Kinh tế Việt Nam tạo điểm sáng giữa nhịp giảm tốc của châu Á

Kinh tế Việt Nam nổi bật giữa bức tranh tăng trưởng kinh tế của khu vực. Ảnh minh hoạ: AI

Theo Báo cáo Triển vọng phát triển châu Á (ADO) tháng 7/2026, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã hạ dự báo tăng trưởng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang phát triển xuống còn 4,9% trong năm 2026, thấp hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo đưa ra hồi tháng 4 và giảm mạnh so với mức 5,5% của năm 2025.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ những gián đoạn kéo dài trên thị trường năng lượng toàn cầu do xung đột tại Trung Đông, kéo theo áp lực lạm phát và chi phí sản xuất gia tăng.

ADB cũng điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng của hầu hết các tiểu vùng. Dự báo tăng trưởng của Ấn Độ giảm xuống còn 6,6% do chi phí năng lượng cao làm suy yếu nhu cầu trong nước; Đông Nam Á và khu vực Thái Bình Dương cũng bị hạ dự báo vì tiêu dùng nội địa và du lịch chậm lại, lạm phát tăng và chi phí nhập khẩu cao hơn. Trong khi đó, Trung Quốc là ngoại lệ khi vẫn giữ nguyên dự báo tăng trưởng ở mức 4,6% trong năm nay nhờ xuất khẩu và đầu tư hạ tầng tiếp tục duy trì tích cực.

Việt Nam lại ghi nhận một quỹ đạo hoàn toàn khác. Theo Báo cáo Tăng trưởng kinh tế Việt Nam nửa đầu năm 2026 mới công bố của UOB, GDP Việt Nam tăng 8,39% trong quý II/2026, cao hơn mức 7,94% của quý I, đưa tăng trưởng 6 tháng đầu năm lên 8,18%.

“Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông kéo dài và giá năng lượng duy trì ở mức cao, kết quả này không chỉ vượt xa kỳ vọng trước đó của chúng tôi mà còn phản ánh đà tăng trưởng trên diện rộng của các lĩnh vực công nghiệp, xây dựng, dịch vụ và nông nghiệp”, báo cáo của UOB đánh giá.

Cụ thể, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 10,51% trong quý II, dịch vụ tăng 7,87%, nông nghiệp tăng 4,06%. Ở phía cầu, tiêu dùng cuối cùng tăng 8,15%, đầu tư tài sản cố định tăng mạnh 15,2% nhờ đẩy nhanh giải ngân đầu tư công.

Trong khi đó, sản xuất tiếp tục là trụ cột quan trọng nhất. Riêng tháng 6, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 12,7%; lũy kế 6 tháng tăng 10,8%, cao hơn nhiều so với cùng kỳ năm trước. Động lực lớn nhất vẫn đến từ ngành chế biến, chế tạo với mức tăng 11,4%, hưởng lợi từ nhu cầu trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu tiếp tục mở rộng.

Không chỉ sản xuất, dòng vốn đầu tư nước ngoài cũng tiếp tục củng cố triển vọng tăng trưởng. Tính đến hết tháng 6, vốn FDI thực hiện đạt 13 tỷ USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước, trong khi vốn FDI đăng ký đạt 34,7 tỷ USD, tăng tới 61%.

Theo UOB, điều này cho thấy nguồn vốn FDI dự kiến giải ngân trong thời gian tới vẫn rất khả quan, đồng thời củng cố triển vọng năm 2026 có thể trở thành năm kỷ lục về thu hút vốn FDI của Việt Nam.

“Với kết quả này, Việt Nam tiếp tục là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN tính đến thời điểm hiện tại. Trong khi đó, các nền kinh tế trong khu vực chỉ ghi nhận mức tăng trưởng trong khoảng 2,8 - 6,0% trong quý I/2026, và nhiều khả năng tăng trưởng trong quý II sẽ tiếp tục ở mức thấp hơn Việt Nam”, báo cáo của UOB đánh giá.

Dù đánh giá cao sức chống chịu của kinh tế Việt Nam, UOB cho rằng bức tranh tăng trưởng vẫn đi kèm những áp lực cần theo dõi. Về cán cân thương mại, trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam chuyển từ trạng thái xuất siêu 7,9 tỷ USD cùng kỳ năm trước sang nhập siêu khoảng 15 tỷ USD. Nguyên nhân chủ yếu không đến từ sự suy yếu của xuất khẩu mà xuất phát từ việc giá năng lượng tăng cao khiến chi phí nhập khẩu nhiên liệu gia tăng.

Tuy nhiên, UOB cho rằng áp lực này có thể giảm dần nếu căng thẳng Trung Đông tiếp tục hạ nhiệt sau khi Mỹ và Iran bước vào quá trình đàm phán, đồng thời eo biển Hormuz được mở lại. Khi giá năng lượng giảm, cán cân thương mại của Việt Nam được kỳ vọng sẽ quay trở lại trạng thái thặng dư vào cuối năm 2026.

Bên cạnh đó, nền kinh tế Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ chu kỳ thương mại toàn cầu. Những biến động về nhu cầu AI, giá năng lượng cũng như các thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ... vẫn là những yếu tố có thể ảnh hưởng tới triển vọng tăng trưởng trong các quý còn lại của năm.

Với những kết quả trên, UOB đã điều chỉnh tăng mạnh dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 lên 8,5%. Theo UOB, việc điều chỉnh xuất phát từ kết quả tăng trưởng vượt kỳ vọng trong nửa đầu năm, sự duy trì của nhu cầu AI toàn cầu và triển vọng giá năng lượng dần hạ nhiệt.

Ngoài ra, UOB nhận định áp lực lạm phát đã giảm bớt khi CPI tháng 6 giảm 0,39% so với tháng trước, trong khi lạm phát bình quân 6 tháng ở mức 4,38%, tiến sát ngưỡng điều hành 4,5%. Điều này tạo thêm dư địa để Ngân hàng Nhà nước linh hoạt hơn trong điều hành chính sách tiền tệ.

Tuy nhiên, UOB cho rằng cơ quan điều hành nhiều khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất trong phần còn lại của năm. Việc tăng lãi suất sẽ khó phát huy hiệu quả với lạm phát do yếu tố chi phí đầu vào, trong khi việc hạ lãi suất cũng chưa phù hợp khi lạm phát vẫn ở gần ngưỡng mục tiêu.