Lai Châu phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh

Lai Châu phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh

Lai Châu đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong phát triển nông nghiệp xanh khi sở hữu diện tích tự nhiên rộng hơn 9.000 km² cùng hệ sinh thái đa dạng, phân hóa thành nhiều tiểu vùng khí hậu đặc thù. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương phát triển các sản phẩm nông nghiệp hàng hóa có giá trị cao, từ chè, lúa đặc sản, cao su, cây ăn quả đến thủy sản nước lạnh, nuôi cá lồng và đặc biệt là dược liệu dưới tán rừng - một lĩnh vực giàu tiềm năng trong xu thế kinh tế xanh.

Thời gian qua, tỉnh đã đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ. Sự chuyển dịch này không chỉ dừng ở thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi mà còn hướng tới xây dựng nền nông nghiệp xanh, sạch và bền vững.

Nhiều vùng sản xuất tập trung đã được hình thành, tạo tiền đề phát triển quy mô lớn như chè, lúa đặc sản, quế, mắc ca, cây ăn quả, cao su, thủy sản lòng hồ và nuôi ong. Đáng chú ý, vùng sâm Lai Châu và các loại dược liệu quý dưới tán rừng đang dần khẳng định vị thế, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp theo hướng giảm phát thải.

Các chỉ số phát triển cho thấy những bước tiến rõ rệt trong quá trình chuyển đổi xanh. Đến năm 2025, toàn tỉnh có hơn 520 ha cây trồng áp dụng tiêu chuẩn sản xuất an toàn, trong đó nhiều diện tích đạt các chứng nhận như VietGAP, RA, hữu cơ và GACP.

Mô hình sản xuất trong nhà màng, nhà lưới được mở rộng, góp phần hạn chế sử dụng hóa chất nông nghiệp. Đồng thời, hàng nghìn ha lúa áp dụng kỹ thuật canh tác cải tiến, cùng với việc khoảng một phần ba trang trại chăn nuôi đã đầu tư hệ thống xử lý chất thải, cho thấy xu hướng chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp thân thiện môi trường ngày càng rõ nét.

Dù vậy, quá trình phát triển nông nghiệp xanh tại Lai Châu vẫn bộc lộ nhiều hạn chế. Quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún khiến việc áp dụng đồng bộ các tiêu chuẩn gặp khó khăn, trong khi tập quán canh tác truyền thống và tâm lý chạy theo năng suất vẫn tồn tại, dẫn đến nguy cơ lạm dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật.

Bên cạnh đó, số lượng doanh nghiệp và hợp tác xã đủ năng lực dẫn dắt chuỗi giá trị còn hạn chế, hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, chi phí logistics cao làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm. Những thách thức như thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, hạn chế trong ứng dụng khoa học công nghệ, cùng với tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai và dịch bệnh tiếp tục là rào cản lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững.

Trong bối cảnh đó, Lai Châu xác định giai đoạn 2026-2030 là thời điểm then chốt để tăng tốc phát triển nông nghiệp hàng hóa và dược liệu theo hướng kinh tế xanh. Định hướng xuyên suốt là phát triển nông nghiệp đa giá trị, tích hợp các yếu tố xanh, sạch, tuần hoàn và ít phát thải. Tỉnh tập trung khai thác hiệu quả tiềm năng địa phương, thúc đẩy tích tụ đất đai, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong toàn bộ chuỗi sản xuất, chế biến, tiêu thụ và truy xuất nguồn gốc.

Các mục tiêu cụ thể được đặt ra khá rõ ràng, từ mở rộng diện tích chè sản xuất theo hướng xanh, chuẩn hóa mã số vùng trồng, phát triển lúa hàng hóa chất lượng cao, đến nâng cao diện tích cây ăn quả, rau, hoa đạt tiêu chuẩn an toàn, hữu cơ. Trong chăn nuôi, định hướng phát triển trang trại quy mô lớn gắn với hệ thống xử lý chất thải đồng bộ, đồng thời mở rộng nuôi ong và thủy sản theo hướng bền vững.

Lĩnh vực lâm nghiệp và dược liệu tiếp tục được coi là trụ cột với kế hoạch phát triển các loại cây có giá trị kinh tế cao như mắc ca, quế và đặc biệt là sâm Lai Châu, kết hợp bảo tồn và mở rộng vùng dược liệu dưới tán rừng theo tiêu chuẩn quốc tế.

Đáng chú ý, tỉnh cũng định hướng phát triển nông nghiệp tích hợp đa giá trị gắn với du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và khai thác hiệu quả tài nguyên rừng, từng bước tiếp cận thị trường tín chỉ carbon. Đây là hướng đi mới, không chỉ giúp gia tăng giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Lai Châu sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng tuần hoàn, thúc đẩy tích tụ đất đai, thu hút doanh nghiệp đầu tư, phát triển kinh tế hợp tác, ứng dụng công nghệ cao và IoT. Đồng thời, tỉnh tăng cường tái chế phụ phẩm, xử lý chất thải, xây dựng thương hiệu và đẩy mạnh xúc tiến thương mại, qua đó nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm nông nghiệp.

Với định hướng rõ ràng cùng các giải pháp đồng bộ, Lai Châu đang từng bước khẳng định hướng đi đúng trong phát triển nông nghiệp hàng hóa và dược liệu theo hướng kinh tế xanh, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân và phát huy hiệu quả tiềm năng sinh thái đặc thù của địa phương.