Đầu tư công tăng tốc, doanh nghiệp vật liệu xây dựng vào sóng phục hồi

Sự khởi sắc của thị trường VLXD được thúc đẩy bởi hoạt động đầu tư công được đẩy mạnh. Ảnh: Internet

Doanh thu và lợi nhuận đều được cải thiện

Danh sách 10 "ông lớn" uy tín trong ngành vật liệu xây dựng (VLXD) vừa được Công ty cổ phần Báo cáo Đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) công bố ngày 1/4 cho thấy nhiều tên tuổi như Thép Hoà Phát; Viglacera; Hoa Sen; Nhựa Thiếu niên tiền phong; Vicostone; Gỗ An Cường; Nhựa Bình Minh; Thép Nam Kim; Tôn Đông Á; CTCP công nghiệp Á Mỹ.

Các doanh nghiệp này được lọc ra từ cơ sở dữ liệu về các doanh nghiệp Việt Nam trong các nghiên cứu xếp hạng của Vietnam Report thuộc ngành VLXD với dữ liệu tài chính cập nhật đến ngày 31/12/2025.

So với năm 2024, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp VLXD trong năm 2025 cho thấy xu hướng cải thiện rõ rệt cả về doanh thu lẫn lợi nhuận. Ở khía cạnh doanh thu, tỷ lệ doanh nghiệp ghi nhận tăng trưởng tiếp tục gia tăng.

Cụ thể, nhóm doanh nghiệp có doanh thu tăng trên 25% chiếm 18,3%, nhỉnh hơn so với 17,3% của năm 2024, trong khi nhóm doanh nghiệp tăng dưới 25% đạt 37,6%, cao hơn đáng kể so với 28,6% của năm trước.

Đồng thời, tỷ lệ doanh nghiệp ghi nhận doanh thu giảm cũng có xu hướng thu hẹp, cho thấy hoạt động tiêu thụ trên thị trường đã có dấu hiệu cải thiện sau giai đoạn khó khăn.

Xu hướng tích cực này càng thể hiện rõ hơn ở lợi nhuận trước thuế. Nếu như năm 2024 đã ghi nhận sự phục hồi bước đầu với 49,0% doanh nghiệp có lợi nhuận tăng trên 25%, thì sang năm 2025, tỷ lệ này tiếp tục tăng lên 55,3%.

Bên cạnh đó, nhóm doanh nghiệp có lợi nhuận tăng dưới 25% cũng tăng từ 11,2% lên 13,8%, trong khi tỷ lệ doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận giảm tiếp tục thu hẹp. Điều này cho thấy, biên lợi nhuận của doanh nghiệp đang dần được cải thiện sau giai đoạn chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào và sự suy giảm của thị trường.

Theo đánh giá, thị trường VLXD trong năm 2025 bắt đầu ghi nhận những tín hiệu phục hồi tích cực sau giai đoạn trầm lắng kéo dài. Sự khởi sắc này được thúc đẩy bởi hoạt động đầu tư công được đẩy mạnh và nhiều dự án hạ tầng được tăng tốc triển khai, nhu cầu đối với các loại VLXD đã có sự cải thiện so với năm trước trong bối cảnh nền kinh tế dần ổn định.

Diễn biến này thể hiện rõ hơn từ nửa cuối năm, đặc biệt trong quý III và quý IV/2025 - giai đoạn cao điểm thi công khi nhiều công trình và dự án trên cả nước được thúc đẩy tiến độ nhằm tăng cường giải ngân vốn đầu tư. Nhờ đó, tiêu thụ các nhóm vật liệu chủ lực như thép xây dựng, xi măng, cát, đá xây dựng và các vật liệu hoàn thiện đều ghi nhận mức tăng so với cùng kỳ năm 2024.

Năm 2025, sản lượng nhiều nhóm VLXD đã cải thiện so với năm trước, dù tốc độ tăng vẫn ở mức vừa phải. Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), sản lượng xi măng và clinker tăng khoảng 3-4%, trong khi sản lượng thép xây dựng tăng khoảng 6-7%, chủ yếu nhờ nhu cầu từ các dự án hạ tầng và xây dựng dân dụng.

Một số nhóm vật liệu hoàn thiện như gạch ốp lát, sứ vệ sinh và kính xây dựng cũng ghi nhận mức tiêu thụ cải thiện, phản ánh sự phục hồi dần của hoạt động xây dựng và bất động sản.

Về giá, mặt bằng giá VLXD trong năm 2025 cũng nhích lên khoảng 5-10% so với năm 2024, phản ánh sự cải thiện của nguồn cầu trong khi chi phí năng lượng, vận chuyển và nguyên liệu đầu vào vẫn duy trì ở mức cao.

Tái định hình chiến lược phát triển trước những "con sóng" mới

Cùng với quá trình phục hồi, năm 2025 ghi nhận nhiều thách thức đối với thị trường VLXD vẫn còn tồn tại. Một trong những rủi ro đáng chú ý đối với các doanh nghiệp trong ngành đến từ các yếu tố bất khả kháng như thiên tai và điều kiện thời tiết cực đoan. Kết quả khảo sát cho thấy 91,7% doanh nghiệp đánh giá đây là yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Tình trạng mưa lớn kéo dài và ngập lụt tại một số khu vực tại nhiều địa phương đã gây gián đoạn giao thông, ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển hàng hóa và làm chậm tiến độ thi công của nhiều công trình.

Bên cạnh đó, dù sản lượng và tiêu thụ đã cải thiện, mức độ khai thác công suất của nhiều doanh nghiệp vẫn chưa thực sự cao. Theo ghi nhận, phần lớn các nhà máy trong ngành hiện mới vận hành ở khoảng 60% công suất thiết kế, cho thấy nhu cầu thị trường dù đã phục hồi nhưng vẫn chưa đủ mạnh để hấp thụ toàn bộ năng lực sản xuất đã đầu tư.

Điều này đồng nghĩa với việc áp lực cạnh tranh trong ngành vẫn còn lớn, buộc các doanh nghiệp phải tiếp tục tối ưu chi phí và điều chỉnh chiến lược sản xuất - kinh doanh để duy trì hiệu quả hoạt động.

Gam màu sáng bắt đầu trở lại thị trường VLXD sau giai đoạn trầm lắng. Ảnh: Internet

Theo đánh giá của các chuyên gia, trong bối cảnh đó, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp VLXD trong năm 2025 đã phản ánh khá rõ sự chuyển động của thị trường. Nếu nhìn toàn ngành như một bức tranh tổng thể thì năm 2025 có thể xem là thời điểm những gam màu sáng bắt đầu trở lại sau giai đoạn trầm lắng, dù các sắc thái phục hồi vẫn chưa lan tỏa đồng đều trên toàn bộ bức tranh.

Tuy nhiên, dù những gam màu sáng đã bắt đầu xuất hiện vào những tháng cuối năm 2025, triển vọng của ngành trong giai đoạn tiếp theo vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng. Trong khi đó, bước sang năm 2026, môi trường kinh doanh của ngành VLXD tiếp tục đứng trước nhiều biến số khó lường từ kinh tế và địa chính trị toàn cầu.

Trước những “cơn sóng” mới của thị trường toàn cầu, nhiều doanh nghiệp VLXD đang tăng tốc tái định hình chiến lược phát triển, trong đó chuyển đổi số và phát triển bền vững được xem là hai trụ cột quan trọng.

Theo kết quả khảo sát, 100% doanh nghiệp tham gia khảo sát đều đang trong quá trình triển khai chuyển đổi số, trong đó 22,4% doanh nghiệp đã hoàn thành và bước sang giai đoạn tối ưu hóa, tích hợp công nghệ một cách toàn diện vào hoạt động vận hành.

Cùng với chuyển đổi số, 92,3% doanh nghiệp xác định phát triển bền vững, ESG và trách nhiệm xã hội là một trong những ưu tiên chiến lược trong năm 2026, trong đó 33,4% doanh nghiệp đã triển khai ở mức độ toàn diện.

Điều này khẳng định phát triển bền vững cũng đang nổi lên như một tiêu chuẩn mới trong chiến lược phát triển của các doanh nghiệp vật liệu xây dựng.