Lãi suất giảm, mở lối vốn rẻ cho doanh nghiệp

Lãi suất hôm nay: Kỳ hạn 6 tháng lên 7,6%/năm, nhóm ngân hàng lớn cùng ở 6,6%

Dư địa giảm lãi suất vẫn chịu sức ép từ chi phí vốn

Mặt bằng lãi suất cho vay tiếp tục có thêm những chuyển động mới trong tháng 8/2026 khi nhiều ngân hàng công bố giảm lãi suất hoặc bổ sung các chương trình tín dụng ưu đãi, tập trung vào sản xuất, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Mới đây, SHB bổ sung thêm 2.000 tỷ đồng cho khách hàng mới thuộc các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp, đổi mới sáng tạo..., với mức giảm lãi suất 0,5-0,7%/năm so với hiện hành. Cộng với 45.000 tỷ đồng tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, cá nhân và hộ kinh doanh từ đầu năm, tổng quy mô chương trình đạt 47.000 tỷ đồng.

Sacombank cũng triển khai chương trình tín dụng ưu đãi dành cho khách hàng xuất nhập khẩu trên nền danh mục gần 100.000 tỷ đồng, áp dụng đến cuối năm 2026, với mức lãi suất giảm 2% cho khách hàng mới và hiện hữu. Ngân hàng đồng thời triển khai các chương trình dành cho lĩnh vực ưu tiên, hộ kinh doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), quy mô từ 10.000-15.000 tỷ đồng.

ACB triển khai gói tín dụng 5.000 tỷ đồng với lãi suất thấp hơn 1%/năm so với mức hiện hữu, tập trung vào phân khúc SME.

Ông Từ Tiến Phát, Tổng Giám đốc ACB cho biết, chương trình được triển khai theo định hướng của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, nhằm thúc đẩy tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo ông Từ Tiến Phát, hệ thống ngân hàng đang cùng tìm cách kéo giảm lãi suất cho vay một cách thực chất, thay vì chỉ dừng ở thông điệp.

Tuy vậy, các chương trình ưu đãi được triển khai trong lúc nguồn tiền gửi vào hệ thống ngân hàng tiếp tục tăng. Theo báo cáo tổng hợp của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA), đến cuối tháng 6/2026, tiền gửi dân cư vượt 11 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 733.000 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm. Tiền gửi của các tổ chức kinh tế đạt khoảng 6,37 triệu tỷ đồng.

Tuy nhiên, nguồn tiền gửi tăng mạnh không đồng nghĩa áp lực vốn của các ngân hàng đã hết. Đến cuối tháng 7/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Trong đó, dư nợ doanh nghiệp trên 10,7 triệu tỷ đồng, chiếm 53,4% tổng dư nợ; riêng dư nợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên 4 triệu tỷ đồng.

Trong khi tín dụng tăng nhanh, nhu cầu vốn trung và dài hạn vẫn lớn nên dư địa cải thiện lãi suất không nhiều. Nhận định về những tháng cuối năm, ông Phạm Như Ánh, Tổng Giám đốc MB nghiêng về kịch bản lãi suất đi ngang khi thanh khoản cải thiện nhưng chưa nhanh. Trong khi đó, đại diện ACB và chuyên gia Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) dự báo, lãi suất có thể biến động tăng hoặc giảm khoảng 0,2-0,5 điểm phần trăm, phụ thuộc vào dòng vốn FDI và diễn biến địa chính trị thế giới.

Từ tài sản thế chấp đến chấm điểm bằng dòng tiền

Nếu giảm lãi suất giải quyết bài toán giá vốn, dữ liệu và công nghệ đang được kỳ vọng xử lý một nút thắt khác về khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp.

Về vấn đề này, ông Đào Hồng Giang, Phó Chủ tịch điều hành, Giám đốc Khối Ngân hàng - Tài chính FPT IS, Tập đoàn FPT cho biết, AI trong ngân hàng cần chuyển từ những thử nghiệm riêng lẻ sang ứng dụng trong quy trình thực tế, từ chăm sóc khách hàng, cấp tín dụng đến quản trị rủi ro và vận hành. Điều này mở ra khả năng sử dụng công nghệ sâu hơn trong quá trình đánh giá, cấp vốn, nhưng phải đồng thời bảo đảm các yêu cầu pháp lý về thu thập, khai thác và sử dụng dữ liệu.

Với các ngân hàng, Tổng Giám đốc ACB cho rằng, việc Chính phủ thúc đẩy kết nối dữ liệu dùng chung từ cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội và các cơ quan khác sẽ hỗ trợ quá trình thẩm định tín dụng trong tương lai. Bởi các ngân hàng đã ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data), AI trong cấp tín dụng trong những năm gần đây và mức độ triển khai phụ thuộc vào khẩu vị rủi ro của từng tổ chức tín dụng.

Đặc biệt với cho vay tín chấp, ngân hàng không thể chỉ nhìn vào thông tin từ Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) hay dữ liệu thanh toán. Với một hộ kinh doanh, ngân hàng cần hiểu dòng tiền ra - vào, doanh thu, nghĩa vụ thuế, lịch sử thanh toán và các hành vi tài chính khác. Khi những dữ liệu này đủ minh bạch, ngân hàng có thêm cơ sở đánh giá khả năng trả nợ mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào tài sản thế chấp.

Vì vậy, theo ông Từ Tiến Phát, việc hộ kinh doanh minh bạch doanh thu, thanh toán và nghĩa vụ thuế không chỉ là vấn đề tuân thủ pháp luật mà còn mang lại quyền lợi trong tiếp cận tín dụng. Dữ liệu càng đầy đủ, khả năng ngân hàng xem xét cho vay tín chấp càng được mở rộng.

Công nghệ cũng đang trực tiếp rút ngắn quy trình vay vốn. Ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank cho biết, nhiều công đoạn trước đây thực hiện thủ công đã được chuyển sang sử dụng công nghệ. Hệ thống có thể hỗ trợ thu thập dữ liệu, tính toán chỉ số và phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp, qua đó giảm nguồn lực vận hành và tăng tính minh bạch trong quyết định.

Theo thống kê của TPBank, ứng dụng công nghệ giúp giảm khoảng 30% quy trình ở một số khâu vận hành phía sau, rút ngắn khoảng 40-50% thời gian xử lý và tiết kiệm 300-500 tỷ đồng chi phí mỗi năm. Từ tháng 5/2026, ngân hàng cũng triển khai ký số và xác thực qua VNeID đối với giao dịch tín dụng của khách hàng cá nhân, giảm bớt giấy tờ và thao tác ký trực tiếp.

Ở phân khúc hộ kinh doanh, SHB phát triển SAHA Shop, tích hợp quản lý doanh thu, tài khoản, giao dịch, thanh toán QR và các tiện ích phục vụ hoạt động kinh doanh. Dữ liệu về doanh thu, giao dịch và dòng tiền được hình thành trong quá trình sử dụng dịch vụ có thể trở thành một trong những cơ sở để ngân hàng hiểu rõ hơn hoạt động của khách hàng.

Như vậy, thay vì doanh nghiệp chỉ mang một bộ hồ sơ tới ngân hàng để chứng minh năng lực tài chính tại một thời điểm, dữ liệu có thể phản ánh liên tục hoạt động bán hàng, doanh thu, thanh toán, hóa đơn và thực hiện nghĩa vụ thuế. Qua đó không chỉ làm cho vốn rẻ hơn, mà còn làm cho những doanh nghiệp có dòng tiền tốt, phương án kinh doanh khả thi có cơ hội tiếp cận vốn thuận lợi hơn.