Phát huy tối đa hiệu quả chính sách, phấn đấu giảm lãi suất cho vay

Điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá, lãi suất tiếp tục được thực hiện chủ động, inh hoạt. Nguồn số liệu: Bộ Tài chính.

Phát biểu tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 ngày 3/9, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá, lãi suất tiếp tục được thực hiện chủ động, linh hoạt; thanh khoản trong ngắn hạn của hệ thống ngân hàng được cải thiện.

Đáng chú ý, theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến ngày 22/8, huy động vốn bằng VND tăng 8,77% so với đầu năm, cao hơn mức tăng 8,38% của dư nợ tín dụng bằng VND.

Đây là sự thay đổi đáng kể so với những tháng trước. Theo Báo cáo tiền tệ - trái phiếu tháng 8/2026 của Công ty chứng khoán VNDIRECT, tính đến cuối tháng 7, tín dụng tăng 8,38% trong khi huy động vốn mới tăng 5,75%.

Như vậy, chỉ trong chưa đầy một tháng, tốc độ tăng huy động vốn bằng VND đã có sự cải thiện đáng kể và vượt tốc độ tăng tín dụng. Đây là yếu tố quan trọng giúp giảm áp lực cân đối vốn ngắn hạn của các tổ chức tín dụng.

Tuy nhiên, khảo sát biểu lãi suất hiện hành cho thấy mức lãi suất giữa các ngân hàng tiếp tục phân hóa mạnh, nhất là từ kỳ hạn 6 tháng trở lên.

Chẳng hạn, Cake by VPBank có mức lãi suất lên tới 9,2%/năm ở kỳ hạn 6 tháng và 9,4%/năm ở kỳ hạn 12-24 tháng khi tính cả chương trình ưu đãi. Bac A Bank áp dụng 7,05%/năm cho 6 tháng và 7,1%/năm cho 12 tháng; LPBank lần lượt ở mức 7% và 7,2%/năm; VCBNeo và MBV cùng ở mức 7%/năm tại nhiều kỳ hạn.

Sacombank là trường hợp đáng chú ý khi đầu tháng 9 tăng mạnh lãi suất tiền gửi trực tuyến. Với khoản tiền gửi từ 500 triệu đồng trở lên, lãi suất kỳ hạn 6-11 tháng được nâng lên 7,2%/năm, kỳ hạn 12-18 tháng lên 7,5%/năm. Mức cao nhất 7,8%/năm được áp dụng với tiền gửi trực tuyến từ 500 triệu đồng trở lên tại kỳ hạn 24-36 tháng.

Đáng chú ý, lãi suất các chương trình ưu đãi có thể lên 8,5-9,3%/năm tại một số ngân hàng thương mại tư nhân vừa và nhỏ. Ngoài ra, kênh chứng chỉ tiền gửi ghi nhận mức lãi suất còn cao hơn tiết kiệm thông thường tới 3 điểm phần trăm, như VPBank niêm yết lên tới 9%/năm, Techcombank ở mức 8%/năm và Vietcombank khoảng 7,5%/ năm.

Một số quảng cáo chứng chỉ tiền gửi trên ứng dụng ngân hàng với lãi suất ưu đãi.

Điều này cho thấy, dù thanh khoản ngắn hạn cải thiện, nhu cầu củng cố nguồn vốn trung và dài hạn vẫn hiện hữu. Đặc biệt, khi nhu cầu tín dụng thường tăng trong những tháng cuối năm, các ngân hàng vẫn phải chuẩn bị nguồn vốn để vừa đáp ứng nhu cầu giải ngân, vừa bảo đảm các tỷ lệ an toàn.

Báo cáo của VNDIRECT cho biết, dù lãi suất huy động niêm yết đã chững lại, mặt bằng lãi suất thực tế vẫn neo cao nhằm giữ chân những dòng tiền lớn, bởi các ngân hàng vẫn phải bổ sung nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu giải ngân và bảo đảm các chỉ tiêu an toàn.

Như vậy, việc huy động vốn tăng nhanh hơn tín dụng vào cuối tháng 8 giúp giải tỏa một phần áp lực trước mắt, nhưng chưa đủ để khẳng định áp lực nguồn vốn đã kết thúc.

Trong những tháng cuối năm, chính sách điều hành có thể tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với thanh khoản và mặt bằng lãi suất. Yêu cầu giữ ổn định thanh khoản cũng được đặt ra trong điều hành những tháng cuối năm.

Phát biểu kết luận tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp hài hòa, chặt chẽ, thường xuyên với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác; tập trung tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên, các dự án trọng điểm, đồng thời kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu thường xuyên đánh giá “điểm cân bằng” giữa yêu cầu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng, xác định ngưỡng cảnh báo; chủ động sử dụng các công cụ thuộc thẩm quyền để phát huy tối đa hiệu quả chính sách, giữ ổn định thanh khoản, phấn đấu giảm lãi suất cho vay.

Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu điều hành linh hoạt tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại để tăng thanh khoản cho nền kinh tế; chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng cường hợp tác với các quỹ đầu tư và các định chế tài chính nhằm đa dạng hóa nguồn vốn cho doanh nghiệp.

Cũng theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2026 ở mức 2 con số, đồng thời giữ ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%, Bộ Tài chính đề xuất Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; tăng cường cung ứng thanh khoản và hỗ trợ các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý.

Tín dụng cần tiếp tục được hướng vào sản xuất, xuất khẩu, các lĩnh vực, dự án ưu tiên và động lực tăng trưởng, đồng thời kiểm soát tín dụng vào lĩnh vực rủi ro. Một giải pháp đáng chú ý khác là Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Bộ Tài chính điều hành linh hoạt tiền gửi Kho bạc Nhà nước và nâng hạn mức tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại.

Trong bối cảnh các giải pháp hỗ trợ thanh khoản tiếp tục được triển khai, nhóm phân tích VNDIRECT kỳ vọng, mặt bằng lãi suất có dư địa giảm dần từ quý IV/2026 khi các chính sách hỗ trợ thanh khoản thẩm thấu rõ hơn và tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh.

Tuy vậy, diễn biến lãi suất huy động đầu tháng 9 cho thấy khả năng giảm mạnh trên diện rộng chưa rõ ràng. Tín dụng được định hướng tiếp tục tăng để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng cao, trong khi các ngân hàng vẫn cần duy trì nguồn vốn đủ lớn và ổn định cho giai đoạn cuối năm.

Những yêu cầu này cho thấy bài toán thanh khoản không chỉ được nhìn ở khả năng đáp ứng vốn ngắn hạn của hệ thống ngân hàng, mà còn gắn với yêu cầu phối hợp chính sách và phân bổ dòng vốn. Định hướng điều hành vẫn đặt trọng tâm vào duy trì thanh khoản ổn định, hướng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên và tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay.