Bộ Tài chính chủ trì cập nhật kịch bản lạm phát, tham mưu giải pháp điều hành giá

Bộ Tài chính được giao chủ trì theo dõi sát diễn biến CPI và giá các mặt hàng thiết yếu, thường xuyên cập nhật kịch bản lạm phát.

Chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý giá

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 345/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá, tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá về kết quả công tác quản lý, điều hành giá quý II và 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời định hướng công tác điều hành giá trong 6 tháng cuối năm.

Theo kết luận, trong 6 tháng đầu năm 2026, thị trường hàng hóa và dịch vụ trong nước cơ bản duy trì cân bằng cung - cầu. Tuy nhiên, giá năng lượng thế giới tăng, chi phí vận tải và nguyên liệu đầu vào ở mức cao, cùng với áp lực tỷ giá và sự phục hồi của nhu cầu tiêu dùng, đầu tư đã làm gia tăng sức ép lạm phát.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng trong các tháng 2 đến tháng 4 do tác động của yếu tố mùa vụ và giá xăng dầu, khí đốt, vật liệu xây dựng tăng theo giá thế giới, nhưng đã có dấu hiệu hạ nhiệt vào cuối quý II nhờ nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào. Nhìn chung, lạm phát 6 tháng đầu năm vẫn trong tầm kiểm soát, song áp lực đối với mục tiêu kiểm soát lạm phát cả năm còn ở mức cao.

Thông báo nêu rõ, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý giá, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa và tiền tệ, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý các hành vi đầu cơ, thao túng giá. Nhờ đó, thị trường hàng hóa cơ bản ổn định, không xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc sốt giá trên diện rộng, góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo điều hành giá, trong những tháng còn lại của năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định, khó lường, có thể tác động đến diễn biến giá cả và áp lực lạm phát trong nước. Cùng với đó, việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm và mở rộng sản xuất, kinh doanh sẽ làm gia tăng nhu cầu về điện, nhiên liệu, vật liệu xây dựng và nhiều loại nguyên vật liệu đầu vào khác, tạo thêm sức ép đối với công tác điều hành giá.

Để thực hiện đồng thời mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, kiểm soát lạm phát theo mục tiêu năm 2026, hỗ trợ sản xuất kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội và củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế, triển khai quyết liệt, kịp thời các nhiệm vụ được giao.

Trong đó, các Bộ, ngành và địa phương phải tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm các yếu tố gây áp lực lạm phát; chủ động theo dõi diễn biến kinh tế thế giới, chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn, giá năng lượng, giá lương thực, tỷ giá quốc tế, chính sách thương mại, thuế quan của các đối tác lớn, các diễn biến địa chính trị và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu để kịp thời đánh giá tác động và xây dựng các kịch bản điều hành giá phù hợp.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục điều hành chính sách tài khóa theo hướng chặt chẽ, hiệu quả; thực hiện tiết kiệm triệt để chi thường xuyên ngân sách nhà nước, ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển và an sinh xã hội. Việc giải ngân vốn đầu tư công phải được đẩy nhanh ngay từ đầu kỳ nhưng đồng thời điều tiết hợp lý giữa các tháng, các quý để tránh gây áp lực lên thị trường vật liệu xây dựng, lao động và mặt bằng giá.

Thông báo cũng yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa; theo dõi sát diễn biến lạm phát cơ bản, cung tiền, tín dụng, tỷ giá và lãi suất; kiểm soát hợp lý tăng trưởng tín dụng, điều hành tỷ giá linh hoạt nhằm hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu, góp phần ổn định thị trường tài chính, tiền tệ và kiểm soát kỳ vọng lạm phát.

