Hà Nội tích cực tháo gỡ khó khăn hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu

Xuất khẩu duy trì tăng trưởng trong điều kiện thích ứng với rủi ro

Theo số liệu báo cáo của Sở Công Thương Hà Nội, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của TP. Hà Nội đạt 20,764 tỷ USD tăng 8,4% so với năm 2024, kim ngạch nhập khẩu đạt 47,256 tỷ USD tăng 13% so với năm 2024. Trong 3 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 4.185 triệu USD, giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025, kim ngạch nhập khẩu ước đạt 12.337 triệu USD, tăng 18,8% so với cùng kỳ. Mức nhập siêu là 8.152 triệu USD, tương đương 194,7% kim ngạch xuất khẩu. Những con số này cho thấy áp lực rất lớn đối với việc hoàn thành mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu cả năm 2026.

Các nhóm hàng xuất khẩu chủ yếu của TP. Hà Nội gồm: nông sản; hàng dệt may; giày dép và các sản phẩm từ da; máy vi tính, hàng điện tử và linh kiện; máy móc, thiết bị, phụ tùng; thủy tinh và các sản phẩm từ thủy tinh; phương tiện vận tải và phụ tùng; điện thoại và linh kiện; hàng gốm sứ; gỗ và các sản phẩm từ gỗ. Các thị trường xuất khẩu trọng điểm gồm Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, ASEAN.

Hội nghị "Trao đổi, tháo gỡ khó khăn và giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu trong tình hình mới".

Mặc dù kim ngạch xuất khẩu 3 tháng đầu năm 2026 giảm so với cùng kỳ năm 2025 do ảnh hưởng từ cuộc chiến tranh Trung Đông, nhiều nền kinh tế gặp khó khăn khiến sức mua của thị trường thế giới suy giảm; Chính sách ngừng hoạt động xuất khẩu xăng dầu do khủng hoảng năng lượng thế giới để đảm bảo nguồn nhiên liệu trong nước làm xuất khẩu mặt hàng này giảm mạnh (-98,4%). Tuy nhiên, hoạt động xuất nhập khẩu của TP. Hà Nội vẫn có một số điểm nổi bật.

Theo đó, có tới 4/5 thị trường xuất khẩu truyền thống của Thành phố vẫn duy trì tăng dù ở mức độ khác nhau (Mỹ tăng 0,7%, ASEAN tăng 2%, EU tăng 29,7% và Trung Quốc tăng 33,5%), trong khi khối thị trường các nước còn lại giảm sâu (-29%) lần đầu tiên sau nhiều năm tăng.

Trong 3 tháng đầu năm 2026, TP. Hà Nội duy trì tăng trưởng nhập khẩu ở mức 2 con số, trong đó các mặt hàng chủ lực tăng cao như máy móc thiết bị (tăng 8,6%), điện tử và linh kiện (23,4%), hóa chất (8,5%), xăng dầu (29,4%)… góp phần quan trọng trong việc duy trì ổn định sản xuất và đời sống thiết yếu xã hội.

Theo đánh giá của Sở, trong bối cảnh thế giới hiện nay, tình hình địa chính trị đang diễn biến phức tạp và khó lường, đặc biệt là các xung đột leo thang tại khu vực Trung Đông. Những bất ổn này không chỉ làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu mà còn đẩy chi phí logistics, năng lượng và bảo hiểm hàng hóa tăng cao.

Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đây là thách thức lớn nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đa dạng hóa thị trường, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và nâng cao khả năng thích ứng rủi ro. TP. Hà Nội tiếp tục xác định hoạt động xuất nhập khẩu là động lực chủ đạo để giữ đà phục hồi và thúc đẩy tăng trưởng của thành phố Hà Nội.

Động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Thông tin tại Hội nghị về công tác triển khai nhiệm vụ đẩy mạnh xuất khẩu năm 2026 của TP. Hà Nội, ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hà Nội cho biết 2026 là năm có ý nghĩa rất quan trọng đối với Thành phố. Đây là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; là năm Thành phố tập trung cụ thể hóa các mục tiêu lớn về tăng trưởng, đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh, đẩy mạnh hội nhập quốc tế, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội thông tin tại Hội nghị.

Đối với lĩnh vực công thương, xuất khẩu tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng. Kế hoạch đẩy mạnh xuất khẩu năm 2026 của Thành phố đã đặt mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu từ 12% trở lên, đồng thời đóng góp quan trọng vào mục tiêu GRDP của Thành phố đạt từ 11% trở lên.

Trong tổng thể mục tiêu đó, Thành phố cũng đã xác định rất rõ định hướng phát triển xuất khẩu theo chiều sâu: tăng tỷ trọng nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo, sản phẩm công nghệ cao, sản phẩm xanh, sản phẩm có giá trị gia tăng cao; mở rộng, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu; tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới; tăng cường chuyển đổi số, thương mại điện tử xuyên biên giới và logistics hiện đại; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đồng loạt các giải pháp gỡ khó thúc đẩy xuất khẩu của Thủ đô năm 2026

Theo đánh giá của Sở Công Thương Hà Nội, bước vào năm 2026, hoạt động xuất khẩu của Thành phố đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức lớn hơn, phức tạp hơn và trực diện hơn.

Bên cạnh đó, môi trường thương mại quốc tế tiếp tục biến động nhanh và khó lường. Xung đột địa chính trị, đặc biệt là tác động từ khủng hoảng Trung Đông, đã làm chi phí logistics tăng mạnh, thời gian giao hàng kéo dài thêm 14-20 ngày, giá cước container đi EU và Mỹ tăng 2-3 lần; cùng với đó là các yêu cầu ngày càng chặt chẽ về tiêu chuẩn môi trường, truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm xã hội, chuyển đổi xanh, phát triển bền vững, sở hữu trí tuệ và thương mại số. Đây là những sức ép rất thực tế đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trong bối cảnh này, để hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp tục duy trì và đẩy mạnh tăng trưởng xuất khẩu, Thành phố đã đưa ra nhiều giải pháp cụ thể, trong đó tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Theo đó, Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 22/KH-UBND ngày 15/01/2026 về việc đẩy mạnh xuất khẩu trên địa bàn thành phố năm 2026. Trong đó đã đề ra những giải pháp cụ thể cho các sở, ngành, đơn vị triển khai thực hiện với quyết tâm cao đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12%.

TP. Hà Nội đặt mục tiêu phấn đấu đạt mức tăng trưởng xuất khẩu sang các thị trường FTA như sau: Hoa Kỳ: 11%; EU – EVFTA: 10–12%; CPTPP: 9–12%; UKVFTA: 10–13%; Trung Quốc – ACFTA: 7–9%; ASEAN: 7–10%; Nhật Bản – AJCEP: 9–12%; Hàn Quốc – VKFTA: 9–12%; Trung Đông – UAE (CEPA): 8–12%; Nam Á – Ấn Độ: 7–10%; Châu Phi: 7–9%.

Các ngành hàng xuất khẩu chủ lực phấn đấu đạt mức tăng trưởng như: Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện: tăng từ 11-14%; máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng: tăng 10-12%; hàng dệt may: tăng 10-13%; hàng da giày và sản phẩm từ da: tăng 10-12%; nông sản, thực phẩm chế biến: tăng 10-15%; gỗ và sản phẩm gỗ: tăng 10 đến 14%; sản phẩm thủ công mỹ nghệ, gốm sứ: tăng 12-18%; điện thoại và linh kiện: tăng 8-10%.

Ở cấp độ thực thi, năm 2026, Sở Công Thương Hà Nội cho biết sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh đẩy mạnh xuất khẩu thông qua các giải pháp trọng tâm.

Theo đó, hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại tại thị trường nước ngoài: Dự kiến tổ chức 7 đoàn xúc tiến thương mại, tham gia hội chợ quốc tế, giao dịch thương mại và khảo sát thị trường; đồng thời tổ chức, tham gia các hội chợ, hội thảo kết nối giao thương giữa doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu với các nhà phân phối nước ngoài và triển khai Chương trình Tuần hàng Việt tại các mạng phân phối quốc tế, góp phần mở rộng thị trường xuất khẩu.

Hỗ trợ cung cấp thông tin thị trường, ngành hàng và chính sách hội nhập cho doanh nghiệp: Tổ chức 4 hội nghị, tập huấn về tận dụng ưu đãi thuế quan, quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn phát triển bền vững và ứng phó các biện pháp phòng vệ thương mại, góp phần mở rộng thị trường và thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu; Xây dựng, phát hành 10 số Bản tin Thị trường các sản phẩm xuất khẩu chủ lực và tiềm năng của Hà Nội.

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương trao đổi về mục tiêu định hướng xuất khẩu năm 2026.

Đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA) thông qua triển khai cấp Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) qua hệ thống ecosys của Bộ Công Thương, giúp doanh nghiệp giải quyết thủ tục ngay tại địa phương, rút ngắn thời gian giao dịch, kịp thời ký kết hợp đồng và hưởng ưu đãi thuế quan. Đồng thời tiếp nhận và giải quyết 58 TTHC trong lĩnh vực xuất nhập khẩu được phân cấp theo Nghị định số 146/2025/NĐ-CP, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng toàn cầu: kết nối doanh nghiệp Hà Nội với các doanh nghiệp FDI, cũng như các tập đoàn, các doanh nghiệp lớn của nước ngoài đến làm việc tại Hà Nội; Tổ chức quảng bá sản phẩm Việt Nam tại các chương trình Tuần hàng Việt Nam - Hà Nội tại các kênh phân phối lớn trên thế giới…

Thực hiện các giải pháp thúc đẩy phát triển sản xuất công nghiệp và hạ tầng công nghiệp. Tiếp tục triển khai các chương trình, đề án phát triển công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và sản phẩm công nghiệp chủ lực của Thành phố.

Cũng tại Hội nghị, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã đưa ra một số cảnh báo rủi ro trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, chính sách thuế quan của các nước lớn; những tác động đến doanh nghiệp; đồng thời đưa ra định hướng về hoạt động xuất khẩu.

Ông Trần Đình Toản, Liên minh hỗ trợ Xuất khẩu trực tuyến (VESA), Phó Chủ tịch OSB Group (chuyên gia kinh tế), nhấn mạnh xuất khẩu trực tuyến là giải pháp chiến lược giúp doanh nghiệp, đặc biệt là DNNVV tại TP. Hà Nội, vượt rào cản truyền thống, tiếp cận thị trường toàn cầu thông qua thương mại điện tử xuyên biên giới.

Ông Võ Nguyên Phong, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội nhấn mạnh Sở xác định cộng đồng doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu là lực lượng nòng cốt, đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của Thủ đô trong tiến trình hội nhập quốc tế. Do đó, cùng với Sở Công Thương, các sở, ngành của Thành phố cần tăng cường phối hợp trong triển khai chính sách thuế, tín dụng xanh hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu; các hiệp hội ngành hàng phát huy vai trò kết nối, cung cấp thông tin, tư vấn chính sách và hỗ trợ doanh nghiệp hội viên nâng cao năng lực cạnh tranh...