Bộ Tài chính hoàn thành 263 nhiệm vụ sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW

Toàn cảnh Hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tài chính mở rộng tháng 6/2026, đánh giá kết quả triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trong 6 tháng đầu năm, đồng thời xác định phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.

Chuyển đổi số tạo chuyển biến trong quản lý và cải cách thủ tục hành chính

Sau 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, một trong những chuyển biến đáng chú ý của ngành Tài chính là sự thay đổi trong tư duy quản lý đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo Bộ Tài chính, cơ chế tài chính trước đây chủ yếu quản lý theo đầu vào, còn nhiều TTHC, việc thanh quyết toán dựa trên chứng từ và chưa thực sự tạo động lực cho hoạt động nghiên cứu có tính đột phá. Đến nay, hệ thống chính sách đã được rà soát, hoàn thiện theo hướng tăng quyền tự chủ, đơn giản hóa thủ tục và gắn với kết quả đầu ra. Những thay đổi này giúp rút ngắn thời gian thực hiện nhiệm vụ, phù hợp hơn với đặc thù của hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cùng với đó, các cơ chế tài chính và thị trường vốn tiếp tục được hoàn thiện theo hướng khuyến khích huy động nguồn lực xã hội cho các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Trên nền tảng đó, chuyển đổi số đang dần trở thành động lực nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong ngành Tài chính. Hệ thống dữ liệu tài chính, thuế, hải quan và bảo hiểm từng bước được kết nối, chia sẻ và khai thác đồng bộ, thay thế nhiều quy trình xử lý thủ công trước đây.

Đáng chú ý, Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm hiện là một trong những cơ sở dữ liệu quy mô lớn của quốc gia, đã kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Theo Bộ Tài chính, việc liên thông dữ liệu góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, nâng cao tính minh bạch trong quản lý ngân sách, thuế và hải quan, đồng thời nâng cao chất lượng cung cấp DVC.

Song song với quá trình số hóa dữ liệu, mô hình quản trị dựa trên dữ liệu cũng từng bước được hình thành. Hệ thống Trung tâm điều hành thông minh (IOC) của Bộ Tài chính đã hỗ trợ chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực, phục vụ công tác điều hành và nâng cao khả năng phản ứng chính sách.

Lĩnh vực cải cách TTHC và DVC trực tuyến tiếp tục ghi nhận nhiều kết quả nổi bật. Hiện Bộ Tài chính đang cung cấp 563 DVC trực tuyến toàn trình và 95 DVC trực tuyến một phần. Các dịch vụ này đã được tích hợp, khai thác thông qua tài khoản VNeID trên Cổng DVC quốc gia.

Số lượng TTHC thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính tiếp tục giảm mạnh. Đến nay, toàn ngành còn 687 TTHC còn hiệu lực, giảm 214 thủ tục so với đầu tháng 3/2025.

Trong năm 2026, Bộ Tài chính tiếp tục đẩy mạnh đơn giản hóa TTHC trên cơ sở dữ liệu. Toàn bộ 22/22 TTHC thuộc diện phải tái cấu trúc theo yêu cầu của Chính phủ đã hoàn thành. Ngoài ra, Bộ cũng chủ động thực hiện tái cấu trúc thêm 90 TTHC khác nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết hồ sơ cho người dân và doanh nghiệp.

Một dấu mốc đáng chú ý là việc hoàn tất chuyển hệ thống giải quyết TTHC của Bộ Tài chính sang Cổng DVC quốc gia tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Tính đến giữa tháng 6/2026, hơn 1,76 triệu hồ sơ đã được đồng bộ thành công lên hệ thống, tạo nền tảng cho việc xử lý TTHC trên môi trường số thống nhất và liên thông.

Số lượng TTHC thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính tiếp tục giảm mạnh. Đến nay, toàn ngành còn 687 TTHC còn hiệu lực, giảm 214 thủ tục so với đầu tháng 3/2025.

Hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý mới

Cùng với chuyển đổi số, công tác hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong quá trình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Bộ Tài chính cho biết, sau hơn 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết, ngành Tài chính đã hoàn thiện đồng bộ nhiều quy định pháp luật trong các lĩnh vực ngân sách nhà nước, đầu tư công, đấu thầu, thuế và quản lý tài sản công.

Nhiều quy định mới góp phần rút ngắn thời gian phê duyệt, giao vốn, lựa chọn nhà thầu; mở rộng quyền chủ động cho bộ, ngành và địa phương trong quyết định đầu tư; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trong lĩnh vực thuế, việc xây dựng mô hình quản lý dựa trên dữ liệu, hóa đơn điện tử và giao dịch điện tử đang từng bước thay thế phương thức quản lý truyền thống dựa trên hồ sơ kê khai. Cách tiếp cận mới được kỳ vọng nâng cao tính minh bạch, hiệu quả quản lý và khả năng kiểm soát rủi ro.

Đáng chú ý, số thu từ các tổ chức, cá nhân có hoạt động kinh doanh TMĐT và kinh tế số trong năm 2025 đạt gần 208,8 nghìn tỷ đồng, tăng 66,5% so với năm trước. Trong 4 tháng đầu năm 2026, số thu này tiếp tục đạt gần 114,2 nghìn tỷ đồng, tăng 9% so với cùng kỳ năm 2025.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ Tài chính cũng chỉ ra một số khó khăn, tồn tại cần tiếp tục xử lý.

Trong đó, hệ thống chính sách tài chính cho đổi mới sáng tạo vẫn còn những nội dung chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn của hoạt động nghiên cứu và công nghệ cao. Thị trường vốn dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp công nghệ vẫn đang trong giai đoạn phát triển ban đầu, trong khi nguồn vốn đầu tư mạo hiểm trong nước còn hạn chế.

Ngoài ra, dữ liệu giữa một số lĩnh vực như: tài chính, đầu tư, đất đai, doanh nghiệp và tín dụng chưa được kết nối đồng bộ. Nguồn nhân lực chất lượng cao về tài chính số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong khu vực công vẫn cần tiếp tục được tăng cường để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số toàn diện.

Theo Bộ Tài chính, thời gian tới ngành Tài chính sẽ tiếp tục tập trung hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, phát triển các nền tảng số, hoàn thiện thể chế và đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu nhằm thực hiện hiệu quả các mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW.