“Xanh hóa” vật liệu xây dựng là yêu cầu cấp thiết

Hội thảo “Vật liệu xây dựng xanh - xu thế phát triển bền vững” do Bộ Xây dựng tổ chức chiều 5/5/2026. Ảnh: Tạ Hải

Cần chuẩn hóa các loại vật liệu xanh

Tại Hội thảo “Vật liệu xây dựng xanh - xu thế phát triển bền vững” do Bộ Xây dựng tổ chức chiều 5/5/2026, ông Nguyễn Cảnh Hồng, Tổng giám đốc công ty Eurowindow đã chia sẻ về quá trình chuyển đổi xanh tại Eurowindow.

Ông Nguyễn Cảnh Hồng cho biết, “xanh hóa” sản xuất tại Eurowindow không chỉ thông qua việc trang bị, hiện đại hóa hệ thống dây chuyền, máy móc tiết kiệm nhiên liệu sử dụng, tiết kiệm điện tiêu thụ tại các nhà máy mà được thực hiện ngay từ nguồn nguyên liệu đầu vào. Theo đó, Eurowindow ưu tiên sử dụng các loại vật liệu an toàn, hạn chế tối đa tác động tiêu cực tới môi trường.

“Sau 23 năm, đến nay, Eurowindow tự tin cung cấp các giải pháp về cửa cách âm, cách nhiệt, tiết kiệm nguyên liệu, đảm bảo an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng”, Tổng giám đốc công ty Eurowindow cho biết.

Tại một doanh nghiệp khác, ông Dương Văn Tú, Giám đốc Kinh doanh miền Bắc, Công ty TNHH cách âm, cách nhiệt Phương Nam (Phương Nam Panel) cũng chia sẻ kinh nghiệm tại doanh nghiệp này. Ông Dương Văn Tú cho biết, Phương Nam Panel đã chủ động sang thị trường châu Âu đầu tư vào công nghệ sản xuất tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải.

“Sau khi làm chủ công nghệ, Phương Nam Panel đã phát triển các dòng sản phẩm panel cách nhiệt, cách âm, thân thiện môi trường, định vị thương hiệu theo hướng giải pháp vật liệu xanh - hiệu quả - kinh tế”, ông Dương Văn Tú chia sẻ.

Nói về việc phát triển vật liệu xây dựng xanh tại Việt Nam, ông Lê Quang Hùng, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hội Bê tông Việt Nam cho rằng cần có sự rà soát và định hướng một cách cụ thể, đồng bộ để thúc đẩy phát triển vật liệu xây dựng xanh.

Do đó, theo ông Lê Quang Hùng, trước hết, cần làm rõ các khái niệm và xây dựng hệ thống mã định danh thống nhất cho vật liệu xanh, đặc biệt trong bối cảnh chúng ta đang xây dựng các chính sách liên quan như Nghị định quản lý vật liệu xây dựng thay thế Nghị định số 09/2021/NĐ-CP.

Tiếp theo, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho rằng cần tiến hành chuẩn hóa các loại vật liệu xanh, đi kèm với hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật rõ ràng bởi hiện nay,việc dán nhãn vật liệu xanh do nhiều tổ chức thực hiện với tiêu chí chưa thống nhất, dẫn đến thiếu đồng bộ và gây khó khăn cho thị trường.

Bên cạnh đó, để vật liệu xanh thực sự đi vào cuộc sống, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng kiến nghị cần có các cơ chế, chính sách hỗ trợ cụ thể từ Nhà nước, như ưu tiên sử dụng trong các công trình đầu tư công, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế để hoàn thiện khung chính sách phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách

Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, hiện nay, cả nước đã có khoảng 2.900 cơ sở sản xuất vật liệu xây không nung đang hoạt động với tổng công suất thiết kế khoảng 12,4 tỷ viên quy tiêu chuẩn/năm, chiếm khoảng 40% tổng công suất thiết kế vật liệu xây. Năm 2025, sản lượng sản xuất đạt trên 7,2 tỷ viên quy tiêu chuẩn, tiêu thụ khoảng 6,7 tỷ viên.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đánh giá, nhóm sản phẩm này giúp giảm sử dụng đất sét nung, tiết kiệm đất nông nghiệp, giảm tiêu hao nhiên liệu hóa thạch, hạn chế phát thải và góp phần xử lý, sử dụng tro, xỉ, thạch cao từ các ngành công nghiệp làm nguyên liệu sản xuất.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo. Ảnh: Tạ Hải

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cũng cho biết, một số dòng vật liệu xây dựng hoàn thiện và bao che công trình có tính năng tiết kiệm năng lượng cũng được nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng. Tiêu biểu là các sản phẩm kính tiết kiệm năng lượng như kính Low-E, kính Solar Control giảm truyền nhiệt qua hệ bao che, hạn chế bức xạ mặt trời...

