mới gắn với phát triển cụm công nghiệp, làng nghề và kiến tạo bộ mặt nông thôn mới. Từ đó, tạo nhiều việc làm cho người lao động, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ; phát triển đồng bộ hạ tầng kỹ thuật KCN và hạ tầng xã hội; góp phần tạo lập và phân bố không gian kinh tế, tạo sự phát triển hài hoà giữa các khu vực trong tỉnh. Đây là cơ sở để Bắc Ninh hội nhập và phát triển một cách bền vững.
 |
| Một góc nhà máy trong KCN Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh |
Đột phá trong thu hút đầu tư
Luỹ kế đến nay, các KCN trên địa bàn Tỉnh thu hút 2.294 dự án thứ cấp còn hiệu lực. Các nhà đầu tư đến từ 41 quốc gia, vùng lãnh thổ có tiềm lực công nghệ và tài chính mạnh như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, EU với tổng vốn đầu tư đăng ký 45.505,09 triệu USD. Trong đó: 1.670 dự án FDI, tổng vốn đầu tư đăng ký 40.985,2 triệu USD; 624 dự án DDI, tổng vốn đầu tư đăng ký 114.352,7 tỷ đồng tương đương 4.519,89 triệu USD. Vốn thực hiện của các doanh nghiệp FDI đạt khoảng 37 tỷ USD, trong nước khoảng 85.000 tỷ đồng.
Trong đó, khu vực FDI chiếm tỷ trọng lớn và ngày càng giữ vai trò chủ đạo, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghiệp điện tử, công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ.
Sự hiện diện của nhiều tập đoàn đa quốc gia lớn đã góp phần nâng cao chất lượng dự án, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, gia tăng hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng trong sản xuất công nghiệp, gồm một số tập đoàn như: Samsung, Foxconn, Luxshare, Goertek, Amkor, Hana Micron, Canon... Số lao động hiện tại khoảng 629.621 người, lao động trong nước khoảng 606.943 người; lao động người nước ngoài khoảng 22.678 người; thu nhập bình quân của người lao động khoảng 10 triệu đồng/người/tháng.
Riêng năm 2025, tỉnh Bắc Ninh thu hút đầu tư đạt 5,7 tỷ USD (đứng thứ 2 cả nước); chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tăng 17,09%; xuất khẩu đạt trên 93 tỷ USD (đứng đầu cả nước);
6 tháng đầu năm 2026, Ban Quản lý các KCN Tỉnh đã tiếp nhận và cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, với tổng vốn đầu tư đăng ký cấp mới và điều chỉnh quy đổi đạt: 2.149,73 triệu USD. Trong đó, cấp mới 112 dự án thứ cấp với tổng vốn đăng ký đạt 669,61 triệu USD, gồm: 78 dự án FDI với tổng vốn đầu tư đăng ký 501,48 triệu USD; 34 dự án trong nước với tổng vốn đầu tư đăng ký 4.253,7 tỷ đồng tương đương khoảng 168,13 triệu USD.
Số dự án được điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư là 562 lượt dự án thứ cấp, trong đó có 143 lượt dự án điều chỉnh về vốn với tổng vốn đầu tư đăng ký tăng thêm 1.480,12 triệu USD (124 dự án FDI điều chỉnh về vốn với tổng vốn đầu tư đăng ký tăng thêm 1.417,7 triệu USD, 19 dự án trong nước điều chỉnh về vốn với tổng vốn đầu tư đăng ký tăng thêm 1.582,6 tỷ đồng tương đương 62,42 triệu USD).
Tỉnh đã có 05 dự án được Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư (gồm các KCN: Yên Sơn, Yên Sơn Bắc Lũng phần mở rộng giai đoạn 1, Xuân Cẩm - Hương Lâm, Đức Giang giai đoạn 1, Châu Minh - Bắc Lý - Hương Lâm giai đoạn 2) với tổng vốn đầu tư đăng ký 8.000,2 tỷ đồng tương đương 319,28 triệu USD, bao gồm: 01 dự án FDI với tổng vốn 72,46 triệu USD; 04 dự án trong nước với tổng vốn 6.359,35 tỷ đồng tương đương 246,82 triệu USD.
Lãnh đạo Ban Quản lý các KCN Bắc Ninh cho biết, trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh Bắc Ninh định hướng phát triển các mô hình KCN mới theo chiều sâu để có phương án đánh giá thu hút nhà đầu tư hạ tầng, nhà đầu tư thứ cấp vào thực hiện dự án trong các KCN như: KCN công nghệ cao để thu hút các dự án nghiên cứu - phát triển, sản xuất công nghệ cao, có liên kết với hệ thống đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực; thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, tái chế chất thải, chia sẻ hạ tầng kỹ thuật và từng bước chuyển đổi các KCN cho phù hợp; cùng với đó hình thành các KCN chuyên ngành, KCN hỗ trợ hỗ trợ và chuỗi giá trị để hình thành các khu liên kết ngành, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Dự kiến giai đoạn 2026-2030 có 66 KCN với diện tích khoảng 20.223ha; các KCN thu hút được khoảng khoảng 6,5-8 tỷ USD vốn đầu tư (1,6 tỷ USD/năm).
Để đạt được kỳ vọng trên, với vai trò quản lý nhà nước trong các KCN của Tỉnh, Ban Quản lý các KCN tỉnh Bắc Ninh tiếp tục tăng cường công tác quản lý nhà nước trên tất cả các lĩnh vực được phân cấp, tập trung thu hút các dự án có quy mô lớn, công nghệ cao, thân thiện môi trường. Đặc biệt tăng cường đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính minh bạch, công khai, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư nhằm tạo nên một môi trường thu hút đầu tư thông thoáng, hấp dẫn để trở thành điểm đến tin cậy của các nhà đầu tư ở trong và ngoài nước.
