Ngân hàng chịu sức ép vốn cho mục tiêu tăng trưởng cao

Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà phát biểu tại Tọa đàm.

Áp lực thanh khoản gia tăng

Phát biểu tại Tọa đàm “Vai trò của ngành Ngân hàng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế” do Thời báo Ngân hàng tổ chức vào ngày 8/5/2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Thanh Hà cho biết, 2026 là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, đồng thời là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới. Quốc hội đã xác định mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, kiểm soát CPI bình quân khoảng 4,5%.

Theo ông Phạm Thanh Hà, trong bối cảnh đó, ngành Ngân hàng tiếp tục giữ vai trò “huyết mạch” của nền kinh tế, với nhiệm vụ huy động và phân bổ hiệu quả nguồn lực tài chính cho sản xuất, kinh doanh, đầu tư và tiêu dùng; hướng dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng, đồng thời góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Phó Thống đốc cho biết, ngay từ đầu năm, NHNN đã ban hành Chỉ thị số 01/CT-NHNN với yêu cầu xuyên suốt là điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng năm 2026 dự kiến khoảng 15% và sẽ được điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế.

Tuy nhiên, Phó Thống đốc cũng thẳng thắn nhìn nhận, yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng đang đặt ra trong bối cảnh không ít sức ép. Nhu cầu vốn của nền kinh tế rất lớn nhưng khả năng hấp thụ vốn ở một số lĩnh vực còn hạn chế; nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn khó tiếp cận tín dụng; trong khi mở rộng tín dụng phải đi cùng kiểm soát rủi ro, xử lý nợ xấu và bảo đảm an toàn hệ thống.

Đáng chú ý, theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, việc nhiều ngân hàng đồng thuận giảm lãi suất huy động và cho vay thời gian qua cho thấy quyết tâm của toàn ngành Ngân hàng trong việc chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp và người dân để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Cũng về vấn đề này, ông Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê - Ổn định tiền tệ, tài chính (NHNN) cho biết, năm 2026 mở ra với nhiều biến động lớn từ bên ngoài, đặc biệt là xung đột Trung Đông khiến giá dầu, chi phí vận tải và áp lực lạm phát gia tăng trên toàn cầu. Dù kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực, nhưng áp lực lạm phát đang gia tăng rõ nét; tỷ giá và mặt bằng lãi suất chịu nhiều sức ép trong bối cảnh nhu cầu vốn cho nền kinh tế tiếp tục tăng mạnh.

Bà Phạm Thị Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN).

Tại Tọa đàm, bà Phạm Thị Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế nhận định, nền kinh tế hiện vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng khi tỷ lệ tín dụng/GDP năm 2025 ở mức khoảng 145%, trong khi thị trường vốn chưa phát triển tương xứng.

Không chỉ vậy, khoảng 80% nguồn vốn huy động bằng VND hiện là vốn ngắn hạn, trong khi nhu cầu vốn trung và dài hạn rất lớn. Điều này khiến áp lực thanh khoản và cân đối vốn của hệ thống ngân hàng ngày càng lớn trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tăng cao.

Theo bà Phạm Thị Thanh Tùng, số liệu tính toán của Bộ Tài chính cho thấy nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2031 ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, riêng năm 2026 khoảng 5,1 triệu tỷ đồng, trong đó nhu cầu vốn tín dụng dự kiến khoảng 1,8 triệu tỷ đồng.

Con số này tuy vẫn nằm trong định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15% mà NHNN đặt ra, song các tổ chức tín dụng sẽ gặp nhiều khó khăn trong huy động nguồn lực để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng tín dụng.

Theo đại diện NHNN, từ quý IV/2025 đến giữa tháng 3/2026, tốc độ tăng trưởng huy động vốn luôn thấp hơn tăng trưởng tín dụng. Điều này cho thấy tín dụng đang tăng nhanh hơn khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng, làm gia tăng sức ép thanh khoản và tạo áp lực lên mặt bằng lãi suất trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê - Ổn định tiền tệ, tài chính.

“Gỡ” điểm nghẽn hấp thụ vốn

Bên cạnh áp lực thanh khoản, việc mở rộng tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp nhiều khó khăn do hạn chế nội tại của doanh nghiệp như năng lực tài chính yếu, thiếu minh bạch thông tin tài chính và quản trị, khiến các tổ chức tín dụng khó mở rộng cho vay, đặc biệt với các khoản vay không có tài sản bảo đảm.

Đối với lĩnh vực bất động sản, bà Phạm Thị Thanh Tùng cho rằng những tồn tại của thị trường tiếp tục tạo áp lực lên hệ thống ngân hàng khi nhiều dự án còn vướng pháp lý, thông tin thị trường thiếu minh bạch, cơ sở dữ liệu chưa đầy đủ. Điều này gây khó khăn cho công tác thẩm định, đánh giá khoản vay và làm gia tăng rủi ro tín dụng.

Theo đại diện NHNN, một số chương trình tín dụng trọng điểm như cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33 vẫn giải ngân chậm do thiếu nguồn cung dự án, dù các tổ chức tín dụng đã cam kết nguồn vốn và áp dụng mức lãi suất ưu đãi.

Vì thế, để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, theo các báo cáo của NHNN, cơ quan này sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp tín dụng theo hướng chủ động, linh hoạt, tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm và các đột phá chiến lược. Trong đó, NHNN sẽ tiếp tục rà soát, sửa đổi và hoàn thiện các cơ chế, chính sách liên quan đến hoạt động tín dụng ngân hàng; triển khai các nhiệm vụ của ngành Ngân hàng tại các chủ trương lớn về khoa học công nghệ, phát triển kinh tế tư nhân, năng lượng và các dự án trọng điểm.

Cùng với đó, NHNN sẽ điều hành tín dụng phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế; ưu tiên vốn cho các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các động lực tăng trưởng và các dự án trọng điểm khả thi; đồng thời tiếp tục theo dõi, tháo gỡ vướng mắc trong triển khai các chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Ngoài ra, ông Nguyễn Phi Lân cho rằng, ngành Ngân hàng sẽ tập trung điều hành thanh khoản phù hợp, đảm bảo an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng và hỗ trợ nền kinh tế. Hơn nữa, sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa cùng các giải pháp điều hành kinh tế vĩ mô khác rất cần thiết nhằm vừa kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, vừa tạo dư địa cho tăng trưởng.