 |
| Doanh nghiệp dự kiến đầu tư lớn cho các hoạt động AI. Ảnh: Trà Mi |
21% doanh thu cho cuộc đua AI
Theo Báo cáo Tài sản Doanh nhân Toàn cầu năm 2026 của HSBC, 79% doanh nhân dự định tăng đầu tư vào AI cho hoạt động kinh doanh chính trong 12 tháng tới. Đáng chú ý, những người tham gia khảo sát dự kiến phân bổ trung bình 21% doanh thu hằng năm cho các khoản chi liên quan đến AI, tương đương tổng mức đầu tư dự kiến 367 tỷ USD.
Quy mô chi tiêu này cho thấy kỳ vọng của doanh nhân vào AI đang ở mức cao. Các doanh nhân tham gia khảo sát tin rằng việc gia tăng đầu tư có thể tạo ra một vòng luân chuyển tích cực cho doanh nghiệp. AI được kỳ vọng nâng cao năng suất, tạo lợi thế cạnh tranh, cải thiện lợi nhuận và từ đó tạo điều kiện cho những khoản đầu tư tiếp theo.
Đây cũng là điểm khiến câu chuyện đầu tư AI khác với một khoản chi công nghệ thông thường. Trong kỳ vọng của các doanh nhân được khảo sát, khoản tiền bỏ ra cho AI phải quay trở lại với doanh nghiệp thông qua hiệu quả hoạt động và khả năng tăng trưởng.
Kỳ vọng này diễn ra trong bối cảnh nhóm doanh nhân được khảo sát vẫn giữ tâm thế tương đối tích cực về triển vọng kinh doanh. Có tới 95% cho biết họ cảm nhận được những tín hiệu tích cực về triển vọng kinh doanh, trong khi 90% tin rằng tài sản cá nhân sẽ gia tăng trong 12 tháng tới. Gần một nửa, tương đương 49%, cho biết họ “rất lạc quan” về triển vọng kinh doanh, dù tỷ lệ này đã giảm so với mức 54% của năm 2025.
Khảo sát của HSBC được thực hiện với hơn 3.000 doanh nhân và nhà sáng lập có giá trị tài sản ròng cao và siêu cao trên toàn cầu. Trong nhóm này, AI không chỉ được kỳ vọng tạo ra hiệu quả trong hoạt động hiện tại mà còn được xem là một phần của chiến lược tăng trưởng.
Bà Ida Liu, Tổng Giám đốc HSBC Private Bank, cho biết, AI đang trở thành phép thử mới nhất đối với tư duy người làm kinh doanh. Những người thành công nhất đang kết hợp quyết định đầu tư táo bạo với quá trình triển khai có kỷ luật, tận dụng AI để tạo sức bền và nắm bắt cơ hội trên toàn cầu.
Mức độ sẵn sàng đầu tư cũng gắn với niềm tin vào khả năng tạo ra kết quả tích cực của AI. Các nữ doanh nhân tham gia khảo sát có tỷ lệ “rất tin tưởng” vào AI cao hơn nam doanh nhân 7 điểm phần trăm, lần lượt là 51% và 44%.
Độ tuổi cũng tạo ra sự khác biệt. Nhóm doanh nhân thuộc Gen Z ghi nhận mức độ ứng dụng AI cao nhất, ở mức 65%, so với 57% ở Gen X và các thế hệ lớn tuổi hơn cộng lại.
Doanh nhân đặt cược vào AI và con người
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của báo cáo là kỳ vọng về AI không đồng nghĩa với một kịch bản cắt giảm nhân sự.
Ngược lại, 44% doanh nhân được khảo sát dự kiến quy mô nhân sự sẽ tăng trong hai năm tới, trong khi 23% dự kiến số lượng nhân sự giảm. Điều này cho thấy, ít nhất trong ngắn hạn, AI được kỳ vọng đóng vai trò bổ trợ cho con người nhiều hơn là thay thế con người.
Mục tiêu ứng dụng AI phổ biến nhất cũng củng cố nhận định này. Có 43% người tham gia khảo sát cho biết nâng cao năng suất của nhân viên là lý do phổ biến nhất để doanh nghiệp ứng dụng AI.
Như vậy, bài toán mà các doanh nhân đặt ra không chỉ là làm thế nào để công nghệ thực hiện được nhiều công việc hơn, mà còn làm thế nào để con người làm việc hiệu quả hơn với sự hỗ trợ của công nghệ.
Cách tiếp cận này đồng thời kéo theo sự thay đổi trong yêu cầu đối với người lao động. Theo báo cáo, thay vì ưu tiên kiến thức, trọng tâm yêu cầu chuyển sang những kỹ năng mềm như khả năng làm việc nhóm và tư duy phản biện.
Nếu AI được kỳ vọng bổ trợ thay vì thay thế con người, việc doanh nghiệp tăng đầu tư vào công nghệ và đồng thời gia tăng nhu cầu nhân sự không phải là hai xu hướng đối lập. Trong kỳ vọng của các doanh nhân được khảo sát, AI có thể giúp doanh nghiệp nâng năng suất, trong khi con người đảm nhận những yêu cầu ngày càng cao về phối hợp và tư duy.
Sự khác biệt về mức độ tin tưởng giữa các nhóm doanh nhân cũng cho thấy thái độ với AI không hoàn toàn đồng nhất. Nữ doanh nhân có tỷ lệ “rất tin tưởng” cao hơn nam doanh nhân, trong khi Gen Z là nhóm có mức độ ứng dụng cao nhất.
Điểm đáng chú ý nhất từ báo cáo không chỉ nằm ở việc AI đang thu hút một lượng vốn đầu tư lớn, mà ở mức kỳ vọng được đặt vào khoản tiền đó. Khi các doanh nhân dự kiến dành trung bình 21% doanh thu cho AI, công nghệ này đang được đặt vào bài toán tăng trưởng của doanh nghiệp.
Từ năng suất đến lợi nhuận, rồi tiếp tục tạo dư địa cho đầu tư, AI được kỳ vọng hình thành một vòng luân chuyển mới trong hoạt động kinh doanh. Và với việc 44% doanh nhân dự kiến tăng quy mô nhân sự, câu chuyện phía sau khoản đầu tư này không đơn thuần là thay thế con người bằng công nghệ, mà là kỳ vọng tạo ra một cách thức vận hành hiệu quả hơn.
