Hiệu lệnh mới từ Trung tâm tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh (bài 3): Hàng hóa đột phá, khác biệt - mở sàn, dẫn vốn

Vùng lõi VIFC - HCMC đang tập trung nhiều đơn vị ngân hàng, tài chính. Ảnh: Hoàng Hùng

BÀI 3: HÀNG HÓA ĐỘT PHÁ, KHÁC BIỆT - MỞ SÀN, DẪN VỐN

Thành lập nhiều sàn giao dịch hàng hóa

Trên cơ sở định hướng của Chính phủ cũng như đánh giá các lợi thế, năng lực sẵn có của TP. Hồ Chí Minh, VIFC-HCMC có thể phát triển dựa trên nhiều nhóm sản phẩm dịch vụ chính.

Nhận thấy tiềm năng về dịch vụ hàng hải, ông Phạm Quốc Long - Phó Tổng giám đốc Gemadept đề xuất thành lập Trung tâm tài chính hàng hải TP. Hồ Chí Minh liên kết với VIFC-HCMC. Theo ông Phạm Quốc Long, ngành Hàng hải Việt Nam chủ yếu dựa vào khai thác hạ tầng, giá trị gia tăng thấp. Hiện chuỗi giá trị hàng hải Việt Nam chỉ dừng ở xếp dỡ, vận tải và giao nhận, còn 70% giao dịch tài chính liên quan đến hoạt động vận tải biển, như: cung cấp nguyên vật liệu; sửa chữa… tại Việt Nam lại thực hiện thông qua các trung tâm tài chính hàng hải nước ngoài.

"Trung tâm tài chính hàng hải TP. Hồ Chí Minh được thành lập trong VIFC-HCMC được kỳ vọng sẽ hút dòng tiền từ các hoạt động trong chuỗi vận tải biển", ông Long nhận định.

Tương tự, đại diện Công ty cổ phần Sovico đề xuất thành lập Trung tâm tài chính công nghệ trong VIFC-HCMC nhằm thu hút các dự án tài chính công nghệ và các quỹ. Trong đó, đối tượng là công ty muốn phát triển mở rộng thị trường sang Việt Nam hoặc cần môi trường thử nghiệm pháp lý cho các mô hình tài chính công nghệ mới. Các quỹ thu hút dòng vốn từ các văn phòng quản lý gia sản tại Singapore đang tìm kiếm cơ hội đầu tư vào tài sản số và công nghệ vào thị trường mới nổi. Trung tâm tài chính công nghệ đóng vai trò là “cổng kết nối”. Theo đó, các quỹ đầu tư có thể tiếp cận trực tiếp với các dự án công nghệ tiềm năng dưới sự bảo trợ hạ tầng của Sovico và hành lang pháp lý của VIFC-HCMC.

Ngoài ra, các chuyên gia đề xuất thành lập sàn giao dịch tín chỉ carbon, sàn giao dịch vàng… trong VIFC-HCMC. Góp ý về sản phẩm cho VIFC-HCMC, các chuyên gia cho rằng, trong giai đoạn đầu, không nên dàn trải nhiều nhóm hàng mà nên tập trung vào những sản phẩm truyền thống, mũi nhọn làm cơ sở thu hút dòng vốn xanh.

Ông Trương Minh Huy Vũ - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh, kiêm Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC cho biết, định hướng phát triển các nhóm sản phẩm trọng tâm như tài chính thương mại, chuỗi cung ứng, tài chính xanh và đổi mới sáng tạo.

Song song với việc hoàn thiện chiến lược, VIFC-HCMC cũng đang nghiên cứu các vấn đề dài hạn như thể chế, hạ tầng dòng vốn và đặc biệt là hạ tầng, dịch vụ số. Việc hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ lớn trong nước nhằm xây dựng hạ tầng số an toàn, bảo mật, bảo đảm chủ quyền và sẵn sàng cho ứng dụng AI, nền tảng số được xác định là một trong những trụ cột cho sự phát triển bền vững của trung tâm trong tương lai.

Đa dạng sản phẩm tài chính

Ở góc độ đơn vị tư vấn xây dựng chiến lược, ông Arnaud Ginolin - Giám đốc điều hành Công ty The Boston Consulting Group (BCG) nhận định việc xây dựng IFC là hành trình dài, hiện VIFC-HCMC đang ở giai đoạn đầu với mục tiêu then chốt trong 3-5 năm tới là trở thành trung tâm tài chính khu vực. Điều này đồng nghĩa với việc cần mở rộng các sản phẩm tài chính phục vụ nhà đầu tư quốc tế tại Việt Nam, đồng thời cung cấp dịch vụ cho các quốc gia trong khu vực châu Á và Đông Nam Á.

