 |
| Sơn La chuyển mình phát triển nông nghiệp hữu cơ. |
Hiện nay, tổng diện tích đất sản xuất cây trồng của tỉnh Sơn La đạt gần 335.300 ha, trong đó diện tích cây hằng năm khoảng 213.000 ha, diện tích cây công nghiệp và cây ăn quả lâu năm đạt 122.294 ha. Nhiều cây trồng chủ lực như cà phê, xoài, nhãn, na, mận… được quy hoạch phát triển theo hướng hình thành các vùng sản xuất tập trung. Đây là điều kiện thuận lợi để áp dụng các quy trình sản xuất an toàn, tiến tới sản xuất hữu cơ, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu.
Giai đoạn 2020 - 2025, tỉnh Sơn La đã ban hành và triển khai nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm tạo đòn bẩy thúc đẩy cơ cấu ngành nông nghiệp chuyển dịch theo hướng khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng vùng. Nổi bật là Nghị quyết số 08/NQ/TU ngày 21/01/2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển nông, lâm nghiệp và thủy sản tập trung, bền vững, ứng dụng công nghệ cao đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Nghị quyết nhấn mạnh quan điểm thúc đẩy tăng trưởng xanh, xây dựng Sơn La phát triển nhanh và bền vững, từng bước trở thành trung tâm phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của vùng Tây Bắc.
Để đưa Nghị quyết vào cuộc sống, UBND tỉnh Sơn La đã ban hành 10 kế hoạch, 6 đề án chuyên đề; thành lập tổ công tác theo dõi, đôn đốc việc triển khai thực hiện; đồng thời phát động các phong trào thi đua, khuyến khích doanh nghiệp, HTX và người dân đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Nhờ đó, cơ cấu sản xuất nông nghiệp của tỉnh Sơn La có sự chuyển dịch tích cực, nhiều sản phẩm được xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, từng bước tham gia chuỗi cung ứng trong nước và xuất khẩu. Đây là nền tảng quan trọng cho phát triển nông nghiệp hữu cơ trong giai đoạn tiếp theo.
Thực tiễn cũng cho thấy những mô hình phù hợp, hiệu quả đang dần hình thành. Đơn cử tại HTX Rau an toàn Tự Nhiên (phường Mộc Sơn), các thành viên nhiều năm kiên trì sản xuất theo cam kết “không phân hóa học, không thuốc trừ sâu”. Năm 2020, HTX được cấp chứng nhận rau hữu cơ theo tiêu chuẩn TCVN 11041:2-2017 với diện tích 5 ha, sản lượng khoảng 145 tấn mỗi năm. Không dừng lại ở sản xuất nông sản, HTX còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp khép kín, kết hợp trải nghiệm sinh thái, tạo sinh kế bền vững và gia tăng giá trị cho sản phẩm.
Bên cạnh những kết quả đạt được, phát triển nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn tỉnh Sơn La còn nhiều khó khăn, thách thức. Đến nay, diện tích được cấp chứng nhận hữu cơ trên toàn tỉnh mới đạt 264,8 ha, chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với tổng diện tích cây trồng. Phần lớn diện tích canh tác nằm trên đất dốc, gây khó khăn cho việc khoanh vùng sản xuất hữu cơ tập trung và xây dựng vùng đệm an toàn theo yêu cầu.
Bên cạnh đó, hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp hữu cơ còn hạn chế; số doanh nghiệp có tiềm lực mạnh đầu tư xây dựng chuỗi liên kết giá trị nông sản hữu cơ chưa nhiều. Hạ tầng thủy lợi và giao thông tại nhiều vùng sản xuất hữu cơ của tỉnh còn thiếu và chưa đồng bộ. Nhận thức của một bộ phận người tiêu dùng về sản phẩm hữu cơ còn hạn chế...
Để phát triển nông nghiệp hữu cơ bền vững, các chuyên gia cho rằng cần có cách tiếp cận tổng thể, đồng bộ. Trong đó, việc xây dựng vùng đệm an toàn, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, sử dụng nhật ký điện tử, mã QR truy xuất nguồn gốc để minh bạch hóa quy trình sản xuất đảm bảo đáp ứng yêu cầu bắt buộc để mở rộng thị trường. Đồng thời, cần tận dụng nguồn phụ phẩm nông nghiệp dồi dào tại địa phương để sản xuất phân bón hữu cơ, giúp giảm 30 - 40% chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả kinh tế.
Cùng với nỗ lực của người dân và HTX, các cơ quan chức năng của tỉnh Sơn Lan tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp; đẩy mạnh đầu tư hạ tầng bảo quản, chế biến; tăng cường xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu nông sản hữu cơ; nâng cao nhận thức của người tiêu dùng, từng bước hình thành thị trường ổn định, bền vững cho sản phẩm.
Phát triển nông nghiệp hữu cơ là quá trình lâu dài, đòi hỏi tầm nhìn chiến lược và sự kiên trì. Nếu tháo gỡ kịp thời các rào cản và triển khai đồng bộ các giải pháp, nông nghiệp hữu cơ sẽ trở thành động lực quan trọng, góp phần nâng cao giá trị nông sản, bảo vệ môi trường và hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững của tỉnh Sơn La.
