Gần 1.900 tỷ đồng hỗ trợ 6 tỉnh phía Bắc bảo vệ và phát triển rừng bền vững

Tín chỉ carbon rừng đóng vai trò chủ lực trong việc thực hiện mục tiêu giảm phát thải của Việt Nam.

Giá trị kinh tế từ tín chỉ carbon và sinh kế bền vững

Việc bảo vệ rừng từ lâu đã không còn chỉ dừng lại ở ý nghĩa bảo tồn sinh thái đơn thuần. Rừng được mệnh danh là “lá phổi xanh” của Trái đất, đóng vai trò sống còn trong việc điều hòa khí hậu và hấp thụ khí nhà kính, đặc biệt là CO2. Tại Việt Nam, rừng đóng góp vai trò thiết yếu trong việc duy trì nguồn nước, bảo vệ đất và giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai như lũ quét, sạt lở đất.

Trong bối cảnh mới, rừng đang dần trở thành một “mỏ vàng xanh” nhờ cơ chế tín chỉ carbon. Tín chỉ carbon rừng không chỉ là câu chuyện môi trường mà đang trở thành một dòng tài sản mới có giá trị kinh tế to lớn. Theo tính toán, mỗi héc-ta rừng trồng có thể hấp thụ trung bình từ 5 đến 10 tấn CO2 mỗi năm. Nếu được chứng nhận và giao dịch với mức giá phổ biến từ 10-20 USD/tấn, mỗi 100 héc-ta rừng có thể mang lại nguồn thu hàng chục nghìn USD hàng năm cho cộng đồng, cao hơn nhiều so với việc khai thác gỗ truyền thống.

Hiệu quả tài chính từ tín chỉ carbon không chỉ giúp xóa đói giảm nghèo mà còn tạo ra sinh kế bền vững, giúp người dân địa phương – những người trực tiếp giữ rừng – có thêm thu nhập ổn định. Khi rừng thực sự có chủ và mang lại giá trị kinh tế minh bạch, người dân sẽ giữ rừng bằng trách nhiệm và niềm tin vào tương lai xanh. Điều này cũng trực tiếp hỗ trợ Việt Nam thực hiện cam kết Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) và mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, khẳng định tín chỉ carbon rừng sẽ đóng vai trò chủ lực trong việc thực hiện mục tiêu giảm phát thải của Việt Nam. Rừng giờ đây không chỉ là tài nguyên mà là “ngân hàng sinh kế”.

Nỗ lực giữ gìn "lá phổi xanh"

Thành quả nhận được khoản tài trợ gần 1.900 tỷ đồng từ GCF là kết quả của sự hợp tác chặt chẽ và bền bỉ giữa Chính phủ Việt Nam và các tổ chức quốc tế, đặc biệt là Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA). Trong hơn ba thập kỷ qua, JICA đã đồng hành cùng Việt Nam trong việc xây dựng hệ thống giám sát rừng, quản lý rừng bền vững và đo đạc, tính toán mức giảm phát thải carbon một cách chính xác. Đây là dự án thứ tư JICA triển khai với nguồn vốn từ GCF tại Việt Nam, khẳng định uy tín và năng lực của các cơ quan chức năng trong việc huy động nguồn lực tài chính xanh.

Dự án sử dụng cơ chế REDD+ là một công cụ quốc tế cung cấp các khuyến khích tài chính cho các quốc gia đang phát triển để giảm phát thải khí nhà kính thông qua nỗ lực bảo tồn và tái trồng rừng.

Tại các địa phương, nỗ lực giữ rừng được thực hiện một cách quyết liệt và toàn diện. Từ các chiến sĩ kiểm lâm túc trực bên chốt gác tuần tra bảo vệ màu xanh cho hàng nghìn héc-ta rừng, cho đến sự tham gia của các cộng đồng dân cư trong việc phòng cháy và chữa cháy rừng.

Các tỉnh như Lào Cai, Sơn La, Lai Châu đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để củng cố hệ thống thể chế, lập kế hoạch phát triển phát thải thấp và cải thiện quản lý đất lâm nghiệp. Sự hỗ trợ từ dự án sẽ giúp nâng cao giá trị kinh tế của rừng, từ đó hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội tại chính các địa phương vùng núi.

Cơ quan chức năng đang tích cực hoàn thiện hành lang pháp lý để vận hành sàn giao dịch tín chỉ carbon thí điểm vào năm 2025 và chính thức vào năm 2028. Mục tiêu then chốt là xây dựng cơ chế chia sẻ lợi ích minh bạch, lấy người dân làm trung tâm để đảm bảo dòng tiền từ tín chỉ carbon thực sự đến được tay những người trực tiếp bảo vệ rừng. Dự án này không chỉ hướng tới các mục tiêu ngắn hạn mà còn đóng góp trực tiếp vào các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên hợp quốc và hỗ trợ các mục tiêu của Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu.

Với sự đồng hành của JICA và nguồn vốn từ GCF, Việt Nam đang tiến những bước vững chắc trên hành trình biến mỗi cánh rừng thành một "ngân hàng sinh kế", bảo đảm cho một tương lai xanh và bền vững.