4 doanh nghiệp được cấp phép quản lý quỹ hưu trí bổ sung
Theo bà Phạm Thị Thanh Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính (Bộ Tài chính), sau hơn 10 năm triển khai giai đoạn thí điểm, mô hình hưu trí bổ sung tự nguyện theo Nghị định số 88/2016/NĐ-CP đã được thực hiện theo hai hướng chính:
 |
| Bà Phạm Thị Thanh Tâm (thứ nhất từ trái sang) và đại diện các doanh nghiệp chia sẻ tại Hội thảo. Ảnh: L.V |
Một là, hình thành quỹ thông qua đóng góp tự nguyện giữa người lao động và người sử dụng lao động dưới dạng tài khoản hưu trí cá nhân. Hai là, vận hành các quỹ do doanh nghiệp bảo hiểm và công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán được cấp phép quản lý.
Về chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện, sau 10 năm thí điểm, thị trường đã hình thành nền tảng ban đầu với 4 doanh nghiệp được cấp phép quản lý quỹ hưu trí gồm: Công ty TNHH Quản lý Quỹ Dragon Capital Việt Nam (DCVFM), Công ty TNHH Quản lý Quỹ SSI (SSIAM), Công ty cổ phần Quản lý Quỹ đầu tư MB (MB Capital) và Công ty Liên doanh Quản lý Quỹ đầu tư Chứng khoán Vietcombank (VCBF).
Hiện 4 đơn vị này đang vận hành 7 quỹ với tổng giá trị tài sản ròng đến cuối năm 2025 đạt gần 2.210 tỷ đồng, tăng 53% so với cuối năm 2024 và gấp khoảng 26 lần so với năm 2021.
Điều kiện đối với tổ chức quản lý quỹ, hoạt động quản lý quỹ hưu trí bổ sung là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, yêu cầu đáp ứng đồng thời các tiêu chuẩn về loại hình doanh nghiệp, năng lực tài chính, kinh nghiệm và nhân sự.
Trong đó, công ty quản lý quỹ phải đang quản lý tối thiểu 1.000 tỷ đồng tài sản, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm hoạt động và đang vận hành tối thiểu 2 quỹ đại chúng, bao gồm ít nhất 1 quỹ trái phiếu. Về nhân sự, yêu cầu tối thiểu 5 người có kinh nghiệm trực tiếp trong lĩnh vực quản lý quỹ, trong đó ít nhất 3 người có chứng chỉ hành nghề hoặc chứng chỉ phân tích tài chính quốc tế.
Theo bà Phạm Thị Thanh Tâm, hoạt động đầu tư của quỹ, danh mục đầu tư được thiết kế theo hướng tương đồng quỹ đầu tư chứng khoán nhưng điều chỉnh phù hợp tính chất an sinh, ưu tiên an toàn và ổn định. Quỹ được phép đầu tư vào chứng khoán niêm yết, đồng thời duy trì tỷ trọng tối thiểu đối với trái phiếu Chính phủ.
 |
| Đại diện Công ty Liên doanh Quản lý Quỹ đầu tư Chứng khoán Vietcombank (VCBF) chia sẻ tại Hội thảo. Ảnh: L.V |
Bên cạnh đó, các giới hạn rủi ro được thiết lập như hạn mức đầu tư theo từng nhóm tài sản (cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ), giới hạn tỷ trọng đối với một tổ chức phát hành và bộ tiêu chí phân loại tài sản cơ bản. Trên cơ sở khung này, đơn vị quản lý quỹ xây dựng tiêu chí lựa chọn tài sản phù hợp với điều lệ từng quỹ.
Về cơ chế giám sát và quản lý, hệ thống giám sát được thiết kế theo hướng kết hợp giữa tiền kiểm và hậu kiểm. Tiền kiểm thông qua cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động; hậu kiểm thông qua báo cáo, công bố thông tin và kiểm tra thực tế.
Hoạt động kiểm tra, giám sát do cơ quan quản lý nhà nước chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện định kỳ 2 năm một lần hoặc đột xuất khi cần thiết nhằm đánh giá việc tuân thủ và duy trì điều kiện hoạt động.
Bộ Tài chính sẽ kiểm tra chặt chẽ bảo vệ quyền lợi người tham gia
Trên cơ sở kết quả triển khai trước đó, Nghị định số 85/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm kế thừa khung pháp lý hiện hành, đồng thời hoàn thiện cơ chế vận hành chính sách bảo hiểm hưu trí bổ sung theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024. Nội dung nghị định tập trung vào một số nhóm quy định chính như sau:
 |
| Những điểm mới của Nghị định số 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung doanh nghiệp đầu tư cần quan tâm |
Về đối tượng và phương thức tham gia, người lao động tham gia thông qua doanh nghiệp sử dụng lao động. Việc tham gia được tách biệt với các chính sách lao động, khen thưởng và phúc lợi khác tại đơn vị.
Theo ông Trần Dũng Hà, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội TP. Hồ Chí Minh, đây là điểm hạn chế cho người tham gia, muốn tham gia phải thông qua doanh nghiệp, trong khi không phải doanh nghiệp nào cũng có quỹ và sẵn sàng đồng hành cùng người lao động.
Về cơ chế đóng góp và chi trả, việc tham gia được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận tự nguyện giữa các bên. Quyền lợi chi trả được xác định theo giá trị tài khoản hưu trí tại thời điểm nhận, vận hành theo nguyên tắc thị trường và không có bảo đảm từ ngân sách nhà nước.
Nghị định quy định các trường hợp được rút trước tuổi nghỉ hưu trong điều kiện khách quan, bất khả kháng, tương tự một số trường hợp chi trả bảo hiểm xã hội một lần theo quy định pháp luật hiện hành.
Ngoài các trường hợp này, việc rút trước hạn áp dụng mức phí tối đa 5% nhằm điều tiết dòng vốn và khuyến khích tích lũy dài hạn. Toàn bộ cơ chế đóng - hưởng được công khai để người tham gia có đầy đủ thông tin trước khi lựa chọn.
Các tổ chức cung cấp dịch vụ liên quan như ngân hàng giám sát, tổ chức lưu ký và đơn vị quản trị tài khoản hưu trí cá nhân cũng phải đáp ứng điều kiện hoạt động, đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ báo cáo và công bố thông tin theo quy định.
Để bảo vệ quyền lợi người tham gia và hạn chế tối đa rủi ro hệ thống, cơ quan quản lý nhà nước sẽ thực hiện cơ chế giám sát đa tầng kết hợp giữa tiền kiểm khi cấp phép và hậu kiểm khắt khe.
Công tác kiểm tra sẽ được Bộ Tài chính phối hợp thực hiện định kỳ 2 năm một lần hoặc kiểm tra đột xuất. Nếu vi phạm dẫn đến việc bị thu hồi Giấy chứng nhận, doanh nghiệp sẽ không được nộp lại hồ sơ trong vòng 3 năm, hoặc có thể bị đình chỉ thành lập quỹ mới trong 2 năm và buộc phải công bố thông tin công khai.
