Giá năng lượng ổn định, CPI được giữ ở mức hợp lý

Giá năng lượng có tác động mạnh tới đời sống người dân và hiệu quả sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp. Ảnh: ST

Trọng tâm điều hành giá của xăng dầu

Năm 2025 tiếp tục là một năm nhiều bất định của thị trường năng lượng toàn cầu. Xung đột địa chính trị kéo dài tại một số khu vực, chính sách tiền tệ thắt chặt ở các nền kinh tế lớn và đà phục hồi không đồng đều của nhu cầu tiêu thụ khiến giá năng lượng thế giới biến động đan xen. Tuy nhiên, khác với giai đoạn 2022–2023, các cú sốc giá lớn không còn xuất hiện với tần suất cao, giúp mặt bằng giá năng lượng quốc tế dần đi vào trạng thái ổn định hơn.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với công tác điều hành giá năng lượng trong nước không đơn thuần là bám sát diễn biến thị trường thế giới, mà còn phải cân đối hài hòa giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định đời sống người dân và bảo đảm hiệu quả sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp. Thực tế điều hành năm 2025 cho thấy cách tiếp cận thận trọng, linh hoạt và nhất quán đã phát huy hiệu quả nhất định.

Theo Báo cáo Tổng kết thực hiện nhiệm vụ năm 2025 của Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), đối với mặt hàng xăng dầu, Bộ Tài chính đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương trong điều hành giá theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, bảo đảm công khai, minh bạch và bám sát diễn biến giá thế giới thông qua công thức giá cơ sở.

Diễn biến thực tế cho thấy mặt bằng giá xăng dầu trong nước có tăng, giảm đan xen trong năm, song xu hướng chung là giảm về cuối năm. Giá dầu madút giảm liên tục từ quý I đến quý IV; quý II là giai đoạn ghi nhận mức giảm sâu nhất và sang quý IV, hầu hết các mặt hàng xăng dầu tiếp tục giảm nhẹ so với quý III. Xu hướng này đã góp phần trực tiếp kéo giảm CPI nhóm giao thông, đồng thời hỗ trợ giảm chi phí đầu vào cho hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Đáng chú ý, trong năm 2025, Nhà nước hầu như không phải sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để can thiệp, cho thấy mức độ điều tiết hài hoà của thị trường, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn tiếp tục được duy trì ở mức giảm theo Nghị quyết số 60/2024/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, qua đó góp phần hỗ trợ mặt bằng giá bán lẻ trong nước.

Theo Cục Quản lý giá, tính chung cả năm 2025, giá xăng dầu đã trải qua 52 kỳ điều hành với 53 lần điều chỉnh (riêng kỳ điều hành ngày 26/6/2025 có hai lần điều chỉnh do thay đổi thuế GTGT từ ngày 1/7/2025). Trong đó, xăng E5RON92 có 28 lần tăng và 25 lần giảm; xăng RON95-III có 27 lần tăng và 26 lần giảm; dầu diesel có 24 lần tăng và 29 lần giảm; dầu hỏa có 30 lần tăng và 23 lần giảm; dầu madút có 22 lần tăng và 31 lần giảm.

So với thời điểm đầu năm 2025, giá các mặt hàng xăng dầu chủ yếu đều giảm: xăng E5RON92 giảm 1.341 đồng/lít, tương đương 6,69%; xăng RON95-III giảm 1.740 đồng/lít, tương đương 8,39%; dầu diesel giảm 1.498 đồng/lít, tương đương 7,99%; dầu hỏa giảm 1.125 đồng/lít, tương đương 5,97%; riêng dầu madút giảm mạnh 2.717 đồng/kg, tương đương 16,88%.

Diễn biến giá bán lẻ xăng dầu năm 2025 (Nguồn: VPI tổng hợp)

Theo đánh giá của các chuyên gia và doanh nghiệp, điều hành giá xăng dầu năm 2025 không đặt trọng tâm vào việc giữ giá thấp bằng mọi giá, mà ưu tiên sự ổn định và khả năng dự báo. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực vận tải, logistics và công nghiệp chế biến – chế tạo... chủ động hơn trong xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Phân tích từ góc độ tác động kinh tế vĩ mô, ông Đoàn Tiến Quyết - Bộ phận Phân tích dữ liệu (DNA), Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) cho rằng, giá xăng dầu ảnh hưởng tới nền kinh tế thông qua cả kênh chi phí sản xuất và kênh cầu tiêu dùng. Khi chi phí đầu vào tăng, doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh giá bán hoặc chấp nhận giảm lợi nhuận, thậm chí thu hẹp quy mô sản xuất, từ đó tác động không thuận lợi đến tăng trưởng.

