Gỡ loạt vướng mắc để nhà thầu Việt tham gia sâu hơn vào các dự án lớn
![]() |
| Nhà thầu xây dựng Việt Nam cần được tạo điều kiện để làm chủ công nghệ, tham gia sâu hơn vào các dự án lớn Gỡ loạt vướng mắc để nhà thầu Việt tham gia sâu hơn vào các dự án lớn. Ảnh: Internet. |
Nhà thầu vẫn vướng chi phí, vật liệu và cơ chế đấu thầu
Đẩy mạnh đầu tư công và triển khai hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn đang tạo thêm dư địa phát triển cho doanh nghiệp xây dựng. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, nhiều nhà thầu vẫn gặp khó từ cơ chế đấu thầu, định mức, đơn giá, chi phí vật liệu đến nhân lực và tổ chức thi công.
Tại buổi làm việc mới đây giữa Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc với Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam và một số doanh nghiệp xây dựng, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam Nguyễn Quốc Hiệp cho biết, đầu tư công và các dự án hạ tầng lớn đang tạo nguồn việc đáng kể cho ngành xây dựng, song doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn về chi phí đầu vào, cơ chế thực hiện dự án và các quy định pháp lý.
Qua tổng hợp ý kiến doanh nghiệp, các kiến nghị tập trung vào đấu thầu, quản lý chi phí, vật liệu, nhân lực và tổ chức thực hiện dự án.
Về đấu thầu, Hiệp hội đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về tổng thầu, tổ hợp nhà thầu, nhà thầu phụ và cơ chế giao thầu phù hợp với thực tế triển khai các dự án quy mô lớn; đồng thời làm rõ quy định về hồ sơ, thông tin đấu thầu và chỉ định thầu, tạo cơ sở pháp lý minh bạch hơn cho doanh nghiệp.
Một trong những vấn đề được phản ánh nhiều là hệ thống định mức, đơn giá và các khoản chi phí xây dựng chưa theo kịp biến động của giá vật liệu, nhân công cũng như yêu cầu áp dụng công nghệ mới. Hiệp hội đề nghị nghiên cứu hoàn thiện đơn giá tổng hợp, điều chỉnh các khoản chi phí trong dự toán sát hơn với thực tế thị trường, qua đó bảo đảm hiệu quả thực hiện dự án và hoạt động của doanh nghiệp.
Với vật liệu xây dựng, các doanh nghiệp đề nghị hoàn thiện cơ chế quản lý, khai thác và cung ứng; nghiên cứu điều phối nguồn vật liệu theo nhu cầu thực tế để nhà thầu chủ động nguồn cung cho các công trình trọng điểm. Các thủ tục liên quan đến bãi đổ thải, đất đào và điều kiện phục vụ thi công cũng được đề nghị đơn giản hóa nhằm hạn chế phát sinh thời gian, chi phí và ảnh hưởng tiến độ dự án.
Nguồn nhân lực cũng là một sức ép đáng kể. Theo phản ánh của Hiệp hội và doanh nghiệp, chi phí nhân công trong dự toán nhiều dự án chưa sát thực tế, trong khi lao động xây dựng ngày càng thiếu và có xu hướng già hóa. Hệ thống đào tạo hiện chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu gia tăng từ các dự án đầu tư công và hạ tầng quy mô lớn.
Các doanh nghiệp tại cuộc làm việc cho rằng đầu tư công và các dự án hạ tầng lớn vừa mở ra cơ hội phát triển, vừa đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực thực hiện. Vì vậy, nhà thầu Việt Nam cần được tạo điều kiện để làm chủ công nghệ, tham gia sâu hơn vào các dự án lớn và từng bước đảm nhận vai trò tổng thầu, thay vì chủ yếu làm nhà thầu phụ. Việc tổ chức gói thầu cũng cần phù hợp với năng lực của doanh nghiệp, đồng thời phân định rõ trách nhiệm và rủi ro giữa các bên.
