AI định hình lại năng lực nghề nghiệp của kế toán, tài chính

Đại diện Smart Train Academy và ISCA ký kết hợp tác. Ảnh: Thu Dịu.

AI trở thành năng lực nghề nghiệp

Chia sẻ tại Lễ ra mắt chương trình đào tạo AI cho kế toán - tài chính và tọa đàm “Định hình năng lực nghề nghiệp trong kỷ nguyên AI” diễn ra ngày 17/8, ông Phạm Ngọc Hoàng Thanh, Tổng Giám đốc Smart Train Academy cho biết, AI có thể tự động hóa quy trình, xử lý dữ liệu lớn và dự báo xu hướng với tốc độ cao, nhưng tư duy nghề nghiệp, khả năng phán đoán, trách nhiệm và sự am hiểu bối cảnh kinh doanh vẫn là những yếu tố không thể thay thế. Vì vậy, điều quan trọng đối với chuyên gia kế toán, tài chính không chỉ là biết sử dụng AI mà còn phải biết khai thác công nghệ để nâng cao năng suất và tạo ra giá trị.

Từ kinh nghiệm triển khai tại Singapore, đại diện ISCA cho rằng AI sẽ không thay thế nghề kế toán, nhưng đang thay đổi cách thức các chuyên gia thực hiện công việc. Khi AI được sử dụng ngày càng phổ biến, người làm nghề cần hiểu công nghệ có thể làm gì, khi nào có thể tin tưởng kết quả và khi nào cần kiểm chứng. Theo đại diện ISCA, kinh nghiệm và phán đoán của con người vẫn là “tuyến phòng thủ cuối cùng”, bởi ngay cả những tổ chức có hạ tầng và hỗ trợ kỹ thuật tốt vẫn có thể gặp sai sót trong thông tin do AI tạo ra.

Một yêu cầu khác được đặt ra là xây dựng năng lực kết hợp giữa chuyên môn kế toán, tài chính và hiểu biết về AI. Đại diện ISCA gọi đây là năng lực “song ngữ AI”, trong đó người làm nghề vừa duy trì nền tảng chuyên môn, vừa có khả năng sử dụng AI và đánh giá đầu ra của công nghệ. Cách tiếp cận này giúp AI trở thành công cụ hỗ trợ công việc thay vì thay thế phán đoán nghề nghiệp.

Chia sẻ về định hướng nghề nghiệp trong kỷ nguyên số, bà Công Huyền Tôn Nữ Mỹ Liên, Giảng viên CTP, CMA tại Smart Train cho biết, AI đang dần trở thành một năng lực của người lao động, tương tự yêu cầu về kỹ năng máy tính hay sử dụng các hệ thống quản trị trước đây. Yêu cầu này không chỉ dành cho nhân sự kế toán, tài chính mà có thể áp dụng với nhiều vị trí trong doanh nghiệp. Khi tuyển dụng, doanh nghiệp có thể đánh giá ứng viên qua khả năng ứng dụng AI vào công việc, thay vì chỉ xem đây là một kỹ năng cộng thêm.

Tuy nhiên, tốc độ phát triển của AI cũng đòi hỏi người lao động phải liên tục cập nhật kiến thức. Bà Liên nhấn mạnh hai yếu tố trách nhiệm và đạo đức khi sử dụng AI. Người lao động phải biết công cụ nào được phép sử dụng, dữ liệu nào có thể đưa vào hệ thống và quan trọng nhất là phải kiểm tra, phản biện kết quả trước khi sử dụng trong công việc hoặc chuyển thành cơ sở cho quyết định.

Các diễn giả chia sẻ về các vấn đề định hướng nghề nghiệp trong kỷ nguyên số. Ảnh: Thu Dịu

Chuẩn hóa quy trình, kiểm soát dữ liệu

Từ yêu cầu về năng lực cá nhân, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cũng phải thay đổi cách tổ chức ứng dụng AI. Doanh nghiệp không nên bắt đầu bằng việc lựa chọn công cụ AI mà cần chuẩn hóa quy trình trước.

Ông Võ Minh Dương, Giám đốc Khối Chuyển đổi doanh nghiệp và Công nghệ Smart Train Academy cho rằng, doanh nghiệp không nên bắt đầu bằng việc lựa chọn công cụ AI mà cần chuẩn hóa quy trình trước. Theo đó, với mỗi quy trình nghiệp vụ, doanh nghiệp cần xác định rõ từng bước con người đang thực hiện, sau đó mới xác định AI có thể được đưa vào công đoạn nào và đâu là điểm con người phải trực tiếp kiểm soát.

Đối với kế toán, tài chính, yêu cầu này càng quan trọng bởi nhiều quy trình gắn trực tiếp với dữ liệu và báo cáo. Ông Dương lưu ý, nếu dữ liệu đầu vào không chính xác hoặc quy trình chưa được chuẩn hóa, AI có thể khuếch đại những sai lệch đó. Vì vậy, trước khi mở rộng ứng dụng AI, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình rõ ràng, lưu lại từng bước thực hiện và xác định trách nhiệm của con người tại những khâu quan trọng.

Bên cạnh đó, bảo mật dữ liệu là vấn đề không thể tách rời khỏi việc sử dụng AI. Các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cần có quy định rõ về những công cụ được phép sử dụng, loại dữ liệu được đưa vào hệ thống và cơ chế kiểm soát thông tin. Việc nhân viên tự do sử dụng các công cụ AI miễn phí có thể tạo rủi ro đối với dữ liệu của doanh nghiệp và khách hàng. Do đó, cùng với đào tạo kỹ năng, doanh nghiệp cần xây dựng cơ chế quản trị phù hợp để kiểm soát quá trình sử dụng AI.

AI có thể hỗ trợ xử lý công việc nhưng không thay thế trách nhiệm nghề nghiệp. Kết quả do AI tạo ra cần được kiểm tra, đánh giá trước khi sử dụng trong báo cáo hoặc ra quyết định. Khi công nghệ đảm nhận ngày càng nhiều công việc xử lý, vai trò của người làm kế toán, tài chính càng tập trung vào kiểm soát thông tin, vận dụng phán đoán chuyên môn và chịu trách nhiệm đối với kết quả cuối cùng.