Kiểm soát lạm phát 6 tháng cuối năm: Áp lực lớn nhưng dư địa vẫn hiện hữu

Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (ngồi giữa) và đại diện các ban chuyên môn tại Họp báo.

Hiệu quả từ công tác điều hành giá và phối hợp chính sách

Kinh tế thế giới trong nửa đầu năm 2026 tiếp tục diễn biến phức tạp khi xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng, nguyên nhiên vật liệu và chi phí logistics tạo áp lực lên mặt bằng giá tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Dù chịu nhiều tác động từ bên ngoài, mặt bằng giá trong nước vẫn cơ bản được kiểm soát.

Theo số liệu của Cục Thống kê, bình quân 6 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 4,12%. Riêng tháng 6, CPI giảm 0,39% so với tháng trước nhờ giá xăng dầu giảm theo diễn biến của thị trường thế giới, song vẫn tăng 4,69% so với cùng kỳ năm 2025.

Trả lời câu hỏi của phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính liên quan đến lạm phát tại Họp báo công bố số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý II và 6 tháng đầu năm 2026 của Cục Thống kê vào ngày 3/7/2026, theo bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng Ban Thống kê dịch vụ và giá, kết quả nêu trên phản ánh hiệu quả của công tác điều hành giá cũng như sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách tài khóa, tiền tệ và các giải pháp bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa của Chính phủ.

Bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng Ban Thống kê dịch vụ và giá trả lời câu hỏi của báo chí.

“Trong nước, mặc dù chịu tác động từ bên ngoài nhưng chúng tôi đánh giá mặt bằng giá cơ bản được kiểm soát tốt. Bình quân 6 tháng đầu năm, CPI tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này phản ánh hiệu quả của công tác điều hành giá, sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách tài khóa, tiền tệ và các giải pháp bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa”, bà Nguyễn Thu Oanh cho hay.

Bà Nguyễn Thu Oanh phân tích, diễn biến lạm phát trong 6 tháng đầu năm chịu tác động của nhiều yếu tố đan xen. Một số nhóm hàng như nhà ở, điện sinh hoạt, vật liệu xây dựng và dịch vụ tiêu dùng tăng do chi phí đầu vào gia tăng cùng với sự phục hồi của nhu cầu tiêu dùng. Trong khi đó, việc điều hành linh hoạt giá xăng dầu và nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào đã góp phần giảm bớt áp lực tăng giá.

Số liệu của Cục Thống kê cho thấy, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng là nhóm tác động lớn nhất đến CPI bình quân 6 tháng khi tăng 6,72% so với cùng kỳ năm trước, đóng góp 1,53 điểm phần trăm vào mức tăng chung. Tiếp đến là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,79%, đóng góp 1,72 điểm phần trăm; nhóm giao thông tăng 5,23%, trong đó giá nhiên liệu tăng 8,9%.

Ở chiều ngược lại, việc điều hành chủ động thị trường xăng dầu cùng nguồn cung hàng hóa thiết yếu được bảo đảm đã góp phần hạn chế các cú sốc giá, giúp mặt bằng giá trong nước duy trì ổn định hơn so với áp lực từ bên ngoài.

Áp lực kiểm soát lạm phát sẽ gia tăng trong nửa cuối năm

Mặc dù đánh giá mặt bằng giá 6 tháng đầu năm được kiểm soát tích cực, nhưng công tác điều hành lạm phát trong những tháng còn lại của năm sẽ đối mặt với nhiều khó khăn hơn. Theo bà Nguyễn Thu Oanh, Cục Thống kê đã xây dựng các phương án kỹ thuật phục vụ công tác điều hành của Chính phủ trên cơ sở diễn biến lạm phát 6 tháng đầu năm, đồng thời đưa ra nhiều giả định khác nhau về biến động giá các nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu và triển vọng kinh tế thế giới.

“Hiện nay, kịch bản lạm phát mà chúng tôi xây dựng nằm trong khoảng 4,5-5%”, Trưởng ban Ban Thống kê dịch vụ và giá cho biết.

Nguồn số liệu: Cục Thống kê

Về 6 tháng cuối năm 2026, bà Nguyễn Thu Oanh cho hay, áp lực đầu tiên đến từ diễn biến của thị trường năng lượng thế giới khi tình hình địa chính trị vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Mặc dù xăng dầu chỉ chiếm khoảng 4,5% trong rổ hàng hóa tính CPI, nhưng đây là nhóm hàng có tác động lan tỏa rất lớn đến chi phí vận tải, logistics, sản xuất cũng như giá của nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ khác.

Bên cạnh đó, chi phí đầu vào của nền kinh tế vẫn ở mức cao và có nguy cơ tiếp tục tạo áp lực lên lạm phát tiêu dùng. Điều này được phản ánh khá rõ qua các chỉ số giá sản xuất trong 6 tháng đầu năm.

Cụ thể, chỉ số giá sản xuất sản phẩm công nghiệp tăng 4,18% so với cùng kỳ năm trước; chỉ số giá nguyên nhiên vật liệu dùng cho sản xuất tăng 5,4%. Ngoài ra, giá sản xuất của ngành vận tải, kho bãi cũng ghi nhận mức tăng đáng kể...

Theo bà Nguyễn Thu Oanh, nếu các chi phí đầu vào tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian dài, áp lực sẽ dần chuyển sang giá tiêu dùng, khiến công tác kiểm soát lạm phát trở nên khó khăn hơn.

Hơn nữa, nhu cầu tiêu dùng, đầu tư và du lịch thường tăng cao trong những tháng cuối năm, đặc biệt vào các dịp lễ, Tết. Đây là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhưng cũng tạo sức ép nhất định lên giá cả nếu nguồn cung không được chuẩn bị đầy đủ. Vì vậy, việc theo dõi sát diễn biến giá cả thế giới, chủ động nguồn cung trong nước, nhất là các mặt hàng thiết yếu, sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế nguy cơ phát sinh các đợt tăng giá cục bộ.

Một yếu tố khác cần được tính toán thận trọng là lộ trình điều chỉnh giá các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý như giáo dục, y tế và một số dịch vụ công. Theo bà Nguyễn Thu Oanh, việc điều chỉnh cần bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu thực hiện cơ chế thị trường với mục tiêu kiểm soát lạm phát, tránh tạo áp lực dồn vào một thời điểm.

Cũng về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê cho biết, các chỉ tiêu thống kê 6 tháng đầu năm cho thấy kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, lạm phát được kiểm soát ở mức phù hợp… Để vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa giữ ổn định mặt bằng giá trong nửa cuối năm, bà Hương cho rằng các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế thế giới, đặc biệt là giá dầu, chi phí vận tải, tỷ giá và các yếu tố có thể tác động đến lạm phát để chủ động cập nhật các kịch bản điều hành. Cùng với đó là điều hành linh hoạt giá xăng dầu, hạn chế điều chỉnh đồng thời nhiều mặt hàng do Nhà nước quản lý nhằm giảm áp lực lên CPI.

Ngoài ra, cần tiếp tục bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu thông qua phát triển sản xuất nông nghiệp, nâng cao năng lực của ngành công nghiệp, đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu, kiểm soát chi phí logistics, thúc đẩy giải ngân đầu tư công và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.