Doanh nghiệp cũng đề nghị xây dựng cơ chế cập nhật thường xuyên dữ liệu về giá vật liệu, nhân công, máy móc và các yếu tố đầu vào, nhất là với công nghệ, biện pháp thi công mới và các công trình có điều kiện đặc thù, để việc lập, thẩm định và quản lý chi phí sát thực tế hơn.
Xử lý kiến nghị phải rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ kết quả
Từ góc độ cộng đồng doanh nghiệp, ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng thực tiễn triển khai các dự án đầu tư công vẫn cho thấy khoảng cách giữa yêu cầu thị trường và cơ chế quản lý, nhất là ở đơn giá, định mức, giá vật liệu xây dựng và lựa chọn nhà thầu.
VCCI đề nghị tiếp tục cập nhật, công bố kịp thời đơn giá, định mức; hoàn thiện cơ chế lựa chọn, quản lý nhà thầu, tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào các dự án lớn; đồng thời bảo đảm thống nhất trong áp dụng pháp luật và xác định rõ đầu mối xử lý các vấn đề liên ngành.
Đại diện các bộ, ngành cho biết pháp luật về xây dựng, quản lý chi phí, đấu thầu và vật liệu xây dựng đã được rà soát, sửa đổi, song một số vướng mắc vẫn phát sinh trong tổ chức thực hiện, phối hợp và cập nhật quy định, giá và định mức.
Bộ Xây dựng đang hoàn thiện hệ thống định mức, đơn giá, phương pháp lập dự toán và xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, hướng tới công khai, cập nhật dữ liệu về giá và chi phí xây dựng.
Các bộ, ngành cũng đề nghị tiếp tục tháo gỡ thủ tục khai thác, cung ứng vật liệu xây dựng; đẩy mạnh phân cấp gắn với trách nhiệm và thống nhất đầu mối quản lý. Về đấu thầu, cần hoàn thiện quy định về thầu phụ, liên danh, tổng thầu và tổng thầu EPC, tạo điều kiện để nhà thầu Việt Nam nâng cao năng lực, từng bước đảm nhận vai trò tổng thầu.
Chỉ đạo về vấn đề này, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp phải được chủ động xem xét, giải quyết ngay, không chờ đến các cuộc họp hay hội nghị đối thoại.
Phó Thủ tướng yêu cầu việc trả lời, xử lý kiến nghị phải rõ ràng, thực chất, hướng tới giải quyết dứt điểm vấn đề, không chỉ viện dẫn chung chung các quy định pháp luật. Những nội dung liên quan đến cơ chế, chính sách hoặc vượt thẩm quyền phải được chủ động nghiên cứu, đề xuất phương án, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.
Đối với Bộ Tài chính, Phó Thủ tướng đề nghị nghiên cứu các đề xuất của Hiệp hội và phối hợp xử lý những nội dung thuộc chức năng, thẩm quyền, nhất là các vấn đề liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp xây dựng.
Một trong những vấn đề được đặc biệt lưu ý là bảo đảm nguồn vật liệu cho các công trình, dự án. Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan liên quan phối hợp đánh giá sát cung - cầu, hoàn thiện cơ chế khai thác khoáng sản nhóm 3 và nhóm 4 làm vật liệu xây dựng thông thường, đồng thời sớm hoàn thiện cơ chế điều phối vật liệu liên vùng trong tháng 9/2026 để khắc phục tình trạng thiếu hụt cục bộ.
Bộ Xây dựng được yêu cầu đôn đốc các địa phương công bố kịp thời công cụ giá, định mức xây dựng; hướng dẫn phương pháp xác định giá vật liệu tại mỏ và xử lý những vướng mắc liên quan đến cơ chế chuyển tiếp, chi phí chung, tiền lương và các khoản chi phí khác.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các địa phương khảo sát, công bố giá vật liệu xây dựng, nhân công, ca máy và chỉ số giá xây dựng kịp thời, sát diễn biến thị trường; đồng thời tăng cường phối hợp trong quản lý, cấp phép, quy hoạch và điều phối nguồn khoáng sản đối với các địa phương có công trình trọng điểm đi qua.
