Ngân hàng dồn dập tăng vốn, chuẩn bị dư địa cho tín dụng

Ngân hàng tăng vốn hàng chục nghìn tỷ đồng, thứ hạng liên tục đổi chỗ.

Mới nhất, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) công bố thay đổi vốn điều lệ tại Giấy phép thành lập và hoạt động. Theo quyết định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), vốn điều lệ Agribank được nâng từ 40.963 tỷ đồng lên 61.164 tỷ đồng, có hiệu lực từ ngày 5/10/2026.

Như vậy, vốn điều lệ Agribank tăng thêm khoảng 20.200 tỷ đồng, tương đương 49,3%. Với mức vốn mới, Agribank vượt ACB, HDBank và SHB, đồng thời thu hẹp khoảng cách với nhóm ngân hàng thương mại cổ phần có vốn điều lệ lớn nhất hệ thống.

Trước đó, ngày 25/9, MB đã hoàn tất tăng vốn điều lệ lên 100.687,5 tỷ đồng, trở thành ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam vượt mốc 100.000 tỷ đồng.

Từ mức 80.550 tỷ đồng, MB triển khai 2 cấu phần tăng vốn gồm trả cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 15% và chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 10:1. Việc bổ sung vốn diễn ra trong bối cảnh quy mô hoạt động của ngân hàng tăng nhanh. Đến cuối tháng 6/2026, tổng tài sản MB đã vượt 1,73 triệu tỷ đồng; ngân hàng đặt mục tiêu đưa tổng dư nợ lên khoảng 1,5 triệu tỷ đồng vào cuối năm.

Tuy nhiên, vị trí dẫn đầu về vốn điều lệ có thể tiếp tục đổi chủ. VPBank đang triển khai phương án phát hành hơn 2 tỷ cổ phiếu với tỷ lệ 26,04%, qua đó dự kiến nâng vốn điều lệ từ 79.339 tỷ đồng lên 100.000 tỷ đồng. Sau đó, ngân hàng còn kế hoạch chào bán riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài. Nếu hoàn tất toàn bộ phương án, vốn điều lệ VPBank có thể đạt khoảng 106.243 tỷ đồng.

Techcombank cũng đang hướng tới mốc tương tự. Ngân hàng dự kiến phát hành hơn 3,54 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức với tỷ lệ 50%, đồng thời phát hành gần 30 triệu cổ phiếu ESOP. Sau phát hành, vốn điều lệ Techcombank dự kiến đạt khoảng 106.593 tỷ đồng.

Không chỉ nhóm dẫn đầu, cuộc đua tăng vốn đang lan rộng xuống nhiều ngân hàng có quy mô vốn trung bình. HDBank đã được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn điều lệ tối đa thêm 22.015 tỷ đồng.

Theo phương án được cổ đông thông qua, ngân hàng sẽ trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu với tỷ lệ 25%, phát hành cổ phiếu từ quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ và chào bán riêng lẻ tối đa 700 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Nếu hoàn thành, vốn điều lệ HDBank sẽ tăng từ hơn 50.053 tỷ đồng lên hơn 72.069 tỷ đồng.

TPBank cũng đã được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng tối đa hơn 4.161 tỷ đồng thông qua phát hành hơn 416 triệu cổ phiếu từ nguồn lợi nhuận lũy kế chưa phân phối. Sau phát hành, vốn điều lệ ngân hàng dự kiến tăng từ hơn 27.740 tỷ đồng lên trên 31.901 tỷ đồng.

Ở nhóm ngân hàng quy mô nhỏ hơn, PGBank đang chào bán hơn 267 triệu cổ phiếu ra công chúng với tổng giá trị theo mệnh giá gần 2.673 tỷ đồng. Trước đó, ngân hàng đã hoàn thành trả cổ tức bằng cổ phiếu, đưa vốn điều lệ từ gần 6.816 tỷ đồng lên hơn 7.327 tỷ đồng. Nếu đợt chào bán mới hoàn tất, vốn điều lệ PGBank sẽ đạt 10.000 tỷ đồng.

Đáng chú ý hơn là NCB. Sau khi hoàn thành đợt tăng vốn lên 29.280 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, ngân hàng tiếp tục được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng thêm tối đa 33.000 tỷ đồng thông qua phát hành riêng lẻ cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Theo kế hoạch, NCB dự kiến phát hành 3,3 tỷ cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu. Nếu hoàn thành trong năm 2027, vốn điều lệ ngân hàng sẽ đạt gần 62.280 tỷ đồng, tăng 112,7% so với hiện tại và có thể đưa NCB vào Top 10 ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất.

Làn sóng tăng vốn diễn ra trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tiếp tục được dự báo ở mức cao. Kết quả điều tra xu hướng kinh doanh quý IV/2026 của các tổ chức tín dụng do Ngân hàng Nhà nước thực hiện cho thấy, nhu cầu vay vốn được kỳ vọng tiếp tục cải thiện mạnh hơn nhu cầu gửi tiền và thanh toán. Đáng chú ý, nhu cầu vay của khối doanh nghiệp tiếp tục cao hơn khách hàng cá nhân, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa có dấu hiệu tăng rõ rệt.

Ngoài ra, áp lực còn đến từ Thông tư số 50/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 1/12/2026, thay thế Thông tư số 22/2019/TT-NHNN. Theo phân tích của SSI Research, trần tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) được nâng từ 85% lên 95% khi ngân hàng chuyển sang tuân thủ tỷ lệ khả năng chi trả thanh khoản (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR), chậm nhất từ ngày 1/10/2028 hoặc sớm hơn nếu đăng ký áp dụng trước.

Đáng chú ý, theo công thức mới, vốn chủ sở hữu được đưa vào mẫu số tính LDR. SSI Research nhận định, ngân hàng vẫn có thể chủ động mở rộng dư địa thông qua tăng vốn hoặc huy động vốn nước ngoài. Do đó, tăng vốn không chỉ giúp nâng quy mô vốn tự có mà còn hỗ trợ ngân hàng có thêm dư địa khi chuyển sang cơ chế quản lý mới.

Hơn nữa, Thông tư số 50/2026/TT-NHNN không chỉ thay đổi LDR mà còn đưa hệ thống tiến gần hơn tới các yêu cầu thanh khoản của Basel III.

Theo lộ trình, tỷ lệ khả năng chi trả thanh khoản (LCR) bắt đầu từ 50% và tăng dần lên 100% vào năm 2033; tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) lần lượt ở mức 90%, 95% và 100% trong giai đoạn 2028-2030. Đặc biệt, ngân hàng được chấp thuận áp dụng phương pháp xếp hạng nội bộ nâng cao (IRB) phải đáp ứng đầy đủ 100% yêu cầu đối với cả LCR và NSFR trong vòng 90 ngày kể từ khi được phê duyệt.

Vì thế, tăng vốn trong giai đoạn hiện nay không đơn thuần là nâng thứ hạng. Khi dư nợ tiếp tục mở rộng và các yêu cầu về vốn, thanh khoản ngày càng chặt chẽ, quy mô vốn lớn hơn tạo thêm bộ đệm để ngân hàng tăng tài sản có rủi ro, duy trì các tỷ lệ an toàn và cân đối nguồn vốn.