Hoàn thiện thể chế, chính sách tài chính tạo nguồn lực chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu

Bộ Tài chính tập trung hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách tài chính, ngân sách; huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. (Ảnh minh họa, tạo bởi AI).

Kế hoạch số 05/KH-BTC ngày 24/8/2026 của Bộ Tài chính thực hiện Nghị quyết số 208/NQ-CP ngày 4/8/2026 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XIV về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.

Bộ Tài chính yêu cầu quán triệt sâu sắc, nâng cao trách nhiệm và vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, người đứng đầu các cấp; phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị trong tổ chức thực hiện; cụ thể hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp tại Kết luận số 75-KL/TW theo chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài chính.

Trọng tâm là triển khai thực hiện, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao cho Đảng ủy Bộ Tài chính và Bộ Tài chính chủ trì, đồng chủ trì, phối hợp thực hiện theo Chương trình hành động số 31-CTr/TW ngày 28/7/2026 của Bộ Chính trị thực hiện Kết luận số 75-KL/TW và Chương trình hành động của Chính phủ.

Bộ Tài chính cũng sẽ tích cực, chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện các nhiệm vụ cụ thể, nhất là các nhiệm vụ về hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách tài chính, ngân sách; huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra đến năm 2030.

Trong đó, phấn đấu thực hiện tốt chỉ tiêu được giao cho Đảng ủy Bộ Tài chính, Bộ Tài chính theo dõi, tổng hợp: Tỷ lệ chi sự nghiệp bảo vệ môi trường trong tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm đạt tối thiểu 2%.

Kế hoạch của Bộ Tài chính nêu rõ các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể. Trong đó, yêu cầu tổ chức quán triệt, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, thủ trưởng cơ quan, đơn vị và cán bộ, đảng viên đối với thực hiện Kết luận số 75-KL/TW.

Tổ chức phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị trong Bộ Tài chính và phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan triển khai thực hiện các nhiệm vụ được giao cho Bộ Tài chính chủ trì tại Chương trình hành động số 31-CTr/TW của Bộ Chính trị và Chương trình hành động của Chính phủ (Nghị quyết số 208/NQ-CP).

Cụ thể, theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình thực hiện các chỉ tiêu: Tỷ lệ chi sự nghiệp bảo vệ môi trường trong tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm đạt tối thiểu 2%; Tỷ lệ khu công nghiệp sinh thái trên cả nước đạt tối thiểu 10%. Kịp thời báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền các giải pháp bảo đảm thực hiện chỉ tiêu.

Rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách ưu đãi đối với các dự án đầu tư xanh, tuần hoàn, phát thải thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu. Huy động và triển khai hiệu quả nguồn vốn quốc tế, vốn vay ODA, viện trợ không hoàn lại. Xây dựng, triển khai Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển các ngành công nghệ cao, công nghiệp mới nổi.

Bộ Tài chính chủ động phối hợp với các bộ, ngành được giao chủ trì để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, đề án, dự án. Trong đó, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý, sử dụng ngân sách chi sự nghiệp bảo vệ môi trường. Rà soát, hoàn thiện cơ chế thúc đẩy trái phiếu xanh cho bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu; lập Quy hoạch bảo vệ môi trường và Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học thời kỳ 2031 - 2040, tầm nhìn đến năm 2060. Xây dựng, hoàn thiện hệ thống quản lý khí nhà kính, hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính; xây dựng tiêu chuẩn tín chỉ các-bon trong nước.

Phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hoàn thiện cơ chế hỗ trợ lãi suất 2%/năm từ ngân sách nhà nước đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vay vốn tại ngân hàng thương mại để thực hiện dự án xanh, tuần hoàn, áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị.

Phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát, hoàn thiện cơ chế kiểm soát nhập khẩu công nghệ, thiết bị không đạt yêu cầu về công suất, hiệu suất, an toàn, mức tiêu hao nguyên liệu, vật liệu, năng lượng và bảo vệ môi trường.

Phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam rà soát, xây dựng cơ chế tiếp cận, huy động, quản lý, sử dụng hiệu quả các quỹ, cơ chế tài chính khí hậu cho công tác ứng phó với biến đổi khí hậu.

Phối hợp với Bộ Quốc phòng đầu tư xây dựng lực lượng, phương tiện đủ khả năng ứng phó, khắc phục kịp thời thiệt hại khi có thiên tai xảy ra (2026 - 2030).

Phối hợp với Bộ Công Thương phát triển khu công nghiệp sinh thái, hoàn thiện cơ chế cộng sinh công nghiệp.

Bộ Tài chính cũng chỉ đạo các đơn vị trực thuộc chủ động rà soát, lồng ghép, tích hợp các yêu cầu về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu vào các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án đang triển khai thuộc lĩnh vực quản lý của đơn vị, bảo đảm không trùng lặp, chồng chéo và phát huy hiệu quả nguồn lực đã bố trí.