Tiếp tục gỡ khó cho các dự án bất động sản tồn đọng

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh.

Phát biểu tại “Diễn đàn thị trường bất động sản Việt Nam: Định hình chuẩn mực dể thị trường phát triển bền vững” do Hội Môi giớ Bất động sản Việt Nam tổ chức ngày 9/1, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ cùng các bộ, ngành và địa phương đã dành nhiều sự quan tâm, tập trung chỉ đạo nhằm thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển.

Theo Thứ trưởng, thị trường bất động sản thời gian qua đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nguồn cung được cải thiện, đặc biệt trong năm 2025, lượng giao dịch bất động sản tăng lên đáng kể. Cùng với đó, chất lượng các dự án bất động sản ngày càng được nâng cao.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cũng chỉ rõ, bên cạnh những kết quả tích cực, thị trường bất động sản vẫn còn không ít thách thức. Giá bất động sản tại một số đô thị lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh vẫn ở mức cao. Cơ cấu sản phẩm chưa cân đối, phân khúc giá cao chiếm tỷ trọng lớn, trong khi các sản phẩm nhà ở giá trung bình và giá thấp còn hạn chế.

Để khắc phục những tồn tại này, Thứ trưởng cho biết Đảng và Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt, tập trung vào việc rà soát, hoàn thiện thể chế. Nhiều bộ luật quan trọng như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đầu tư… đã được sửa đổi theo hướng cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương.

Cùng với đó, Chính phủ đã đề xuất và Quốc hội đã thông qua nhiều nghị quyết quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn cho thị trường, tạo ra các cơ chế, chính sách mang tính đột phá.

Trong đó, có Nghị quyết số 201/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội; Nghị quyết số 171/2024/QH15 về thí điểm thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất.

Các nghị quyết này được đánh giá có tác động mạnh, góp phần thúc đẩy nguồn cung nhà ở. Quốc hội cũng đã thông qua Nghị quyết số 254/2025/QH15 nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Luật Đất đai.

Đồng thời, Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết liên quan đến tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch và đấu giá quyền sử dụng đất, qua đó từng bước khơi thông các nguồn lực cho thị trường.

Bên cạnh việc thúc đẩy các dự án mới, Thứ trưởng cũng nhấn mạnh đến nhiệm vụ tháo gỡ khó khăn cho các dự án bất động sản tồn đọng.

“Hiện nay, cả nước có khoảng 2.991 dự án đang vướng mắc về pháp lý, với tổng quy mô vốn khoảng 2,4 triệu tỷ đồng, một nguồn lực rất lớn chưa được đưa vào phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời gây khó khăn cho nhiều doanh nghiệp”, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết.

Kết quả bước đầu, Chính phủ đã tháo gỡ được 926 dự án, với quy mô vốn khoảng 724.000 tỷ đồng. Trong năm 2026, công tác tháo gỡ sẽ tiếp tục được đẩy mạnh.

Qua phân loại, trong số hơn 2.000 dự án còn vướng mắc, có khoảng 248 dự án vướng mắc về đất đai; 479 dự án vướng mắc về luật, thuộc thẩm quyền của Quốc hội; 208 dự án thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành; 1.104 dự án thuộc thẩm quyền của địa phương liên quan đến đất đai, đầu tư, quy hoạch. Ngoài ra, còn khoảng 80 dự án vướng mắc liên quan đến các dự án BT.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh khẳng định, Chính phủ và Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương, doanh nghiệp và chủ đầu tư để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy triển khai các dự án nhà ở có giá phù hợp, tăng nguồn cung, qua đó hướng tới xây dựng thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh và bền vững.

Liên quan vấn đề này, tại Diễn đàn, TS Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam nhấn mạnh, những chuyển biến tích cực của năm 2025 là kết quả của quá trình tháo gỡ vướng mắc pháp lý kéo dài nhiều năm.

TS Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam

Trên cơ sở tổng hợp kiến nghị từ cộng đồng doanh nghiệp, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đã liên tục đề xuất với các bộ, ngành và Chính phủ, qua đó nhiều nút thắt lớn đã được xử lý thông qua các nghị quyết của Quốc hội và nghị định của Chính phủ, tạo ra môi trường pháp lý thông thoáng hơn, giúp doanh nghiệp yên tâm triển khai dự án và khôi phục dòng tiền.

TS Nguyễn Văn Khôi cũng khẳng định vai trò của bốn nghị quyết ‘trụ cột” của Bộ Chính trị, gồm Nghị quyết số 57/NQ-TW, Nghị quyết số 59/NQ-TW, Nghị quyết số 66/NQ-TW và đặc biệt là Nghị quyết 68/NQ-TW về phát triển kinh tế tư nhân.

Theo ông, 4 nghị quyết này là “đòn bẩy thể chế” đối với doanh nghiệp bất động sản, khu vực có tới 98% là doanh nghiệp tư nhân, giúp giải phóng nguồn lực xã hội, khơi thông vốn, lao động và công nghệ.

Theo ông Nguyễn Văn Khôi, sự phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường với chính quyền địa phương được xem là yếu tố quan trọng giúp tháo gỡ ách tắc trong tổ chức thực hiện.

Những điều chỉnh kịp thời về quy hoạch, đất đai, thủ tục đầu tư đã góp phần giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời cải thiện niềm tin của thị trường.

Theo đại diện Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, thị trường bất động sản vẫn cần tiếp tục song hành giữa hoàn thiện pháp luật, nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và kiểm soát minh bạch thông tin thị trường.

Chỉ khi những yếu tố này được thực hiện đồng bộ, thị trường bất động sản Việt Nam mới có thể phát triển lành mạnh, bền vững và đóng góp hiệu quả hơn cho tăng trưởng kinh tế.

Giai đoạn khó khăn vừa qua, theo ông Khôi, đã trở thành “phép thử” năng lực quản trị, buộc doanh nghiệp phải thay đổi, tái cơ cấu mạnh mẽ, điều chỉnh chiến lược đầu tư và sử dụng dòng tiền hiệu quả hơn.

Nhiều doanh nghiệp đã quay trở lại với nhu cầu ở thực, nhà ở xã hội, bất động sản công nghiệp và các sản phẩm có khả năng hấp thụ tốt, thay vì chạy theo các phân khúc mang tính đầu cơ.

Kết quả cho thấy, theo báo cáo của Bộ Xây dựng, lĩnh vực nhà ở xã hội đã triển khai trên 600 dự án, với tổng số căn hộ đạt xấp xỉ 700.000 căn theo kế hoạch giai đoạn 2021–2030.

Tỷ lệ lấp đầy bất động sản công nghiệp tại miền Bắc đạt khoảng 82–83%, khu vực miền Nam vượt 90–92%. Bất động sản nghỉ dưỡng cũng bắt đầu phục hồi, ghi nhận sự quay trở lại của dòng vốn đầu tư và giao dịch.