Điều gì phía sau quyết định miễn "room" tín dụng cho 18 dự án?

Ngân hàng Nhà nước tổ chức họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026.

Động lực tăng trưởng được ưu tiên về tín dụng

Trả lời báo chí liên quan đến việc không tính room tín dụng đối với 18 dự án của Vingroup, Sun Group và Masterise, cũng như loại trừ phần dư nợ tăng thêm của các dự án nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất khi kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản tại họp báo của NHNN ngày 2/7/2026, ông Phạm Chí Quang Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN) cho biết, NHNN đã rà soát kỹ lưỡng và theo dõi sát tiến độ triển khai các dự án này.

Theo đánh giá của NHNN, đây đều là các dự án có quy mô lớn, khả năng lan tỏa cao, tạo liên kết vùng và đóng góp tích cực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Không chỉ vậy, các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, khu công nghiệp và khu chế xuất còn có ý nghĩa quan trọng đối với an sinh xã hội, thu hút đầu tư và phát triển sản xuất. Chính vì vậy, NHNN quyết định không tính room tín dụng đối với các khoản cho vay thuộc các lĩnh vực này, qua đó tạo thêm dư địa để các tổ chức tín dụng yên tâm bố trí vốn cho các dự án trọng điểm quốc gia, các khu công nghiệp, khu chế xuất và nhà ở xã hội.

Theo Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, cùng với việc điều hành room tín dụng, thời gian tới NHNN cũng sẽ nghiên cứu triển khai nghiệp vụ tái cấp vốn đối với các dự án trọng điểm quốc gia, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, qua đó tạo thêm nguồn lực để các ngân hàng mở rộng khả năng cung ứng vốn cho những lĩnh vực ưu tiên.

Tuy nhiên, việc tạo thêm dư địa tín dụng không đồng nghĩa với việc nới lỏng các tiêu chuẩn cấp tín dụng. Tại họp báo, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà khẳng định, quan điểm xuyên suốt của cơ quan điều hành là “không đánh đổi rủi ro lấy tăng trưởng”. NHNN sẽ tiếp tục hỗ trợ tích cực thanh khoản cho các tổ chức tín dụng thông qua các công cụ như nghiệp vụ thị trường mở, hoán đổi ngoại tệ và nghiên cứu tái cấp vốn trong dài hạn để bảo đảm tín dụng đi đúng và trúng mục tiêu.

Năm 2026, NHNN dự kiến tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15%, có điều chỉnh tăng, giảm phù hợp với diễn biến, tình hình thực tế, đảm bảo kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

Thêm dư địa vốn nhưng không nới chuẩn an toàn

Việc mở thêm dư địa tín dụng cho các dự án trọng điểm cũng đặt ra yêu cầu phải bảo đảm nguồn vốn và an toàn thanh khoản của hệ thống ngân hàng. Về vấn đề này, ông Phạm Chí Quang cho biết, trong nhiều năm qua cũng như thời điểm hiện nay, hệ thống ngân hàng đang đối mặt với không ít khó khăn, đặc biệt là bài toán cân đối nguồn vốn khi tốc độ tăng trưởng huy động luôn thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Theo ông Phạm Chí Quang, bình quân giai đoạn 2021-2025, tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động khoảng 3,8 điểm phần trăm. Đến ngày 15/6/2026, tín dụng tiếp tục tăng khoảng 6,38%, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 4,3%, chênh lệch gần 2 điểm phần trăm.

Hơn nữa, tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng vốn huy động (LDR) của toàn hệ thống hiện ở mức khoảng 111-112%, tức là cho vay ra 112 đồng thì chỉ huy động được khoảng 100 đồng, còn lại các ngân hàng phải cân đối từ những nguồn vốn khác. Vì vậy, việc quản trị thanh khoản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Ông Vũ Lê Tùng Giang, Phó Cục trưởng Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng (NHNN).

Theo đại diện NHNN, mặc dù toàn hệ thống vẫn luôn bảo đảm 100% khả năng chi trả, duy trì hoạt động thanh toán thông suốt cho nền kinh tế, nhưng trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động, áp lực bảo đảm an toàn thanh khoản ngày càng lớn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến mặt bằng lãi suất chịu áp lực tăng trong thời gian qua.

Để hỗ trợ hệ thống ngân hàng, thời gian qua Chính phủ và các bộ, ngành đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng thêm nguồn lực thanh khoản.

Đáng chú ý là Nghị quyết số 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 cập nhật kịch bản và giải pháp trọng tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên của Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính và NHNN tiếp tục nghiên cứu nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại vào nguồn vốn huy động của các ngân hàng thương mại để bổ sung thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.

Nghị quyết số 168/NQ-CP cũng giao Bộ Tài chính chủ động quyết định hạn mức cụ thể sử dụng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại (có thể vượt quá 50% khả năng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi) nhằm tăng cường phối hợp giữa chính sách tài khoá và chính sách tiền tệ.

Trước đó, NHNN đã ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN, trong đó cho phép các ngân hàng thương mại được tính 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số khi xác định tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR).

Giải thích rõ hơn về quy định này, ông Vũ Lê Tùng Giang, Phó Cục trưởng Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng cho biết, việc điều chỉnh cách tính LDR không đồng nghĩa với việc làm gia tăng thực chất khả năng thanh khoản của hệ thống ngân hàng. Theo ông, quy định mới chủ yếu phản ánh sát hơn đặc điểm của nguồn vốn và giảm bớt những ràng buộc mang tính kỹ thuật trong việc tính toán tỷ lệ an toàn, chứ không làm tăng ngay quy mô nguồn vốn của các ngân hàng.

Theo ông Giang, sau khi Nghị quyết số 168/NQ-CP được ban hành, NHNN sẽ tiếp tục nghiên cứu các giải pháp phù hợp để hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống trong thời gian tới.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cũng nhấn mạnh, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại là một trong những nguồn hỗ trợ thanh khoản quan trọng của hệ thống. Tuy nhiên, do số dư tiền gửi này có thể thay đổi theo tiến độ thu, chi ngân sách nên các tổ chức tín dụng vẫn phải chủ động dự phòng thanh khoản, bảo đảm khả năng chi trả và duy trì an toàn hoạt động.