Vì vậy, theo ông Quyết, công tác điều hành giá xăng dầu đòi hỏi sự theo dõi sát sao diễn biến thị trường quốc tế, chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó linh hoạt, nhằm vừa đảm bảo an ninh năng lượng, vừa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ ổn định tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

Cân bằng mặt bằng giá

Cùng với xăng dầu, điện năng là mặt hàng có vai trò đặc biệt trong nhóm năng lượng. Là đầu vào thiết yếu của toàn bộ nền kinh tế và ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống người dân, việc điều chỉnh giá điện luôn được đặt trong tổng thể các mục tiêu kinh tế – xã hội.

Năm 2025, việc triển khai Nghị định số 72/2025/NĐ-CP về cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân đã tạo khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn cho điều hành giá điện theo hướng tiệm cận thị trường, song có lộ trình và độ trễ phù hợp. Theo đó, từ ngày 10/5/2025, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh lên mức 2.204,0655 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng), tương đương mức tăng 4,8%.

Mức điều chỉnh này được đánh giá là phù hợp, hạn chế tác động lan tỏa tới CPI và chi phí sinh hoạt. Thực tế cho thấy, giá điện năm 2025 không tạo tác động mạnh tới lạm phát, phản ánh nỗ lực cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp ngành điện và người tiêu dùng.

Ở chiều ngược lại, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) lại đóng vai trò "giảm áp" cho CPI trong năm qua. Diễn biến giá LPG thế giới và trong nước trong 11 tháng năm 2025 có xu hướng giảm rõ nét. Trong năm, giá LPG trong nước chỉ tăng một lần vào tháng 2, giữ nguyên hai lần (tháng 4 và tháng 9) và giảm tới 8 lần vào các tháng còn lại.

Theo Cục Quản lý giá, viện giá bán lẻ LPG dao động quanh mức 400.000–420.000 đồng mỗi bình 12kg, tùy thương hiệu và nhà cung cấp. Việc giá gas giảm đã góp phần trực tiếp hạ chi phí sinh hoạt của một bộ phận hộ gia đình, đồng thời hỗ trợ các ngành dịch vụ, nhà hàng và sản xuất nhỏ lẻ.

Dù tỷ trọng trong rổ CPI không lớn như xăng dầu hay điện, LPG vẫn là yếu tố quan trọng giúp cân bằng tác động từ các nhóm hàng, dịch vụ có xu hướng tăng giá.

Nhìn tổng thể, công tác điều hành giá năng lượng năm 2025 cho thấy sự phối hợp nhịp nhàng giữa các Bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Tài chính và Bộ Công Thương, trong theo dõi diễn biến thị trường, xây dựng kịch bản và phản ứng chính sách. Việc giữ ổn định giá năng lượng đã giúp hạn chế áp lực chi phí đẩy, tạo điều kiện để các chính sách kinh tế khác phát huy hiệu quả hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời củng cố niềm tin của doanh nghiệp và người dân vào khả năng kiểm soát lạm phát.

Bước sang năm 2026, bối cảnh quốc tế được dự báo vẫn tiềm ẩn rủi ro, song theo đánh giá của các tổ chức quốc tế, khả năng xảy ra gián đoạn nguồn cung năng lượng quy mô lớn ở mức thấp. Riêng với xăng dầu, ông Đoàn Tiến Quyết cho rằng giá dầu thế giới nhiều khả năng dao động trong vùng 65–75 USD/thùng, phản ánh trạng thái cân bằng mong manh giữa rủi ro địa chính trị và áp lực dư cung.

Trong bối cảnh đó, Cục Quản lý giá cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Công Thương điều hành giá xăng dầu trong nước theo cơ chế giá thị trường có sự điều tiết của Nhà nước; bám sát diễn biến giá xăng dầu của thị trường thế giới chủ động, linh hoạt tham mưu cho Bộ về điều hành giá xăng dầu trong nước phù hợp với quy định của pháp luật về giá, góp phần thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.