| Mùa cao điểm cuối năm, ngân hàng cảnh báo rủi ro lừa đảo qua tài khoản Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo giao dịch vàng trực tuyến giả mạo |
 |
| Các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: T.H |
90% mạo danh trong các vụ lừa đảo
Tại Hội thảo “Giao dịch ngân hàng an toàn trên không gian mạng” do Báo Tiền Phong phối hợp cùng Trường Đại học Văn Hiến tổ chức ngày 8/3, các chuyên gia đầu ngành, các nhà quản lý không chỉ chia sẻ thông tin giúp nhận diện vấn đề, mà còn đưa ra những kiến nghị và giải pháp cụ thể, khả thi, có thể áp dụng ngay trong thực tiễn.
Theo ông Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập báo Tiền Phong, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của chuyển đổi số, thanh toán không tiền mặt, ngân hàng số và thương mại điện tử, đời sống tài chính đã thay đổi nhanh chóng.
Tuy nhiên, song hành với cơ hội luôn là những thách thức. Các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, dữ liệu cá nhân có thể bị đánh cắp, tài khoản ngân hàng có nguy cơ bị xâm nhập và không ít người dân đã trở thành nạn nhân của những rủi ro tài chính trong môi trường số.
Thông tin về tình trạng lừa đảo, Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh - Trinh sát Đội Hình sự đặc nhiệm, Phòng PC02, Công an TP. Hồ Chí Minh cho biết, hình thức mạo danh chiếm đến 90% các vụ việc lừa đảo, từ việc giả danh cơ quan chức năng đến các đơn vị cung cấp dịch vụ uy tín. Một thủ đoạn tinh vi khác là sử dụng các trạm phát sóng BTS giả được giấu trong ba lô hoặc ô tô để phát tán tin nhắn rác, tin nhắn làm quen có chứa mã độc hoặc dẫn dụ nạn nhân vào các hội nhóm không lành mạnh.
Theo Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh, các đối tượng thường giả danh công an, hoặc cơ quan chức năng để tạo lòng tin, sau đó dụ dỗ nạn nhân hợp tác làm ăn, hỗ trợ điều tra hoặc thực hiện một yêu cầu nào đó nhằm chiếm đoạt tiền.
Ở góc độ doanh nghiệp, bà Phạm Châu Loan - Phó Trưởng phòng Phát triển Kênh số và Đối tác, Ngân hàng Vietcombank thông tin, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của ngân hàng số là sự gia tăng của các loại tội phạm công nghệ cao. Các hình thức lừa đảo, đánh cắp dữ liệu, giả mạo tài khoản hay tấn công mạng ngày càng tinh vi, gây thiệt hại lớn về tài sản và ảnh hưởng đến niềm tin của người dân vào dịch vụ tài chính số.
 |
| Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh - Trinh sát Đội Hình sự đặc nhiệm, Phòng PC02, Công an TP. Hồ Chí Minh chia sẻ các vụ lừa đảo nổi cộm trong thời gian gần đây. Ảnh: TH |
Theo theo dõi của ngân hàng, người trẻ - đặc biệt là sinh viên - là một trong những nhóm dễ bị lợi dụng, do thiếu kinh nghiệm quản lý tài chính và đôi khi còn chủ quan khi giao dịch trực tuyến.
Thực tế cho thấy nhiều vụ lừa đảo không xảy ra trong hệ thống ngân hàng mà xuất phát từ các “điểm chạm” bên ngoài, như các cuộc gọi mạo danh, tin nhắn chứa đường link giả mạo hoặc ứng dụng giả danh ngân hàng. Khi người dùng truy cập vào các đường link này hoặc cài đặt ứng dụng không chính thống, thông tin tài khoản có thể bị đánh cắp.
Làm gì để giao dịch an toàn trên không gian mạng?
Để nhận diện và không rơi vào bẫy thao túng tâm lý của tội phạm mạng, Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh - nhấn mạnh, các bạn trẻ cần đặc biệt tỉnh táo trước những kịch bản lừa đảo luôn biến hóa linh hoạt theo các sự kiện thực tế trong đời sống.
Nguyên tắc đầu tiên cần ghi nhớ là các đối tượng thường lợi dụng mốc thời gian cụ thể như ngày lễ, ngày kỷ niệm hoặc các sự kiện giải trí đang "hot" để giăng bẫy. Chẳng hạn, vào những ngày như mùng 8/3, chúng sẽ đánh vào nhu cầu mua sắm, đặt hoa, quà tặng hoặc dịch vụ du lịch để thực hiện các cuộc gọi lừa đảo, khiến nạn nhân dễ dàng tin tưởng vì trùng khớp với nhu cầu thực tế của mình.
Khi nạn nhân đã "cắn câu", kẻ xấu sẽ chuyển sang bước hăm dọa và thao túng tâm lý dựa trên những điểm yếu hoặc sai lầm cá nhân trước đó, chẳng hạn như việc sử dụng chất cấm hoặc thuốc lá điện tử.
Chính nỗi sợ hãi bị nhà trường xử lý hay bị công an triệu tập đã khiến nhiều sinh viên mất phương hướng, từ đó dẫn đến những hành vi dại dột như tự dàn dựng cảnh bị bắt cóc để tống tiền gia đình, như diễn ra trong thời gian vừa qua.
“Vì vậy, chìa khóa để bảo vệ bản thân chính là sự bình tĩnh để nhận ra các dấu hiệu bất thường từ những cuộc gọi lạ; và tuyệt đối không để nỗi sợ hãi chi phối hành động của mình trước những lời hù dọa thiếu căn cứ”, Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh nhấn mạnh.
Ở góc độ chuyên môn, bà Phạm Châu Loan khuyến nghị khách hàng chỉ tải ứng dụng ngân hàng từ các kho ứng dụng chính thống, đồng thời chỉ truy cập dịch vụ ngân hàng qua website chính thức do chính người dùng nhập địa chỉ. Tránh nhấp vào các đường link lạ gửi qua tin nhắn hoặc mạng xã hội là nguyên tắc quan trọng để đảm bảo an toàn khi giao dịch tài chính trên môi trường số.
Theo PGS. TS. Nguyễn Thị Thu Trang - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn Hiến, hiện nay, chỉ một thao tác bất cẩn trên không gian mạng cũng có thể khiến người dùng mất đi tài sản, thậm chí là thành quả tích lũy trong nhiều năm. Vì vậy, đảm bảo an toàn tài chính cá nhân không chỉ là vấn đề của mỗi người mà còn là nền tảng cho sự phát triển bền vững của xã hội.
Trước những thách thức đó, nhà trường xác định sứ mệnh của giáo dục đại học không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức chuyên môn mà còn phải trang bị cho người học năng lực số, kỹ năng quản lý tài chính và khả năng nhận diện, phòng tránh các rủi ro trên môi trường trực tuyến. Việc nâng cao “sức đề kháng” cho sinh viên trước các chiêu thức lừa đảo và bẫy tài chính trên không gian mạng được xem là nhiệm vụ quan trọng.
