Gỡ "phanh" tín dụng, mở cuộc đua bình đẳng cho các ngân hàng

Mang nặng tính “xin - cho”
Hạn mức tăng trưởng (room) tín dụng từ lâu đã được xem là một công cụ điều hành đặc thù của NHNN, nhằm kiểm soát tín dụng tại các tổ chức tín dụng (TCTD) không tăng quá cao, gây bất ổn kinh tế vĩ mô, đồng thời góp phần kiểm soát lạm phát.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc điều hành bằng cơ chế này đã bộc lộ nhiều nhược điểm. Đó là tình trạng ngân hàng “hết room” từ giữa năm và phải chờ NHNN nới hạn mức, gây khó khăn cho cả ngân hàng và người đi vay.
Bên cạnh đó, việc một TCTD quản trị tốt, có nguồn vốn dồi dào, có khả năng thẩm định các dự án hiệu quả để cho vay nhưng lại bị giới hạn bởi hạn mức, trong khi TCTD khác có hiệu quả hoạt động kém hơn lại được cấp hạn mức tương đương - Điều này được các chuyên gia nhận định là ngược nguyên tắc thị trường.
Theo chuyên gia kinh tế PGS., TS. Phạm Thế Anh - Trưởng khoa Kinh tế học (Đại học Kinh tế Quốc dân), việc can thiệp tiền tệ còn mang nặng tính hành chính, đôi khi không tuân theo quy luật thị trường. Công cụ chính sách tiền tệ có tác động thực sự tới thị trường là “hạn mức tăng trưởng tín dụng” thì mang nặng tính “xin - cho” giữa NHNN với các TCTD.
Báo cáo nghiên cứu về kinh tế vĩ mô của nhóm nghiên cứu Đại học Kinh tế Quốc dân cũng chỉ rõ, việc kéo dài sử dụng công cụ này có thể gây ra tác động tiêu cực tới cạnh tranh và sự phát triển chung của khu vực tài chính.
Thực tế, NHNN đã nhận thấy điều này và đang thực hiện một lộ trình giảm dần sự phụ thuộc vào room tín dụng.
Từ năm 2024, NHNN đã tiếp tục đổi mới biện pháp điều hành tăng trưởng tín dụng, thông báo room tín dụng từ đầu năm, công khai, minh bạch nguyên tắc để TCTD chủ động tăng trưởng tín dụng.
Trong điều kiện lạm phát được kiểm soát tốt dưới mức mục tiêu, NHNN đã chủ động thực hiện 2 lần điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong năm 2024 cho các TCTD để kịp thời đáp ứng vốn cho nền kinh tế, hỗ trợ phát triển sản xuất, kinh doanh.
Báo cáo của NHNN gửi Quốc hội vào đầu tháng 4/2025 cho biết, NHNN tiếp tục lộ trình hạn chế và tiến tới xóa bỏ việc điều hành phân bổ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho từng TCTD.
Theo đó, nhóm ngân hàng nước ngoài, ngân hàng liên doanh, ngân hàng hợp tác xã và các TCTD phi ngân hàng được chủ động kiểm soát tăng trưởng tín dụng năm 2025.
Năm 2025, NHNN đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng ở mức trên 16%, có thể xem xét điều chỉnh tăng nếu lạm phát được kiểm soát và các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô cho phép.
Xây dựng bộ tiêu chí kiểm soát an toàn tín dụng trong tháng 7
Có thể nói, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ chính là cú hích cuối cùng, yêu cầu NHNN phải hoàn tất lộ trình này. Bởi theo các chuyên gia, việc bỏ điều hành theo room tín dụng sẽ tạo ra một môi trường cạnh tranh bình đẳng hơn.
Các TCTD có năng lực quản trị rủi ro tốt, có sức khỏe tài chính lành mạnh sẽ có cơ hội bứt phá, mở rộng thị phần mà không bị giới hạn bởi một chỉ tiêu hành chính. Điều này buộc các TCTD phải tập trung vào việc nâng cao chất lượng tài sản, quản trị rủi ro và hiệu quả hoạt động.
Tuy nhiên, Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã không ít lần cảnh báo, tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam đang ở mức cao (mức 134% vào cuối năm 2024), hệ thống tài chính - ngân hàng chưa thực sự lành mạnh một cách bền vững. Vì thế, vấn đề này cũng đặt lo ngại việc gỡ “phanh” tín dụng có thể dẫn đến nguy cơ tăng trưởng tín dụng quá nóng.