Cùng với tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, doanh nghiệp xây dựng được yêu cầu tiếp tục đổi mới mô hình quản lý, nâng cao năng lực quản lý dự án, đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa, công nghệ thi công lắp ghép và ứng dụng mô hình thông tin công trình BIM để nâng cao năng suất, giảm phụ thuộc vào lao động thủ công.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các doanh nghiệp tăng cường liên kết để đủ năng lực tham gia các công trình trọng điểm, dự án lớn của quốc gia; đồng thời chấp hành nghiêm quy định về đấu thầu, an toàn lao động, bảo vệ môi trường, nghĩa vụ thuế và chính sách đối với người lao động. Đáng chú ý, cần chủ động ngăn ngừa cạnh tranh không lành mạnh, nhất là tình trạng bỏ giá thầu thấp hơn giá thành do cạnh tranh việc làm, ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động và sự phát triển lành mạnh của doanh nghiệp xây dựng.
Phó Thủ tướng khẳng định Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương sẽ tiếp tục đồng hành, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi; đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp chủ động nâng cao năng lực, tăng cường hợp tác để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời gian tới.
Tin tức khác
Chuyển đổi số doanh nghiệp từ tối ưu vận hành đến làm chủ dữ liệu
Doanh nghiệp Nhật Bản muốn khai thác dư địa thị trường Việt Nam
Mở rộng thị trường, kết nối chuỗi cung ứng đồ chơi, sản phẩm trẻ em
VRG ban hành Bộ chỉ số ESG, thúc đẩy quản trị doanh nghiệp bền vững
Tài chính doanh nghiệp 24/7: CII trình định hướng đầu tư 168.800 tỷ đồng, Hòa Phát triển khai cảng gần 9.000 tỷ đồng
DAP – Vinachem công bố loạt sản phẩm mới đánh dấu bước tiến trong chuỗi sản xuất hóa chất
Thành lập hộ kinh doanh năm 2026: Đừng chủ quan sau khi có giấy phép, chủ hộ cần làm gì để tránh vi phạm?
PODCAST: Hướng dẫn người nộp thuế tra cứu và chủ động gỡ bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh
PODCAST: Freelancer và KOL cần nắm rõ quy định mới về thuế thu nhập cá nhân từ tháng 7 năm 2026
PODCAST: Sửa Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập: Mở rộng thị trường, tăng cường hậu kiểm
VIDEO: Giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp: Đòn bẩy tài chính nuôi dưỡng nguồn thu bền vững
PODCAST: Làm sạch mã số thuế: Gỡ nút thắt nợ thuế tồn đọng, chuẩn hóa dữ liệu
Diễn đàn Kết nối công nghệ và Đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam với Vùng Vịnh lớn Trung Quốc
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Củng cố EAS thành trụ cột của hòa bình, ổn định và tin cậy chiến lược ở khu vực
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình
Chủ đề của AIPA - 47 phản ánh đúng nguyện vọng chung của các nước trong khu vực
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Nâng tầm hợp tác biển thành ưu tiên chiến lược của ASEAN - Ấn Độ
Việt Nam - Chile: Đối tác chiến lược nối hai bờ Thái Bình Dương
Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Takaichi Sanae đồng chủ trì Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản
Thủ tướng Lê Minh Hưng: ASEAN+3 đã trở thành một trong những động lực chính của hợp tác Đông Á
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bắt đầu tham dự Tuần lễ cấp cao APEC và làm việc song phương tại Trung Quốc
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp lãnh đạo một số tập đoàn của Trung Quốc
TP. Hồ Chí Minh đón đầu thị trường kinh tế tầm thấp hàng tỷ USD
Thị trường vốn trước yêu cầu tăng trưởng 2 con số: Không chỉ huy động, phải phân bổ hiệu quả
Hà Nội đón triển lãm năng lượng toàn cầu với 800 doanh nghiệp
ASEAN - Liên hợp quốc là cầu nối giữa khu vực và toàn cầu
Hợp tác Mekong - Hàn Quốc cần góp phần nâng cao năng lực tự cường
Tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và Quỹ Tiền tệ Quốc tế
ASEAN - Hàn Quốc: Củng cố năng lực tự cường và kiến tạo động lực tăng trưởng mới