Theo khuyến nghị của ông Arnaud Ginolin, trong 3-5 năm đầu, TP. Hồ Chí Minh tập trung xây dựng nền tảng vận hành minh bạch, đồng thời phát triển các sản phẩm cốt lõi, hình thành một số nhóm nhân lực then chốt, đồng thời tạo ra mức độ khác biệt hóa nhất định.

Từ kinh nghiệm quốc tế, BCG cho rằng, các trung tâm tài chính thường lựa chọn một trong hai hướng phát triển: đa dạng hóa mạnh mẽ danh mục sản phẩm ngay từ đầu hoặc chuyên môn hóa sâu một số lĩnh vực mũi nhọn rồi từng bước mở rộng.

Đối với TP. Hồ Chí Minh, chiến lược đa dạng hóa danh mục sản phẩm trong giai đoạn đầu được đánh giá là phù hợp hơn, trước khi hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm tài chính toàn cầu trong vòng 10-15 năm tiếp theo.

Trên cơ sở đó, BCG đề xuất VIFC-HCMC tập trung phát triển 4 nhóm sản phẩm mũi nhọn để tạo dựng lợi thế cạnh tranh ban đầu gồm: Thị trường vốn quốc tế; Dịch vụ tài chính phục vụ thương mại quốc tế; Ngân hàng số & Fintech; Các sản phẩm dịch vụ tài chính mới phục vụ các thị trường ngách (giao dịch hàng hóa, tài chính xanh). Trong đó, trọng tâm trước hết là thị trường vốn quốc tế, bao gồm các sản phẩm trái phiếu quốc tế và hoạt động phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) cho nhà đầu tư toàn cầu.

Bên cạnh đó, tài chính thương mại quốc tế được xác định là trụ cột quan trọng, với các dịch vụ thanh toán xuyên biên giới, tài trợ thương mại và tài trợ chuỗi cung ứng, tận dụng đà tăng trưởng của thương mại và dòng vốn FDI vào Việt Nam và khu vực.

Ngoài ra, ngân hàng số và fintech được xem là lĩnh vực có khả năng tạo đột phá, thông qua việc xây dựng các trung tâm số và “nhà máy số”, nơi các định chế tài chính toàn cầu có thể đặt trung tâm phát triển và vận hành, kết hợp với việc triển khai các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox).

Trung tâm tài chính hàng hải TP. Hồ Chí Minh được đề xuất thành lập để liên kết với VIFC-HCMC khai thác dòng vốn hiệu quả. Ảnh: T.H

Cùng quan điểm này, TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV cho rằng, ngoài nhiệm vụ hoàn thiện thể chế pháp lý, điều lệ, quy trình vận hành, tổ chức bộ máy, tài chính, công nghệ, cơ sở vật chất của VIFC-HCMC, cần phân kỳ thu hút hàng hóa cho VIFC-HCMC.

Trước mắt, sản phẩm cần làm ngay được đó là sản phẩm dịch vụ tài chính truyền thống, hiện các ngân hàng, chứng khoán và quỹ đầu tư đang thực hiện. Tuy nhiên, ông cho rằng, theo quy định, các ngân hàng muốn tham gia phải thành lập ngân hàng con, với vốn điều lệ 3.000 tỷ đồng. “Đây là số vốn rất lớn, vậy 3.000 tỷ đồng này có lộ trình hay không, cần phải tính để tạo điều kiện thu hút các ngân hàng tham gia”, TS. Cấn Văn Lực đề nghị.

Ngoài ra, TS. Cấn Văn Lực gợi ý một số sản phẩm mới mà Việt Nam có tiềm năng nhưng chưa được đầu tư, đó là quỹ đầu tư cho khoa học - công nghệ và khởi nghiệp. Mảng này hiện đang được quan tâm phát triển, nhưng lại khó vay vốn trong hệ thống ngân hàng do được nhận định độ rủi ro cao. Đồng thời, thúc đẩy sản phẩm xanh: như trái phiếu xanh, cổ phiếu xanh, tín dụng xanh… trong VIFC-HCMC.