Chính vì lo ngại này, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ cũng đã yêu cầu NHNN cần xây dựng bộ tiêu chí kiểm soát an toàn tín dụng, báo cáo Thủ tướng trong tháng 7/2025; đồng thời phải giữ vững ổn định thị trường tiền tệ, quyết liệt triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi đã có.
Ngoài ra, TS. Lê Xuân Nghĩa - chuyên gia kinh tế, cũng nhiều lần cho rằng, NHNN cần điều hành chính sách tiền tệ thông qua các công cụ như lãi suất điều hành, nghiệp vụ thị trường mở, tỷ lệ dự trữ bắt buộc… để điều tiết cung tiền chung cho toàn hệ thống.
Theo chuyên gia, các TCTD cần tăng cường áp dụng công nghệ số trong cấp tín dụng, giúp quy trình vay vốn trở nên minh bạch, nhanh chóng hơn; cũng như khuyến khích tăng trưởng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, công nghệ cao, các dự án trọng điểm...
Các chuyên gia cũng khuyến nghị phải kiểm soát chặt chẽ tín dụng vào các lĩnh vực rủi ro như các dự án bất động sản cao cấp, đất nền không có tính thanh khoản cao; kiểm soát việc sử dụng đòn bẩy tài chính quá mức trong đầu tư chứng khoán...
Tin tức khác
Chuyển đổi số doanh nghiệp từ tối ưu vận hành đến làm chủ dữ liệu
Doanh nghiệp Nhật Bản muốn khai thác dư địa thị trường Việt Nam
Mở rộng thị trường, kết nối chuỗi cung ứng đồ chơi, sản phẩm trẻ em
VRG ban hành Bộ chỉ số ESG, thúc đẩy quản trị doanh nghiệp bền vững
Tài chính doanh nghiệp 24/7: CII trình định hướng đầu tư 168.800 tỷ đồng, Hòa Phát triển khai cảng gần 9.000 tỷ đồng
DAP – Vinachem công bố loạt sản phẩm mới đánh dấu bước tiến trong chuỗi sản xuất hóa chất
Thành lập hộ kinh doanh năm 2026: Đừng chủ quan sau khi có giấy phép, chủ hộ cần làm gì để tránh vi phạm?
PODCAST: Hướng dẫn người nộp thuế tra cứu và chủ động gỡ bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh
PODCAST: Freelancer và KOL cần nắm rõ quy định mới về thuế thu nhập cá nhân từ tháng 7 năm 2026
PODCAST: Sửa Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập: Mở rộng thị trường, tăng cường hậu kiểm
VIDEO: Giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp: Đòn bẩy tài chính nuôi dưỡng nguồn thu bền vững
PODCAST: Làm sạch mã số thuế: Gỡ nút thắt nợ thuế tồn đọng, chuẩn hóa dữ liệu
Diễn đàn Kết nối công nghệ và Đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam với Vùng Vịnh lớn Trung Quốc
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Củng cố EAS thành trụ cột của hòa bình, ổn định và tin cậy chiến lược ở khu vực
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình
Chủ đề của AIPA - 47 phản ánh đúng nguyện vọng chung của các nước trong khu vực
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Nâng tầm hợp tác biển thành ưu tiên chiến lược của ASEAN - Ấn Độ
Việt Nam - Chile: Đối tác chiến lược nối hai bờ Thái Bình Dương
Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Takaichi Sanae đồng chủ trì Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản
Thủ tướng Lê Minh Hưng: ASEAN+3 đã trở thành một trong những động lực chính của hợp tác Đông Á
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bắt đầu tham dự Tuần lễ cấp cao APEC và làm việc song phương tại Trung Quốc
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp lãnh đạo một số tập đoàn của Trung Quốc
TP. Hồ Chí Minh đón đầu thị trường kinh tế tầm thấp hàng tỷ USD
Thị trường vốn trước yêu cầu tăng trưởng 2 con số: Không chỉ huy động, phải phân bổ hiệu quả
Hà Nội đón triển lãm năng lượng toàn cầu với 800 doanh nghiệp
ASEAN - Liên hợp quốc là cầu nối giữa khu vực và toàn cầu
Hợp tác Mekong - Hàn Quốc cần góp phần nâng cao năng lực tự cường
Tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và Quỹ Tiền tệ Quốc tế
ASEAN - Hàn Quốc: Củng cố năng lực tự cường và kiến tạo động lực tăng trưởng mới









