3 nhóm cơ chế trao đổi quốc tế liên quan đến kết quả giảm phát thải và tín chỉ carbon

Việc chủ động hội nhập thông qua một khung pháp lý minh bạch khẳng định vị thế của Việt Nam như một mắt xích trách nhiệm và tiềm năng trong chuỗi giá trị kinh tế carbon thấp toàn cầu.

Ngày 1/4/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 112/2026/NĐ-CP về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon. Đây là bước tiến quan trọng của Việt Nam trong hoàn thiện khung pháp lý về thị trường carbon và hợp tác quốc tế về khí hậu.

Tại Nghị định này, Chính phủ quy định kết quả giảm phát thải và tín chỉ carbon được chuyển giao quốc tế phải thuộc một trong 3 nhóm cơ chế: Trong khuôn khổ Thỏa thuận Điều 6.2, Cơ chế Điều 6.4 của Thỏa thuận Paris hoặc theo các tiêu chuẩn carbon độc lập.

Cụ thể, khuôn khổ Thỏa thuận Điều 6.2 bao gồm các thỏa thuận song phương hoặc đa phương, do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao, các Bộ quản lý lĩnh vực và các cơ quan liên quan tổ chức đàm phán, ký kết với các đối tác quốc tế. Thỏa thuận gồm các nội dung chính: đăng ký dự án, công nhận kết quả giảm phát thải khí nhà kính và cấp tín chỉ carbon; tiêu chuẩn các bon và các phương pháp tạo tín chỉ được áp dụng; nghĩa vụ tài chính; cơ chế giải quyết tranh chấp; công nhận và công bố đơn vị thẩm định; cơ chế chia sẻ thông tin; quy trình chấp thuận chuyển giao quốc tế trong trường hợp Việt Nam tiếp nhận các kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon.

Trong khi đó, Điều 6.4 của Thỏa thuận Paris tập trung vào việc quản lý các chương trình và dự án giảm phát thải theo tiêu chuẩn chung của Liên hợp quốc. Nghị định đưa ra các quy định về đăng ký chương trình, dự án; sửa đổi nội dung hoạt động chương trình, dự án; cấp tín chỉ carbon; chấp thuận chuyển giao quốc tế và chuyển giao tín chỉ carbon về Việt Nam.

Các tiêu chuẩn carbon độc lập là những bộ tiêu chuẩn quốc tế phổ biến ngoài khuôn khổ Thỏa thuận Paris. Quy định liên quan bao gồm việc công nhận các phương pháp tạo tín chỉ carbon, đăng ký dự án và cấp tín chỉ. Việc chấp thuận chuyển giao quốc tế và tiếp nhận tín chỉ carbon từ nước ngoài về Việt Nam cũng được thực hiện theo các bước phê duyệt nghiêm ngặt để đảm bảo tính minh bạch và quyền lợi quốc gia.

Theo các chuyên gia, với việc ban hành Nghị định số 112/2026/NĐ-CP, nỗ lực chủ động hội nhập thông qua một khung pháp lý minh bạch không chỉ giúp quốc gia thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" mà còn khẳng định vị thế của Việt Nam như một mắt xích trách nhiệm và tiềm năng trong chuỗi giá trị kinh tế carbon thấp toàn cầu.