Định giá tài sản trong tố tụng: Rõ khung pháp lý, đúng thẩm quyền

Ảnh minh hoạ: Internet

Theo nội dung kiến nghị của cử tri TP. Hải Phòng do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội chuyển tới Bộ Tài chính, cử tri cho rằng trình tự, thủ tục thành lập Hội đồng định giá, định giá tài sản đã được quy định tại điểm a khoản 4 Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Tuy nhiên, pháp luật hiện hành chưa quy định rõ cách thức hoạt động của Hội đồng định giá tài sản này. Trong khi đó, đối với tố tụng hình sự, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động định giá tài sản đã được quy định cụ thể tại khoản 3 Điều 6 Nghị định số 250/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Từ thực tế đó, cử tri TP. Hải Phòng kiến nghị Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung các quy định chi tiết về hoạt động của Hội đồng định giá tài sản, cũng như trình tự, thủ tục định giá tài sản trong tố tụng dân sự, nhằm bảo đảm hành lang pháp lý thông suốt, tạo thuận lợi cho việc triển khai nhiệm vụ tại địa phương.

Trả lời kiến nghị này, Bộ Tài chính cho hay, tại khoản 2 Điều 217 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2021 và năm 2025) quy định rõ: “Chính phủ quy định chi tiết việc thành lập và hoạt động của Hội đồng định giá tài sản; trình tự, thủ tục định giá tài sản”.

Căn cứ quy định này, trong những năm qua, Bộ Tài chính đã chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng và trình Chính phủ ban hành hệ thống văn bản hướng dẫn chi tiết hoạt động định giá tài sản trong tố tụng hình sự. Trước đó là Nghị định số 30/2018/NĐ-CP ngày 07/3/2018 và Nghị định số 97/2019/NĐ-CP ngày 23/12/2019 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 30/2018/NĐ-CP.

Gần đây nhất, thực hiện Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ năm 2024, nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, Bộ Tài chính đã chủ trì xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định số 250/2025/NĐ-CP ngày 22/9/2025 với hiệu lực luôn từ ngày ký.

Nghị định này quy định chi tiết việc thành lập và hoạt động của Hội đồng định giá tài sản; trình tự, thủ tục định giá tài sản trong tố tụng hình sự, đồng thời thay thế toàn bộ các nghị định trước đây.

Theo Bộ Tài chính, tại Điều 1 Nghị định số 250/2025/NĐ-CP đã quy định rõ phạm vi điều chỉnh, theo đó tập trung vào việc hướng dẫn chi tiết việc thành lập, tổ chức và hoạt động của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự, cũng như trình tự, thủ tục định giá tài sản theo yêu cầu của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự, khi cần xác định giá tài sản trong các trường hợp được Bộ luật Tố tụng hình sự quy định.

Đối với lĩnh vực tố tụng dân sự, Bộ Tài chính cho biết, việc định giá tài sản, bao gồm trình tự, thủ tục thành lập Hội đồng định giá tài sản, hiện đang được thực hiện theo quy định tại Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Tuy nhiên, khác với tố tụng hình sự, Bộ luật Tố tụng dân sự không giao Chính phủ quy định chi tiết cách thức hoạt động của Hội đồng định giá tài sản trong lĩnh vực này.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đề nghị cử tri có văn bản kiến nghị gửi Tòa án nhân dân tối cao – cơ quan được giao chủ trì xây dựng Bộ luật Tố tụng dân sự – để thực hiện rà soát, nghiên cứu và trình cấp có thẩm quyền xem xét điều chỉnh các nội dung liên quan đến hoạt động của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng dân sự để phù hợp với thực tiễn triển khai theo quy định.