 |
| Cán cân thương mại hàng hóa tháng 9 năm 2026 đã xuất siêu trở lại sau 9 tháng liên tiếp nhập siêu, với mức xuất siêu 1,27 tỷ USD. |
Xuất khẩu có cơ sở vượt mục tiêu tăng 15-16%
Sáng ngày 3/10, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) tổ chức Họp báo công bố số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2026. Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê chủ trì Họp báo.
Thông tin tại Họp báo, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê cho biết, trong tháng 9/2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 117,69 tỷ USD, tăng 7,3% so với tháng trước và tăng 42,4% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, cán cân thương mại hàng hóa tháng 9 đã xuất siêu trở lại sau 9 tháng liên tiếp nhập siêu, với mức xuất siêu 1,27 tỷ USD.
Tính chung 9 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 888,02 tỷ USD, tăng 30,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu tăng 24,5%, nhập khẩu tăng 36,7%; cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 19,42 tỷ USD.
Trả lời câu hỏi của phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính về khả năng đạt hoặc vượt mục tiêu tăng kim ngạch xuất khẩu khoảng 15-16% cả năm theo Nghị quyết số 01/NQ-CP; vai trò của nhập khẩu phục vụ sản xuất và những yếu tố chủ yếu có thể ảnh hưởng đến đà tăng xuất khẩu trong quý IV/2026, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê) cho biết, từ kết quả xuất khẩu hàng hóa 9 tháng năm 2026, có thể nhận định mục tiêu tăng kim ngạch xuất khẩu khoảng 15-16% trong năm 2026 theo Nghị quyết số 01/NQ-CP là có cơ sở để đạt và có khả năng vượt mục tiêu.
 |
| Bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê) trả lời câu hỏi của phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính. |
Bà Nguyễn thu Oanh nhấn mạnh, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa 9 tháng năm 2026 sơ bộ đạt 434,30 tỷ USD, tăng 24,5% so với cùng kỳ năm trước. Tốc độ tăng này đã cao hơn đáng kể so với mục tiêu 15-16% của cả năm. Cục Thống kê đánh giá, với kết quả 9 tháng, tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa năm 2026 sẽ vượt mục tiêu đặt ra tại Nghị quyết số 01/NQ-CP.
Phân tích những động lực tác động đến đà tăng trưởng xuất khẩu trong quý IV, bà Nguyễn Thu Oanh cho rằng, trước hết, khu vực FDI tiếp tục đóng vai trò đầu tàu. Kim ngạch xuất khẩu của khu vực này trong 9 tháng năm 2026 đạt 350,41 tỷ USD, tăng 29,4%, chiếm 80,7% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Kết quả này phản ánh sự mở rộng sản xuất của các ngành điện tử, thiết bị, linh kiện và sự tham gia sâu hơn của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực.
Cùng với đó, năng lực sản xuất hàng xuất khẩu trong nước được dự đoán cải thiện trong quý IV/2026, thể hiện qua việc nhập khẩu tư liệu sản xuất tăng mạnh. Nhóm tư liệu sản xuất trong 9 tháng chiếm 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu, kim ngạch nhập khẩu của nhóm hàng này tăng 37,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Đáng chú ý, cán cân thương mại hàng hóa tháng 9 đã xuất siêu trở lại sau 9 tháng liên tiếp nhập siêu, với mức xuất siêu 1,27 tỷ USD. Theo bà Nguyễn Thu Oanh, đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp đã chuẩn bị nguyên vật liệu cho các đơn hàng gia công hàng xuất khẩu trong quý IV/2026.
Nhập khẩu tăng mạnh chủ yếu phục vụ sản xuất
Một động lực khác là sự phục hồi của các thị trường là đối tác thương mại lớn của Việt Nam, nhất là Hoa Kỳ, EU và một số thị trường châu Á. Kim ngạch xuất khẩu sang Hoa Kỳ, EU và Trung Quốc trong 9 tháng năm 2026 tăng lần lượt 24,2%, 21,7% và 32,9%, qua đó giúp đơn hàng cho các nhóm hàng công nghiệp chế biến tăng trở lại.
Theo Trưởng ban Ban Thống kê dịch vụ và giá, hiệu quả từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA) cũng là một yếu tố hỗ trợ. Việc tận dụng tốt hơn các ưu đãi thuế quan từ CPTPP, EVFTA, RCEP... đã giúp doanh nghiệp Việt Nam gia tăng khả năng cạnh tranh về giá, mở rộng thị phần tại các thị trường khó tính.
Cùng với đó là sự ổn định kinh tế vĩ mô. Chính phủ kiểm soát tốt lạm phát, ổn định tỷ giá và dòng vốn FDI tiếp tục đổ mạnh vào ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, tạo bệ đỡ cho xuất khẩu.
 |
| Xuất nhập khẩu được dự báo sẽ đạt mục tiêu đặt ra trong năm 2026. |
Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thu Oanh, bên cạnh các yếu tố thuận lợi, đà tăng xuất khẩu quý IV vẫn chịu tác động của một số yếu tố bên ngoài. Đáng lưu ý là diễn biến nhu cầu tại các thị trường lớn, chính sách thương mại và thuế quan của các đối tác, biến động tỷ giá, chi phí logistics, giá nguyên liệu và khả năng đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường và truy xuất nguồn gốc.
Với cơ cấu xuất khẩu hiện nay còn phụ thuộc khá lớn vào khu vực FDI và một số thị trường chủ lực, những biến động bất lợi từ bên ngoài có thể tác động nhanh đến đơn hàng và kim ngạch xuất khẩu.
Một điểm đáng chú ý trong bức tranh thương mại 9 tháng năm 2026 là nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu. Kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đạt 453,72 tỷ USD, tăng 36,7% so với cùng kỳ năm trước, đưa cán cân thương mại hàng hóa 9 tháng nhập siêu 19,42 tỷ USD.
Theo bà Nguyễn Thu Oanh, cần nhìn nhận đầy đủ hơn vai trò của nhập khẩu. Nhập khẩu tăng mạnh trong 9 tháng năm 2026 không hoàn toàn phản ánh sự gia tăng của nhu cầu tiêu dùng trong nước.
Trong tổng kim ngạch nhập khẩu 453,72 tỷ USD, nhóm hàng tư liệu sản xuất chiếm tới 94,1%. Trong đó, máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng và nguyên, nhiên, vật liệu chiếm tỷ trọng chủ yếu.
Số liệu của Cục Thống kê cho thấy, nhóm hàng tư liệu sản xuất đạt 426,92 tỷ USD, chiếm 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu; trong đó nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng chiếm 58,3%, nhóm nguyên, nhiên, vật liệu chiếm 35,8%. Nhóm hàng vật phẩm tiêu dùng đạt 26,80 tỷ USD, chỉ chiếm 5,9%.
Điều này cho thấy nhập khẩu phần lớn phục vụ nhu cầu nguyên liệu, linh kiện, máy móc và thiết bị đầu vào cho sản xuất, đặc biệt là gia công, sản xuất hàng xuất khẩu. “Sau 9 tháng liên tiếp nhập siêu, tháng 9 năm 2026 cán cân thương mại hàng hóa xuất siêu trở lại với 1,3 tỷ USD, đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp đã chuẩn bị nguyên vật liệu cho các đơn hàng gia công hàng xuất khẩu và hoạt động sản xuất, đầu tư và năng lực xuất khẩu sẽ được mở rộng trong các quý tiếp theo”, bà Nguyễn Thu Oanh nhấn mạnh.
