Bốn thập niên sau công cuộc đổi mới, Việt Nam đã đi một chặng đường phát triển đầy ấn tượng. Từ một nền kinh tế có xuất phát điểm thấp, Việt Nam từng bước vươn lên trở thành quốc gia có thu nhập trung bình, quy mô GDP năm vượt 514 tỷ USD, nằm trong nhóm nền kinh tế lớn của ASEAN và ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chuỗi sản xuất, thương mại toàn cầu.
Theo ông Lê Trung Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính), thành quả đó gắn liền với mô hình tăng trưởng theo chiều rộng mà hầu hết các quốc gia đều trải qua ở giai đoạn đầu phát triển. Trong điều kiện xuất phát điểm thấp, thiếu vốn, thiếu công nghệ và hạ tầng còn nhiều hạn chế, Việt Nam đã huy động hiệu quả các nguồn lực sẵn có, đẩy mạnh đầu tư, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tận dụng lợi thế lao động dồi dào và mở rộng hội nhập quốc tế. Nhờ đó, nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm, tạo nền tảng cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chính thức bước vào nhóm nước có thu nhập trung bình từ năm 2008.
Ba động lực chủ yếu của giai đoạn phát triển này là mở rộng đầu tư, thu hút dòng vốn FDI và phát huy lợi thế lao động chi phí thấp. Đây là những động lực đã giúp Việt Nam tạo dựng nền tảng phát triển trong gần 4 thập niên qua, đồng thời mở rộng không gian cho hội nhập và nâng cao vị thế của nền kinh tế.
Những thành tựu ấy không chỉ được đo bằng quy mô nền kinh tế hay tốc độ tăng trưởng, mà còn thể hiện ở sự cải thiện rõ rệt về đời sống nhân dân, sự ổn định kinh tế vĩ mô, năng lực hội nhập quốc tế và vị thế ngày càng cao của Việt Nam trên trường quốc tế.
Tuy nhiên, càng tiến gần tới mục tiêu phát triển cao hơn, những yêu cầu đặt ra đối với nền kinh tế càng trở nên khắt khe hơn. Nếu mục tiêu của 40 năm đổi mới là thoát khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu và vươn lên nhóm nước có thu nhập trung bình, thì giai đoạn tới là hành trình hoàn toàn khác: Đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Mục tiêu này đã được khẳng định rõ trong văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Đó không còn là câu chuyện duy trì tốc độ tăng trưởng của một vài năm hay một nhiệm kỳ. Đó là yêu cầu phải duy trì một quỹ đạo tăng trưởng cao trong thời gian dài, đồng thời bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
