Khởi động giai đoạn 2 Tổng điều tra kinh tế năm 2026: Tăng cường hoàn thiện bức tranh kinh tế

Rút ngắn tiến độ nhưng đảm bảo chất lượng

Cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 do Bộ Tài chính chủ trì thực hiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi được triển khai vào năm đầu thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, nhằm cung cấp bức tranh toàn diện, đầy đủ và cập nhật về thực trạng nền kinh tế, phục vụ công tác đánh giá, hoạch định và điều hành chính sách phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Kế hoạch ban đầu, cuộc Tổng điều tra dự kiến được thực hiện đến khoảng cuối năm 2026 hoặc tháng 01/2027 mới hoàn thành. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu về công bố số liệu sớm, Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 Trung ương (Ban Chỉ đạo Trung ương) đã rà soát tiến độ, điều chỉnh kế hoạch và phân công nhiệm vụ cho các bộ, ngành và Ban Chỉ đạo các cấp. Theo đó, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 303/QĐ-BTC ngày 12/02/2026 sửa đổi Quyết định số 2837/QĐ-BTC ngày 18/8/2025 và Quyết định số 3100/QĐ-BTC ngày 04/9/2025, điều chỉnh thời gian thu thập thông tin Tổng điều tra.

Giai đoạn 2 thu thập thông tin phục vụ Tổng điều tra kinh tế năm 2026 bắt đầu từ ngày 01/03/2026

Theo điều chỉnh, giai đoạn 1 (thu thập thông tin các đơn vị điều tra là cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể phi nông, lâm và thủy sản; tổ hợp tác; cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng) thời gian thu thập thông tin tại địa bàn rút ngắn còn 20 ngày, kết thúc vào ngày 10/03/2026. Giai đoạn 2 (thu thập thông tin doanh nghiệp; đơn vị sự nghiệp ngoài công lập; hội, hiệp hội; cơ sở sản xuất kinh doanh trực thuộc cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập; chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp, tổ chức phi chính phủ nước ngoài được cấp phép hoạt động tại Việt Nam) diễn ra sớm hơn 4 tháng so với kế hoạch ban đầu, công tác thu thập thông tin được thực hiện từ ngày 01/03/2026 đến hết ngày 30/06/2026.

“Việc điều chỉnh kế hoạch phải được triển khai đồng bộ, quyết liệt, đảm bảo tiến độ đi đôi với chất lượng và độ tin cậy của số liệu”, là nhấn mạnh của Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng - Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương tại Hội nghị triển khai và rà soát, điều chỉnh kế hoạch Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Bộ trưởng cũng yêu cầu Cục Thống kê điều chỉnh kế hoạch triển khai tổ thế và chi tiết, tập trung hoàn thiện các tài liệu và phần mềm điều tra để kịp thời hướng dẫn các Bộ, ban, ngành và địa phương, đảm bảo hoàn thành sớm công tác thu thập thông tin; ứng dụng triệt để công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong xác định mã ngành và giám sát thời gian thực.

Cùng với đó, công tác kiểm tra, làm sạch dữ liệu của Tổng điều tra được thực hiện đồng bộ ở các cấp, song song với quá trình thu thập thông tin; kết quả sơ bộ sẽ được công bố vào ngày 30/06/2026, rút ngắn 7 tháng so với kế hoạch trước đó.

Thực hiện giai đoạn 2 từ ngày 01/3, đảm bảo hoàn thành đúng tiến độ

Tổng điều tra được chuẩn bị và triển khai thực hiện từ đầu năm 2025. Theo Ban Chỉ đạo Trung ương, chỉ trong chưa đầy 1 tháng kể từ khi bắt đầu triển khai, đến ngày 01/02/2026, tiến độ thu thập thông tin giai đoạn 1 của Tổng điều tra bình quân cả nước đã đạt 42,8%; trong đó phiếu điều tra cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể đạt 43%, phiếu cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng đạt 26,4%, phiếu tổ hợp tác đạt 20,3%.

Nhờ công tác thu thập thông tin được đẩy mạnh và triển khai nhanh chóng nên đến ngày 09/02/2026 thu thập thông tin giai đoạn 1 đã đạt 57,6% (trong đó, phiếu cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể đạt 57,8%; phiếu cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng đạt 41,4%; phiếu tổ hợp tác đạt 34,7%).

Công tác giám sát được thực hiện nhằm đảm bảo thông tin thu thập đầy đủ, chính xác

Đến nay, nhiều nhiệm vụ trọng tâm đã được hoàn thành đúng tiến độ; công tác tổ chức, tập huấn, xây dựng công cụ điều tra và ứng dụng công nghệ thông tin được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả Tổng điều tra. Đây cũng là cơ sở để giai đoạn 2 của Tổng điều tra được triển khai sớm và kỳ vọng thực hiện thành công, đảm bảo thu thập thông tin được hoàn thành trước ngày 30/06/2026.

Chuẩn bị cho giai đoạn 2 Tổng điều tra, công tác lập danh sách, tập huấn các cấp đã được thực hiện. Nhiều địa phương trên cả nước đã và đang khẩn trương tập huấn nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ số và hệ thống web điều hành cho lực lượng điều tra viên và giám sát viên. Đối tượng tiến hành tập huấn gồm các doanh nghiệp; đơn vị sự nghiệp ngoài công lập; các hội, hiệp hội; tổ chức phi chính phủ nước ngoài được cấp phép hoạt động tại Việt Nam.

Hôm nay ngày 01/3, công tác thu thập thông tin giai đoạn 2 Tổng điều tra kinh tế năm 2026 chính thức được triển khai.

Để đảm bảo hoàn thành giai đoạn 2 đúng tiến độ, cần sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ giữa cơ quan chủ trì, các đơn vị địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, với trọng tâm là tăng cường giám sát tiến độ, chuẩn hóa quy trình thu thập - kiểm tra - làm sạch dữ liệu, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để rút ngắn thời gian xử lý mà vẫn giữ vững chất lượng số liệu.

Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương cho biết, bên cạnh ý nghĩa chuyên môn, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 còn góp phần hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia, phục vụ xây dựng chính phủ số, kinh tế số và xã hội số trong giai đoạn phát triển mới.

Tổng điều tra kinh tế năm 2026 không chỉ là cuộc thu thập số liệu theo chu kỳ, mà còn là công cụ nền tảng để Chính phủ và các bộ, ngành có những quyết sách kịp thời, chính xác trong bối cảnh chuyển đổi số và tái cơ cấu nền kinh tế. Việc rút ngắn tiến độ và mở rộng đối tượng điều tra đặt ra thách thức lớn về tổ chức, năng lực điều tra và xử lý dữ liệu; đồng thời tạo cơ hội để nâng cao chất lượng số liệu thông qua ứng dụng công nghệ, giám sát thời gian thực và quy trình làm sạch dữ liệu chặt chẽ. Để đạt kết quả như mục tiêu, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chủ trì, chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp; đặc biệt là sự chủ động cung cấp thông tin chính xác từ phía doanh nghiệp và đơn vị điều tra.

Khi kết quả sơ bộ được công bố vào ngày 30/06/2026, các số liệu này sẽ trở thành nguồn tham chiếu quan trọng phục vụ hoạch định chính sách, đánh giá hiệu quả triển khai chiến lược phát triển 2026-2030 và hỗ trợ xây dựng nền tảng dữ liệu cho Chính phủ số. Do đó, việc đảm bảo tiến độ đi đôi với chất lượng là nhiệm vụ then chốt để bức tranh kinh tế quốc gia thật sự toàn diện, minh bạch và có giá trị thực tiễn cao.