Phát triển bảo hiểm nông nghiệp tại Đồng bằng sông Hồng để ứng phó với biến đổi khí hậu

Năm 2025, giá trị sản xuất nông, lâm, thủy sản của vùng Đồng bằng sông Hồng tiếp tục duy trì tăng trưởng ổn định.

Bảo hiểm nông nghiệp từng bước mở rộng nhưng độ bao phủ còn hạn chế

Đồng bằng sông Hồng hiện là vùng có mật độ dân cư cao nhất cả nước, đồng thời là một trong những trung tâm sản xuất nông nghiệp hàng hóa lớn của miền Bắc. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025, giá trị sản xuất nông, lâm, thủy sản của vùng tiếp tục duy trì tăng trưởng ổn định, trong đó chăn nuôi và thủy sản chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong cơ cấu ngành nông nghiệp.

Những năm gần đây, cùng với việc triển khai Nghị định số 58/2018/NĐ-CP của Chính phủ về bảo hiểm nông nghiệp, nhiều địa phương trong vùng đã từng bước mở rộng các sản phẩm bảo hiểm đối với cây lúa, vật nuôi và nuôi trồng thủy sản. Theo Bộ Tài chính, đến cuối năm 2025, tổng giá trị được bảo hiểm của các chương trình bảo hiểm nông nghiệp trên phạm vi cả nước đạt khoảng 7.800 tỷ đồng, với hơn 19.000 hộ sản xuất và tổ chức tham gia.

Theo số liệu của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, doanh thu bảo hiểm nông nghiệp toàn thị trường năm 2025 tiếp tục duy trì xu hướng tăng, trong khi số tiền bồi thường tập trung chủ yếu ở lĩnh vực chăn nuôi và thủy sản. Điều này cho thấy nhu cầu bảo vệ trước rủi ro trong sản xuất nông nghiệp ngày càng gia tăng.

Mặc dù vậy, độ bao phủ của bảo hiểm nông nghiệp vẫn còn thấp so với quy mô sản xuất của vùng. Phần lớn hộ nông dân vẫn sản xuất với quy mô nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi và chưa coi bảo hiểm là công cụ quản trị rủi ro thường xuyên. Nhận thức của người dân về bảo hiểm còn hạn chế, trong khi chi phí tham gia đối với một số đối tượng sản xuất vẫn là rào cản đáng kể.

Bên cạnh đó, rủi ro thiên tai, dịch bệnh và biến động giá cả ngày càng phức tạp cũng khiến doanh nghiệp bảo hiểm gặp khó khăn trong việc xác định phí và kiểm soát bồi thường. Hệ thống dữ liệu phục vụ đánh giá rủi ro ở nhiều địa phương vẫn chưa được số hóa đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai các sản phẩm bảo hiểm hiện đại.

Hoàn thiện cơ chế để mở rộng bảo hiểm nông nghiệp tại Đồng bằng sông Hồng

Trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa và phát triển theo hướng xanh, việc mở rộng bảo hiểm nông nghiệp cần được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao khả năng chống chịu của khu vực nông thôn.

Diễn đàn kết nối nông sản vùng Đồng bằng sông Hồng hướng tới thị trường Tết .

Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách bảo hiểm nông nghiệp theo hướng đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng đối tượng được hỗ trợ. Theo dự thảo sửa đổi Nghị định số 58/2018/NĐ-CP do Bộ Tài chính xây dựng, mức hỗ trợ phí bảo hiểm đối với hộ nghèo dự kiến được nâng lên tối đa 95%, đồng thời mở rộng phạm vi hỗ trợ đối với các hộ sản xuất và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp.

Cùng với đó, cần phát triển các sản phẩm bảo hiểm phù hợp với đặc điểm của Đồng bằng sông Hồng, trong đó ưu tiên các lĩnh vực có giá trị kinh tế cao như chăn nuôi tập trung, thủy sản nước ngọt, cây ăn quả và nông nghiệp công nghệ cao. Việc xây dựng các sản phẩm bảo hiểm theo chuỗi giá trị sẽ góp phần giảm chi phí quản lý và nâng cao hiệu quả triển khai.

Một giải pháp quan trọng khác là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong quản lý hợp đồng, đánh giá tổn thất và chi trả bồi thường. Đây là xu hướng đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm nâng cao tính minh bạch và giảm chi phí vận hành của thị trường bảo hiểm.

Đồng thời, cần xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về sản xuất nông nghiệp, dịch bệnh và thiên tai trên phạm vi toàn vùng để hỗ trợ doanh nghiệp bảo hiểm trong việc định phí và quản trị rủi ro. Việc kết nối dữ liệu giữa ngành nông nghiệp, tài chính, bảo hiểm và chính quyền địa phương sẽ tạo nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi số của thị trường bảo hiểm nông nghiệp.

Về dài hạn, bảo hiểm nông nghiệp cần được lồng ghép với Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững đến năm 2030, Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và các chương trình xây dựng nông thôn mới. Khi được triển khai đồng bộ, bảo hiểm sẽ không chỉ là công cụ bồi thường rủi ro mà còn trở thành một cấu phần quan trọng của hệ sinh thái tài chính phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững.

Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp ngày càng chịu tác động của biến đổi khí hậu, dịch bệnh và biến động thị trường, phát triển bảo hiểm nông nghiệp là yêu cầu tất yếu đối với Đồng bằng sông Hồng. Hoàn thiện cơ chế chính sách, mở rộng độ bao phủ và ứng dụng công nghệ trong quản trị rủi ro sẽ góp phần bảo vệ sinh kế của người dân, nâng cao khả năng chống chịu và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững trong giai đoạn mới.