Nới tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay dài hạn: Thêm lực đẩy cho đầu tư và sản xuất

Nguồn: KBSV

Tạo thêm không gian tín dụng cho nền kinh tế từ nguồn vốn ngắn hạn

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến đối với dự thảo sửa đổi Thông tư số 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của các tổ chức tín dụng. Nội dung đáng chú ý nhất là đề xuất nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ mức 30% hiện nay lên 40%.

Nếu được thông qua, đây sẽ là lần đầu tiên sau nhiều năm tỷ lệ này được điều chỉnh theo hướng nới rộng trở lại. Trước đó, theo lộ trình quản lý an toàn hệ thống, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đã được giảm dần từ 40% xuống 37%, 34% và còn 30% kể từ tháng 10/2023.

Theo hồ sơ dự thảo, việc sửa đổi được Ngân hàng Nhà nước thực hiện trong bối cảnh triển khai các chủ trương của Đảng và Chính phủ về thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hỗ trợ đầu tư trung hạn giai đoạn 2026-2030 và hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao trong những năm tới.

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho rằng, việc nâng tỷ lệ lên 40% sẽ giúp các ngân hàng thương mại có thêm không gian cung ứng tín dụng trung và dài hạn, đồng thời giảm áp lực phải huy động nguồn vốn dài hạn với chi phí cao. Bởi hiện nay, nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics, khu công nghiệp và sản xuất đang gia tăng mạnh. Đây đều là những lĩnh vực cần nguồn vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài và có ý nghĩa quan trọng đối với việc mở rộng năng lực sản xuất của nền kinh tế. Đồng thời, chính sách mới có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các dự án nhà ở xã hội, bất động sản công nghiệp và các dự án đã hoàn thiện pháp lý, qua đó hỗ trợ gia tăng nguồn cung cho thị trường.

“Nới tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn sẽ giúp hệ thống ngân hàng linh hoạt hơn trong phân bổ nguồn vốn, qua đó nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế”, ông Huy nhận định.

Ngân hàng kỳ vọng giảm áp lực vốn dài hạn

Tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay dài hạn tại một số ngân hàng. Nguồn: Mirae Asset

Không chỉ các doanh nghiệp có nhu cầu vốn trung và dài hạn được hưởng lợi, đề xuất mới cũng được đánh giá sẽ giúp các ngân hàng cải thiện khả năng cân đối nguồn vốn trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tiếp tục tăng.

Theo báo cáo phân tích của Công ty Chứng khoán KBSV, việc nâng tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn lên 40% phản ánh định hướng ưu tiên hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và đáp ứng nhu cầu vốn trung, dài hạn của nền kinh tế trong giai đoạn mới.

KBSV cho rằng đề xuất này có thể tạo tác động tích cực đối với hệ thống ngân hàng ở hai khía cạnh quan trọng. Thứ nhất là biên lãi ròng (NIM). Khi được phép sử dụng tỷ trọng lớn hơn nguồn vốn ngắn hạn có chi phí thấp để tài trợ cho các khoản vay trung và dài hạn, các ngân hàng sẽ giảm áp lực phải tăng mạnh huy động kỳ hạn dài hoặc phát hành giấy tờ có giá với chi phí vốn cao hơn.

Thứ hai là khả năng mở rộng tín dụng. Trong bối cảnh Chính phủ đẩy mạnh đầu tư công, phát triển hạ tầng chiến lược và thúc đẩy đầu tư vào hoạt động sản xuất kinh doanh, nhu cầu vốn trung và dài hạn được dự báo tiếp tục duy trì ở mức cao. Việc điều chỉnh tỷ lệ lên 40% sẽ góp phần gia tăng khả năng cung ứng vốn của hệ thống ngân hàng.

Báo cáo phân tích ngành Ngân hàng mới đây của Công ty Chứng khoán Mirae Asset cũng nhận định, dự thảo sửa đổi Thông tư số 22/2019/TT-NHNN được xây dựng theo hướng hỗ trợ tăng trưởng nhưng không ảnh hưởng trực tiếp đến cung tiền, qua đó tránh ảnh hưởng đến tỷ giá và lạm phát, cũng như giúp giảm áp lực tái cơ cấu kỳ hạn nguồn vốn đối với các ngân hàng thương mại. Nên nếu sớm được áp dụng, quy định này sẽ hỗ trợ thu nhập cho các thành phần kinh tế bao gồm các ngân hàng thông qua việc ổn định biên lãi suất và các thực thể có nhu cầu vay khi lãi suất cho vay không tiếp tục tăng.

Ngoài ra, các chuyên gia phân tích cũng cho rằng, những ngân hàng có tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đang tiệm cận mức trần hiện hành, sở hữu danh mục cho vay trung, dài hạn lớn và có nguồn vốn CASA dồi dào sẽ có thêm dư địa hoạt động nếu đề xuất được thông qua.

Dù được đánh giá tích cực, các chuyên gia cho rằng, việc mở rộng dư địa tín dụng trung, dài hạn cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị tài sản - nguồn vốn của từng ngân hàng.

Báo cáo của Mirae Asset đánh giá, mục tiêu của dự thảo được cho là nhằm hỗ trợ cấp vốn thực hiện các dự án đầu tư công hoặc các đại dự án cấp quốc gia được thực hiện bởi các tập đoàn tư nhân, nhưng những dự án này cũng không thể tránh khỏi có phần liên quan đến bất động sản. Ngoài ra, nhìn vào diễn biến tăng trưởng tín dụng hiện nay, đa phần hạn mức tăng trưởng được sử dụng triệt để, cho thấy sự phụ thuộc lớn của kinh tế vào tín dụng, nên nếu nắn dòng vốn thiên về cho vay dài hạn, những khoản vay ngắn hạn cho mục đích sản xuất, kinh doanh có thể bị đội chi phí do lệch pha cung - cầu.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, hoạt động ngân hàng vốn dựa trên nguyên tắc huy động vốn chủ yếu ở kỳ hạn ngắn và cho vay ở kỳ hạn dài hơn. Vì vậy, khi tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn được nâng lên, các ngân hàng cần tiếp tục nâng cao năng lực quản trị thanh khoản và xây dựng các kịch bản ứng phó phù hợp với diễn biến thị trường và duy trì các bộ đệm an toàn cần thiết.

Tương tự, KBSV khuyến nghị, cùng với dư địa tăng trưởng mới, yêu cầu quản trị tài sản - nguồn vốn và kiểm soát thanh khoản sẽ phải tiếp tục được chú trọng để bảo đảm sự phát triển an toàn và bền vững của hệ thống, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất biến động như hiện tại.