Hình thành hệ sinh thái dữ liệu doanh nghiệp thống nhất

Xây dựng cơ sở dữ liệu theo ba giai đoạn

Theo Quyết định, Kiến trúc Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp được xây dựng nhằm đạt được các mục tiêu chiến lược theo lộ trình đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 2074/QĐ-TTg. Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp được xác định là hệ thống dữ liệu tập trung, thống nhất, phục vụ công tác quản lý nhà nước về doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp và minh bạch hóa thông tin.

Về mục tiêu cụ thể theo giai đoạn:

Giai đoạn 1 (năm 2025), tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp cơ bản, tích hợp 4 nguồn dữ liệu gồm: đăng ký doanh nghiệp, thuế, bảo hiểm xã hội và xuất nhập khẩu. Đồng thời, ban hành và vận hành Bộ chỉ số đo lường sức khỏe doanh nghiệp phiên bản cơ bản.

Giai đoạn 2 (năm 2026), cơ sở dữ liệu doanh nghiệp được nâng cấp để tích hợp thêm dữ liệu tín dụng và đầu tư; đồng thời, phát triển các công cụ phân tích nâng cao AI và Machine Learning.

Giai đoạn 3 (2027 - 2030), hệ sinh thái dữ liệu được hoàn thiện, mở rộng tích hợp các lĩnh vực lao động, sở hữu trí tuệ, đổi mới sáng tạo; phát triển dữ liệu mở và các dịch vụ dữ liệu gia tăng.

Kiến trúc Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp được thiết kế theo mô hình tổng thể gồm 8 lớp, bao phủ toàn bộ vòng đời dữ liệu từ hạ tầng công nghệ, nguồn dữ liệu, tích hợp - xử lý, lưu trữ lõi, phân tích và tính toán bộ chỉ số sức khỏe doanh nghiệp, đến cổng truy cập, các ứng dụng cung cấp dịch vụ và nhóm đối tượng sử dụng. Xuyên suốt toàn bộ hệ thống là lớp bảo đảm an toàn thông tin, đóng vai trò then chốt trong việc bảo mật và bảo vệ dữ liệu.

Lấy Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp làm nền tảng, hệ thống được xây dựng theo hướng tích hợp và chia sẻ dữ liệu có chọn lọc từ nhiều nguồn khác nhau. Các nguồn dữ liệu trọng yếu gồm dữ liệu đăng ký doanh nghiệp, quản lý thuế, thống kê, bảo hiểm xã hội, hoạt động xuất nhập khẩu, đầu tư trong nước, đầu tư nước ngoài và đầu tư ra nước ngoài, tạo nên bức tranh toàn diện về hoạt động của doanh nghiệp.

Bên cạnh các cơ sở dữ liệu do Bộ Tài chính và các đơn vị trực thuộc quản lý, hệ thống còn kết nối với dữ liệu từ nhiều bộ, ngành khác như Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Nội vụ. Đồng thời, các nguồn dữ liệu mở và dữ liệu công khai cũng được tích hợp, qua đó mở rộng phạm vi khai thác và tăng tính minh bạch của hệ sinh thái dữ liệu doanh nghiệp.

Đối tượng sử dụng và hưởng lợi từ hệ thống rất đa dạng, trong đó cơ quan quản lý nhà nước giữ vai trò trung tâm, khai thác dữ liệu và công cụ phân tích để phục vụ hoạch định chính sách, giám sát hoạt động doanh nghiệp và quản lý rủi ro. Doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng tiếp cận dữ liệu để tra cứu thông tin, đánh giá “sức khỏe” doanh nghiệp, phát triển sáng kiến và các sản phẩm, dịch vụ hỗ trợ thị trường.

Hoàn thiện khung quản trị và vận hành

Theo Quyết định, Bộ Tài chính giao Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể làm đầu mối tổ chức triển khai Kiến trúc Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp. Nhiệm vụ trọng tâm của đơn vị là chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan nhằm duy trì vận hành hệ thống thống nhất. Đồng thời, Cục thực hiện rà soát và cập nhật kiến trúc thường xuyên để đảm bảo sự phù hợp với thực tiễn và yêu cầu phát triển.

Bên cạnh vai trò điều phối, Cục trực tiếp dẫn dắt quá trình xây dựng Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp dựa trên cấu trúc đã phê duyệt. Trách nhiệm này bao gồm thiết lập Khung quản trị và quản lý dữ liệu chi tiết, giúp thông tin được chuẩn hóa và đồng bộ. Việc tổ chức bài bản ngay từ đầu giúp tối ưu hóa khả năng chia sẻ, khai thác dữ liệu hiệu quả trong toàn bộ hệ thống quản lý nhà nước về lĩnh vực doanh nghiệp hiện nay.

Về mặt pháp lý, Cục có trách nhiệm soạn thảo và trình cấp có thẩm quyền ban hành các quy trình, hướng dẫn kỹ thuật liên quan đến kết nối và liên thông dữ liệu. Đây được xem là nền tảng quan trọng nhằm thiết lập sự thống nhất giữa các hệ thống thông tin chuyên ngành. Những quy chuẩn này giúp loại bỏ tình trạng cát cứ dữ liệu, tạo ra dòng chảy thông tin thông suốt, minh bạch giữa các cấp quản lý và các đơn vị trực thuộc ngành tài chính.

Đồng thời, Cục thực hiện chức năng hướng dẫn, kiểm tra và giám sát việc triển khai Cơ sở dữ liệu tại các đơn vị thành viên. Thông qua hoạt động kiểm soát này, Bộ Tài chính kỳ vọng quá trình xây dựng hệ thống luôn đi đúng định hướng kiến trúc ban đầu. Việc tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật không chỉ đảm bảo tính đồng nhất mà còn giúp việc khai thác kho dữ liệu dùng chung đạt được mục tiêu an toàn, bảo mật và mang tính bền vững cao.