Đối với các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý, việc điều hành giá phải theo lộ trình phù hợp, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu thị trường hóa giá, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi sản xuất, kinh doanh. Trong bối cảnh áp lực lạm phát còn lớn, việc điều chỉnh giá điện, dịch vụ y tế, giáo dục và các hàng hóa, dịch vụ công thiết yếu cần được cân nhắc kỹ lưỡng trên cơ sở mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Thường xuyên cập nhật các kịch bản lạm phát theo quý và cả năm

Về nhiệm vụ cụ thể, Bộ Tài chính được giao chủ trì theo dõi sát diễn biến CPI và giá các mặt hàng thiết yếu; thường xuyên cập nhật các kịch bản lạm phát theo quý và cả năm; chủ động tham mưu Ban Chỉ đạo điều hành giá và Chính phủ các giải pháp điều hành phù hợp. Đồng thời tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí nhằm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và hỗ trợ người dân.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; theo dõi sát diễn biến tỷ giá, lãi suất, tín dụng, cung tiền và dòng vốn quốc tế; điều tiết tăng trưởng tín dụng phù hợp với khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, tập trung tín dụng cho sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nông nghiệp, công nghiệp chế biến, chế tạo và các động lực tăng trưởng mới. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường ngoại hối, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm giữ ngoại tệ gây bất ổn thị trường.

Bộ Công Thương được giao theo dõi sát diễn biến giá năng lượng thế giới; phối hợp với Bộ Tài chính điều hành giá xăng dầu trong nước bám sát diễn biến thị trường thế giới, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và duy trì nguồn cung. Đồng thời chỉ đạo các doanh nghiệp đầu mối bảo đảm đủ nguồn cung xăng dầu, không để xảy ra tình trạng đứt gãy nguồn cung hoặc găm hàng chờ tăng giá.

Đối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhiệm vụ trọng tâm là theo dõi sát sản xuất, cung cầu và giá cả các mặt hàng lương thực, thực phẩm thiết yếu; chủ động bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống; phòng, chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi; quản lý giá thức ăn chăn nuôi, phân bón và vật tư nông nghiệp, đồng thời phối hợp với Bộ Công Thương điều tiết hợp lý giữa tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Bộ Xây dựng có trách nhiệm theo dõi diễn biến giá vật liệu xây dựng, giá nhà ở, bất động sản và chi phí xây dựng; chủ động đề xuất giải pháp bình ổn thị trường; chỉ đạo các địa phương nâng cao chất lượng công bố giá vật liệu xây dựng và xử lý kịp thời các hành vi đầu cơ, thao túng giá.

Đáng chú ý, Bộ Xây dựng được giao tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá đối với các doanh nghiệp vận tải và dịch vụ logistics; yêu cầu các doanh nghiệp vận tải điều chỉnh giảm giá cước tương ứng khi chi phí nhiên liệu giảm, bảo đảm phản ánh đúng biến động chi phí đầu vào; xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng biến động giá xăng dầu để tăng giá cước bất hợp lý hoặc chậm giảm giá khi giá nhiên liệu giảm.

Thông báo cũng giao Bộ Y tế theo dõi chặt chẽ diễn biến giá thuốc, vật tư, thiết bị y tế và dịch vụ khám chữa bệnh; bảo đảm nguồn cung với giá hợp lý; xây dựng lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ y tế phù hợp với mục tiêu kiểm soát lạm phát và khả năng chi trả của người dân; tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về giá.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch theo dõi diễn biến giá các dịch vụ lưu trú, du lịch, lữ hành tại các địa bàn trọng điểm; phối hợp với các địa phương kiểm soát tình trạng tăng giá bất hợp lý trong các dịp lễ, Tết và mùa du lịch cao điểm; đẩy mạnh truyền thông nhằm ổn định tâm lý thị trường và kiểm soát kỳ vọng lạm phát.

Đối với UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Phó Thủ tướng yêu cầu chủ động triển khai các chương trình bình ổn thị trường phù hợp với điều kiện thực tế; theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả các mặt hàng thiết yếu; kịp thời xử lý các hiện tượng tăng giá bất thường; đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá và lợi dụng thiên tai, dịch bệnh hoặc biến động thị trường để trục lợi.