Cùng với đó, việc nhiều doanh nghiệp tận dụng tro, xỉ, thạch cao, xỉ lò cao, phế thải công nghiệp làm nguyên liệu cho sản xuất xi măng, bê tông, vật liệu xây không nung và các sản phẩm vật liệu khác đã bước đầu tạo ra chuyển biến tích cực trong tư duy phát triển ngành theo hướng kinh tế tuần hoàn.

“Nhiều sản phẩm vật liệu xây dựng trong nước đã từng bước tiếp cận các hệ thống chứng nhận xanh, chứng nhận môi trường và các yêu cầu kỹ thuật cao của thị trường trong nước, khu vực và quốc tế. Những kết quả nêu trên cho thấy, phát triển vật liệu xây dựng xanh, tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường không còn là định hướng mang tính khuyến khích đơn thuần, mà đã từng bước đi vào thực tiễn sản xuất và thị trường”, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nói.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cũng cho biết, quá trình chuyển đổi xanh của ngành vật liệu xây dựng vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, vướng mắc. Đó là: áp lực về chi phí đầu tư ban đầu cho đổi mới công nghệ; người tiêu dùng vẫn quen sử dụng vật liệu truyền thống; hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với một số loại vật liệu mới cần tiếp tục hoàn thiện; cơ chế khuyến khích thúc đẩy phát triển vật liệu xanh chưa thật sự đủ mạnh.

“Điều thị trường cần lúc này không chỉ là những nỗ lực đơn lẻ của từng doanh nghiệp mà là một khung thể chế mới đủ sức dẫn dắt đầu tư, định hướng tiêu dùng và sàng lọc công nghệ mới, sản phẩm mới để nâng cao năng lực cạnh tranh, mang lại lợi ích cho Nhà nước, doanh nghiệp, người dân”, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nói.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho biết, thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Xây dựng đã ban hành nhiều chính sách, văn bản quan trọng: Luật Xây dựng, Luật Tài nguyên Môi trường; Quyết định số 1658/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quyết định số 1266/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển vật liệu xây dựng Việt Nam thời kỳ 2021-2030, định hướng đến năm 2050…

Đáng chú ý, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã trở thành định hướng quan trọng để ngành vật liệu xây dựng phát triển theo chiều sâu hơn, hiện đại hơn, xanh hơn.

Đặc biệt, Chỉ thị số 03-CT/TW vừa được Ban Bí thư ban hành ngày 3/2/2026 đã đặt ra các yêu cầu cụ thể đối với công tác quản lý, phát triển vật liệu xây dựng trong giai đoạn mới. Để cụ thể hóa Chỉ thị này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 527/QĐ-TTg ngày 31/3/2026 về Kế hoạch triển khai Chỉ thị số 03-CT/TW, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phát triển ngành vật liệu xây dựng theo hướng bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh, kiểm soát chặt thị trường, đẩy mạnh chuyển đổi xanh, đổi mới công nghệ, minh bạch cung - cầu và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong khai thác, sản xuất vật liệu xây dựng.

“Hiện nay, Bộ Xây dựng đang tiếp tục hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật liên quan để cụ thể hóa các định hướng nêu trên, bao gồm Nghị định quản lý Vật liệu xây dựng thay thế Nghị định số 09/2021/NĐ-CP; Thông tư quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng thay thế cho Thông tư số 10/2024/TT-BXD. Về lâu dài, đây sẽ là nền tảng quan trọng để tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định hơn cho doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, phát triển vật liệu mới, vật liệu tái chế, vật liệu xanh và mở rộng thị trường cho các sản phẩm vật liệu xây dựng có chất lượng, có trách nhiệm môi trường cao hơn”, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết.