Mở dòng tín dụng, nâng sức hấp thụ vốn của nền kinh tế

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì buổi làm việc với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp để giải quyết khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận vốn tín dụng. Ảnh VGP.

Không để dòng vốn trở thành điểm nghẽn của tăng trưởng

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, trong khi thị trường vốn cần thêm thời gian để phát triển, tín dụng ngân hàng vẫn là một trong những kênh cung ứng vốn chủ yếu cho nền kinh tế. Vì vậy, khơi thông dòng vốn, nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng đối với sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng.

Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước (NHNN) triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn, từ điều hành tăng trưởng tín dụng linh hoạt, triển khai các chương trình tín dụng đối với ngành, lĩnh vực ưu tiên và các dự án lớn, trọng điểm đến cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số và kết nối ngân hàng - doanh nghiệp.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phản ánh còn gặp khó khăn trong tiếp cận vốn. Do vậy, Chính phủ đề nghị các hiệp hội, doanh nghiệp phản ánh thẳng thắn những khó khăn, vướng mắc cụ thể, làm rõ nguyên nhân và đề xuất giải pháp khả thi, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Ngân hàng Nhà nước, các bộ, ngành và tổ chức tín dụng cần trao đổi, làm rõ từng nội dung; xác định những vấn đề có thể xử lý ngay theo thẩm quyền, những vấn đề cần sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách và những nội dung phải báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Tại cuộc làm việc, Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh thông tin về tình hình tín dụng 8 tháng và định hướng năm 2026.

Infographic có sự hỗ trợ của AI.

Tuy nhiên, lãnh đạo NHNN nhận định nhu cầu vốn tăng trưởng là rất lớn, đặc biệt là vốn trung dài hạn thực hiện các dự án công trình trọng điểm quốc gia, trong khi huy động vốn của tổ chức tín dụng chủ yếu là nguồn vốn ngắn hạn và hiện tăng trưởng chậm hơn so với tăng trưởng tín dụng. Do vậy, mặt bằng lãi suất chịu nhiều sức ép từ nhu cầu huy động vốn và áp lực lên lạm phát và việc cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và đảm bảo ổn định vĩ mô là một thách thức.

Trên cơ sở đó, NHNN đề xuất một số nhóm giải pháp về hỗ trợ nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, hỗ trợ giảm áp lực vốn, nhất là vốn trung và dài hạn lên hệ thống ngân hàng; hỗ trợ nâng cao khả năng tiếp cận vốn trong một số ngành lĩnh vực…

Tại buổi làm việc, Phó Tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho biết cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận những kết quả tích cực trong điều hành tiền tệ, tín dụng thời gian qua. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận vốn hoặc phải vay với chi phí cao.

Đáng chú ý, nhu cầu của doanh nghiệp không chỉ dừng ở một mức lãi suất thấp hơn. Doanh nghiệp còn cần nguồn vốn đủ dài, ổn định và có khả năng dự báo để chủ động tính toán chi phí sản xuất, kinh doanh.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Lưu Công Thành, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cho rằng, một trong những điểm nghẽn lớn là tín dụng vẫn phụ thuộc nhiều vào tài sản thế chấp, trong khi việc cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng, hóa đơn, hàng hóa còn hạn chế do thiếu dữ liệu kiểm chứng và mô hình chấm điểm phù hợp.

Doanh nghiệp không đề nghị hạ chuẩn tín dụng hay yêu cầu Nhà nước, ngân hàng gánh toàn bộ rủi ro. Điều doanh nghiệp mong muốn là được đánh giá đầy đủ hơn, không chỉ dựa vào tài sản đang sở hữu mà còn dựa trên dòng tiền, đơn hàng, năng lực quản trị và công nghệ.

Toàn cảnh buổi làm việc. Ảnh VGP.

Khơi thông dòng vốn, nâng chất lượng tín dụng

Kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, những ý kiến, kiến nghị được nêu tại cuộc họp là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả thực thi, tháo gỡ các điểm nghẽn và khơi thông dòng vốn cho sản xuất, kinh doanh, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Theo Phó Thủ tướng, thời gian qua, NHNN và các tổ chức tín dụng đã triển khai nhiều giải pháp mở rộng tín dụng, thực hiện các chương trình ưu đãi và tăng cường kết nối ngân hàng - doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy khả năng tiếp cận vốn tín dụng vẫn là điểm nghẽn đối với không ít doanh nghiệp, nhất là liên quan đến lãi suất, điều kiện vay, tài sản bảo đảm, thủ tục, phương thức thẩm định và những vướng mắc về đất đai, đầu tư, xây dựng, tài sản, thị trường.

Trong bối cảnh nền kinh tế phấn đấu tăng trưởng 2 con số, Phó Thủ tướng lưu ý, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng quy mô tín dụng mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, hiệu quả cung ứng và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế. “Vốn phải đến đúng nơi, đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng mục đích và với chi phí hợp lý”. Khi đó, tín dụng mới thực sự tạo ra năng lực sản xuất mới, năng suất mới và động lực tăng trưởng mới.

Trên tinh thần này, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu tập trung thực hiện 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, giảm chi phí vốn, phấn đấu giảm thực chất lãi suất cho vay. NHNN tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, tạo điều kiện giảm mặt bằng lãi suất cho vay phù hợp với diễn biến lạm phát, tỷ giá và các cân đối vĩ mô. Các tổ chức tín dụng tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng suất, giảm chi phí trung gian để tạo dư địa giảm lãi suất.

Thứ hai, đổi mới sản phẩm và phương thức cho vay. Không thể áp dụng một sản phẩm tín dụng và một phương thức thẩm định cho mọi loại hình doanh nghiệp. Các tổ chức tín dụng cần chuyển mạnh sang thiết kế sản phẩm theo ngành, chuỗi giá trị, dòng tiền và mức độ rủi ro.

Cùng với đó, cần tăng cường khai thác dữ liệu từ thuế, hóa đơn điện tử, tài khoản thanh toán, lịch sử tín dụng và các nguồn dữ liệu hợp pháp khác để nâng cao chất lượng thẩm định. Tài sản bảo đảm vẫn là công cụ quan trọng để kiểm soát rủi ro, nhưng không nên trở thành điều kiện duy nhất quyết định khả năng tiếp cận tín dụng.

Thứ ba, hỗ trợ doanh nghiệp khó khăn nhưng có khả năng phục hồi, không để doanh nghiệp tốt mất cơ hội kinh doanh vì thiếu vốn. Các tổ chức tín dụng cần phân loại khách hàng, ưu tiên xử lý nhanh đối với những doanh nghiệp có tình hình tài chính, phương án kinh doanh tốt nhưng chỉ gặp khó khăn hoặc thiếu vốn tạm thời.

Với doanh nghiệp vẫn có thị trường, đơn hàng và khả năng phục hồi, ngân hàng cần chủ động phối hợp xây dựng phương án phục hồi, cơ cấu dòng tiền, cơ cấu khoản vay phù hợp và xem xét bổ sung vốn trên cơ sở khả năng trả nợ. Đồng thời, tăng cường tư vấn ngay từ khâu xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ, minh bạch tài chính và nâng cao khả năng tiếp cận vốn.

Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý không chỉ quan tâm tới lãi suất công bố mà phải quan tâm đến chi phí vốn thực tế doanh nghiệp phải trả. Ảnh VGP.

Thứ tư, xử lý dứt điểm các điểm nghẽn ngoài ngân hàng. Cần xác định đúng nguyên nhân, đúng cơ quan và đúng thẩm quyền xử lý. Vấn đề thuộc ngành ngân hàng thì NHNN và các tổ chức tín dụng xử lý; vấn đề thuộc bộ, ngành, địa phương thì cơ quan có thẩm quyền chủ động tháo gỡ; những hạn chế thuộc năng lực nội tại của doanh nghiệp thì doanh nghiệp phải chủ động khắc phục.

Phó Thủ tướng yêu cầu không để doanh nghiệp phải đi nhiều nơi, làm việc với nhiều cơ quan nhưng không xác định được đơn vị chịu trách nhiệm. Mỗi kiến nghị phải rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm và rõ kết quả, đồng thời phải được xử lý đến cùng.

Thứ năm, nâng cao chất lượng tín dụng và đa dạng hóa nguồn vốn cho nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng phải đi đôi với chất lượng tín dụng và an toàn hệ thống. NHNN tiếp tục định hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và những động lực tăng trưởng, đồng thời kiểm soát chặt tín dụng vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Thứ sáu, nâng cao trách nhiệm của cộng đồng doanh nghiệp trong tiếp cận và sử dụng vốn. Phó Thủ tướng đề nghị doanh nghiệp tiếp tục xây dựng văn hóa kinh doanh lành mạnh, tuân thủ pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, minh bạch thông tin và sử dụng vốn vay đúng mục đích, hiệu quả. Uy tín tín dụng không chỉ là điều kiện để tiếp cận vốn trước mắt, mà còn là tài sản vô hình có giá trị đối với quá trình phát triển lâu dài.

Cùng với 6 nhóm nhiệm vụ trên, Phó Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước phối hợp với VCCI và các hiệp hội doanh nghiệp tổng hợp đầy đủ các kiến nghị tại cuộc họp, phân loại thành những vấn đề có thể xử lý ngay; những vấn đề cần nghiên cứu, hướng dẫn hoặc phối hợp liên ngành; và những vấn đề cần sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách, pháp luật. Mỗi kiến nghị phải xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, sản phẩm đầu ra và thời hạn hoàn thành.

Đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền Ngân hàng Nhà nước, Phó Thủ tướng đề nghị xử lý hoặc có hướng dẫn rõ ràng trước ngày 31/8/2026. Những nội dung cần sửa luật, nghị định, thông tư hoặc thuộc thẩm quyền nhiều cơ quan phải xác định rõ văn bản cần sửa, cơ quan chủ trì, tiến độ và báo cáo cấp có thẩm quyền.

Các tổ chức tín dụng cũng được yêu cầu xây dựng sản phẩm tín dụng phù hợp với từng nhóm doanh nghiệp và lĩnh vực ưu tiên, tăng cường ứng dụng dữ liệu, công nghệ trong thẩm định, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đồng thời tăng cường tư vấn và đồng hành cùng doanh nghiệp. Các bộ, ngành phối hợp với NHNN tiếp tục nghiên cứu, trình Chính phủ xây dựng các chương trình, gói hỗ trợ phù hợp; VCCI và các hiệp hội doanh nghiệp tổng hợp những trường hợp cụ thể để cơ quan quản lý và ngân hàng xác định chính xác nguyên nhân, từ đó có hướng xử lý.